
کلیات بیماری کرونا ![]()
ویروس کرونا از دسته ویروس های سرماخوردگی محسوب می شود و بسیار شایع است اما ویروسی که در حال حاضر تحت عنوان MERS-CoV شناخته می شود، نوعی از ویروس کرونا است که با انواع قبلی متفاوت بوده و ایجاد بیماری های شدید تنفسی و گوارشی می کند.گر چه موارد بروز ویروس جدید از حدود یک سال و نیم پیش در منطقه خاورمیانه بخصوص عربستان سعودی و به دنبال آن در کشورهای امارات، قطر، اردن، کویت و عمان مشاهده شد، اما هم چنین تعداد موارد بروز عفونت در عربستان سعودی به مراتب بیشتر از سایر کشورها بود.ویروس«کرونا» به عنوان عامل این بیماری به سیستم تنفسی حمله میکند و به تدریج این سیستم را از کار میاندازد و از علائم این بیماری میتوان به سرفه، تب شدید که به التهاب ریه و نارسایی کلیه منجر میشود، اشاره کرد ،اما تاکنون واکسنی برای جلوگیری از ابتلای به آن ساخته نشده است.
ویروس کرونا، ویروسی که اکثر افراد در
طول زندگیشان به آن مبتلا میشوند.ویروسهای انسانی کرونا معمولا منجر به
بیماریهای خفیف تا نیمه شدید شبکه تنفسی فوقانی میشوند.ویروسهای کرونا
بهخاطر تیغهای تاج مانند روی سطح آنها به این نام شناخته شدهاند و سه
زیر گروه اصلی برای ویروسها وجود دارد، با عنوان«آلفا، بتا، گاما» و یک
گروه چهارم که به تازگی بوجود آمده، با عنوان «دلتا».ویروسهای کرونا،
ویروسهایی هستند که اکثر افراد در طول زندگیشان به آن مبتلا میشوند.
ویروسهای انسانی کرونا معمولا منجر به بیماریهای خفیف تا نیمه شدید شبکه
تنفسی فوقانی میشوند.ویروسهای کرونا بخاطر تیغهای تاج مانند روی سطح
آنها به این نام شناخته شدهاند و سه زیر گروه اصلی برای ویروسهای کورونا
وجود دارد، با عنوانهای«آلفا، بتا، گاما» و یک گروه چهارم که به تازگی
بوجود آمده، با عنوان«دلتا».
ویروسهای کرونا برای اولین بار در
اواسط دهه 60 شناسایی شدند. پنج ویروس کورونا که میتواند افراد را مبتلا
کند، عبارتند از: ویروس کورونای آلفا 229E، NL63 و ویروس کرونای بتا OC43،
HKU1 و SARS-CAV. ویروس کورونا میتواند به سندرم تنفسی حاد منجر
شود.ویروسهای کرونا ممکن است حیوانات را نیز مبتلا کند، اکثر این
ویروسهای کرونا معمولا تنها یک گونه جانور را مبتلا میکنند ازجمله
میمونها، گربههای هیمالیایی، سگهای راکون، گربهها، سگها و جوندگان.

مطالعات نشان می دهد ابتلا به موارد شدید
این عفونت در یک سوم موارد منجر به مرگ می شود، موارد شدید ابتلا و مرگ
ناشی از این عفونت بیشتر در گروه های پرخطر که دارای یک بیماری زمینه ای
نظیر دیابت شدید کنترل نشده، فشار خون بالا، بیماری های قلبی-ریوی شدید و
مزمن، نارسایی کلیه، سرطان و سایر بیماریهای خونی شدید،هستند و یا از
بیماریها و درمان هایی که باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن می شود رنج می برند ،
مشاهده می شود.
موارد ابتلا در دنیادر حال حاضر
موارد ابتلا به این بیماری در کشورهای ایالات متحده آمریکا، انگلستان،
فرانسه، ایتالیا، یونان، هلند، عربستان، امارات متحده عربی، قطر، اردن،
عمان، کویت، مصر، یمن، لبنان، تونس، مالزی و فیلیپین گزارش شده است. همچنین
تا کنون 672 نفر در 18 کشور جهان مبتلا به این بیماری شده اند که از این
تعداد 207 نفر فوت کرده اند ونیزبروز این بیماری در کشور عربستان
562موردبوده است که ازاین تعداد هم 186 مورد مرگ گزارش گردیده است .
توصیه های بهداشتی
منبع
این بیماری بر اساس آنچه که تاکنون معلوم شده، شتر بوده است، اما هنوز نقش
سایر حیوانات معلوم نیست و راههای انتقال بیماری نیز به صورت قطعی مشخص
نشده است.چون تماس خیلی نزدیک با شتر، استفاده از لبنیات پاستوریزه نشده
بخصوص شیر و خوردن گوشت خوب پخته نشده شتر ممکن است سبب بروزاین بیماری شود
بنابراین باید در این خصوص احتیاط کرد . این بیماری در مواردی از طریق فرد
مبتلا باعث انتقال به دیگران به خصوص اطرافیان نزدیک و کادر درمانی که
وظیفه مراقبت از بیماران را دارند، منتقل می شود. این موارد به خصوص هنگامی
رخ می دهد که هنوز ابتلا به بیماری قطعی نشده و کادر درمانی رعایت نکات
حفاظت از خود را نکرده باشند.
گرچه در موارد بروز این بیماری به صورت
خفیف بهتر است بیمار در منزل تحت مراقبت قرار گیرد اما در موارد شدید و
توام با اختلال تنفسی باید فرد حتما در بیمارستان بستری و در شرایط ایزوله
مراقبت شود.اگر نکات ضروری مراقبت از بیمار مبتلا به کرو نا ویروس رعایت
شود مراقبت در منزل در موارد بروز خفیف بیماری به مراتب بهتر از مراقبت در
بیمارستان است و احتمال انتقال بیماری را کمتر می کند. بهتر است وظیفه
مراقبت از بیمار در منزل تنها به یک نفر سپرده شود و بقیه اطرافیان در صورت
امکان از رفت و آمد به اتاق بیمار خودداری کرده و یا فاصله حداقل یک متر
را هنگام تماس با بیمار رعایت کنند.
همچنین فردی که مراقبت از بیمار را
بعهده دارد، نباید از گروه افراد پرخطر باشد . به باور او شستشوی دستها
بخصوص قبل از تماس با بیمار و بعد از تماس با او اجباری بوده و اهمیت
بسیاری در جلوگیری از انتقال بیماری به دیگران دارد. سطوح داخل اتاق بیمار
لازم است روزانه ضدعفونی و تمیز شود، مدفوع و ادرار بیمار می تواند برای
دیگران آلوده کننده باشد. او هم چنین یاد آوری کرد بیمار نیز باید به دقت
نکات بهداشتی را در این رابطه رعایت کرده و دستهای خود را به طور مرتب
شستشو دهد.
در صورت ابتلا چه باید بکنیم؟
اگر
در اثر ویروسهای انسانی بیمار شدهاید، میتوانید مانع ابتلای دیگران به
این بیماری شوید: هنگامی که بیمار هستید، در خانه بمانید، از تماس نزدیک با
سایر افراد خودداری کنید، هنگام سرفه و عطسه، جلوی دهان خود را بگیرید،
اشیا و سطوح را تمیز و غیر آلوده نگهدارید.
بیماری ما چگونه تشخیص داده میشود؟
میتوان
تستهای آزمایشگاهی را برای تایید اینکه آیا بیماری شما در اثر ویروس
انسانی کرونا بوده یا خیر، انجام داد. هرچند، این تستها همیشه استفاده
نمیشود، زیرا افراد معمولا علائم بیماری خفیف را دارند، همچنین ممکن است
انجام این آزمایشها تنها به چند آزمایشگاه تخصصی محدود شود.
تستهای
آزمایشگاهی خاص ممکن است شامل موارد زیر باشد: ایزوله نمودن ویروس در کشت
سلولی، آزمایش واکنش زنجیره ترکیب شده(PCR) که کاربردیتر و از لحاظ
اقتصادی قابل دسترسیتر است، و آزمایش سرم شناسی برای آنتیبادیهایی برای
ویروس های انسانی کرونا.نمونهبرداری از بینی و گلو بهترین انواع
نمونهبرداری برای شناسایی ویروسهای انسانی کرونا شایع است. آزمایش سرم
شناسی نیازمند جمعآوری نمونههای خونی است.
آیا درمانی برای آن وجود دارد؟
درمان
خاصی برای بیماریهایی که براثر ویروس کرونا ایجاد میشود، وجود
ندارد.اکثر افرادی که مبتلا به بیماری کرونا هستند، پس از مدتی، خود، بهبود
مییابند، هرچند کارهایی هست که با انجام آن میتوان از علائم آن خلاصی
یافت، مانند: مصرف داروهای مسکن و تب بر (مراقب باشید، نباید آسپرین را
برای کودکان استفاده کنید) و استفاده از مرطوب کنندههای هوای اتاق یا دوش
آب گرم برای التیام گلودرد و سرفه.اگر بیمار هستید، باید زیاد مایعات
بنوشید، در خانه بمانید و استراحت کنید و اگر نگران علائم بیماریتان هستید،
به مراکز درمانیتان مراجعه کنید.
کسانی که از مسافرت حج یا یکی از
کشورهای یادشده بازمی گردند، به خصوص زائران حج تا 14 روز بعد از بازگشت
لازم است مراقب بوده و چنانچه علائمی از یک سرماخوردگی یا بیماری اسهالی
پیدا کردند، از خوددرمانی پرهیز و به پزشک یا نزدیک ترین مرکز بهداشتی
درمانی مراجعه کنندو هم چنین این افراد با ید در هنگام مرا جعه به پزشک
اعلام کنند که از سفر حج بازگشته اند. زائری که دچار چنین علائمی می شود،
باید از رو بوسی و تماس نزدیک با دیگران پرهیز کند، این بیماری در حال حاضر
واکسن ندارد وتاکنون دارویی نیز در دنیا برای درمان آن کشف نشده است .



-مصرف بیش از اندازه از غذاهای آماده و فست فود ها: این یکی، دیگر آشکار است؛ اما بسیاری از ما هم چنان به این کار ادامه می دهیم.
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()

بسیاری از افراد از ریزش مو، بدفرم بودن ناخن ها و خشکی و ترک خوردگی پوستشان ناراضیاند که با اصلاح این موارد میتوانند زیبایی شان را بر گردانند؛در طب سنتی عملکرد پوست و مو، ناخن ها و لب ها به کبد در بدن برمیگردد و اعتقاد بر این است افرادی که مشکلات کبدی مثل ضعیف بودن آن را دارند، بیشتر به عوارضی مثل ریزش مو و بیماری های مو دچار میشوند.
افراد با مشکلات کبدی بعضا ممکن است دچار طاسی، دفرمی ناخن ها، ریش ریش شدن پوست کنار ناخن، خشکی وسیع پوست دست و پاها، ترک های گوشه لب(شقاق گوشه لب )و شکنندگی بسیار ناخن شوند، پس حتما کبد باید اصلاح شود.در دیدگاه طب سنتی افرادی که خشکی و ترک پوست دارند به یبوست های شدید هم مبتلا هستند و در واقع این طب وقتی با راهکارهای خود یبوست را درمان میکند، فرد میبیند که به صورت ریشه ای و آرام ترک های پوست و لب هایش هم از بین میروند.
باکتری بروسلا که ایجاد کننده بیماری است، طیف وسیعی از پستانداران اهلی
و وحشی را مبتلا میسازد. این بیماری به علت ایجاد سقط جنین در دام، کاهش
تولید شیر، عقیمی و نازایی دامهای مبتلا و همچنین به علت ابتلای انسان به
بیماری تب مالت، همواره از دو بعد اقتصادی و بهداشتی مورد توجه قرار
میگیرد.
این بیماری به علت سقط جنین در دام، کاهش تولید شیر، عقیمی، نازایی و از
دست دادن ارزش های اقتصادی دام های مبتلا و همچنین به علت ابتلای انسان به
بیماری تب مالت، همواره از دو بعد اقتصادی و بهداشتی مورد توجه بوده است
نحوه انتقال تب مالت
بیماری تب مالت در حقیقت از راه تماس با افرادی که قصاب یا دامدار هستند یا لبنیات غیرپاستوریزه مصرف می کنند منتقل می شود، بنابراین شیرخام، پنیرهای محلی و بستنی های سنتی در انتقال این بیماری نقش موثری دارد.
علائم و نشانه های تب مالت
همانطور که از نام این بیماری مشخص است علامت اصلی این بیماری تب است که
عموما در عصر و شب به اوج می رسد و بیمار دچار تعریق فراوان می شود. اوایل
بیماری ممکن است تا مدت ها بجز تب و تعریق شبانه علامت دیگری وجود نداشته
باشد، ولی بتدریج درد استخوان ها و مفاصل بخصوص درد لگن در برخی بیماران
شروع می شود. درد لگن گاهی آنقدر شدید است که راه رفتن بیمار به سختی انجام
می شود.
از عوارض تب مالت، مننژیت و ضایعات مغزی است که می تواند قلب، سیستم تنفسی و تمام ارگان های بدن را تحت تاثیر قرار دهد.
در برخی بیماران علائم روحی مثل افسردگی هم تظاهر می کند. این بیماری اگر
درمان نشود گاهی می تواند با درگیری قلب و رگ ها باعث مرگ بیمار شود. از
دیگر عوارض مهم این بیماری، ایجاد آبسه در استخوان های ستون فقرات است که
باعث زمینگیر شدن بیمار می شود.
گاهی بیماری تب مالت حاد می شود که با درد عضلات و مفاصل بدن و بی اشتهایی
همراه است و با دردهایی شبیه سیاتیک و درد مزمن کمر خود را نشان می دهد.
جالب است بدانید بیمار در این مواقع حتی تب هم نمی کند.
راههای پیشگیری از تب مالت
برای پیشگیری کسانی که با گوشت و پوست حیوان در تماس هستند، لازم است از
عینک و دستکش استفاده کنند تا ترشحات حیوان آلوده به مخاط چشم و تنفس آنها
منتقل نشود.
شیوه دیگر پیشگیری از تب مالت، این است که از مصرف پنیر تازه خودداری شود.
پنیر باید ۹۰ روز در آب نمک بماند و سپس مصرف شود. شیر نیز باید حتما پس از
جوشاندن میل شود
مؤثرترین راه پیشگیری از بیماری استفاد ه از محصولات لبنی پاستوریزه است،
زیرا میکروب با جوشاند ن شیر از بین می رود . همچنین بیاد د اشته باشید
فریز کرد ن مواد غذایی این میکروب را نابود نمی کند .
قابل ذکر است که علاوه بر این واکسیناسیون د ام ها و کنترل بیماری د ر د ام
یک راه مؤثر د یگری برای کنترل این میکروب است. افراد ی هم که د ر
کشتارگاه ها فعالیت می کنند ، قصاب ها و شکارچیان حیوانات باید هنگام تمیز
کرد ن احشاء حیوان از د ستکشهای لاستیکی استفاد ه کنند .
در حقیقت هیچگونه واکسن اضافی که کاملاً مورد تأیید بوده و به مدت طولانی
باعث ایمنی فرد بشوند ، وجود ند ارد ، گرچه نوعی واکسن برای افراد شاغل د ر
صنایع د امپزشکی تولید شد ه، ولی این واکسن هر ۲ سال یکبار باید تکرار شود
و د ر تمام کشورها هم اجازه مصرف ند ارد .
یشگیری از این بیماری با واکسیناسیون دام های آلوده و ریشه کن کردن بیماری
در دام ها صورت می گیرد، ولی در هر صورت با توجه به این که این بیماری در
دام های ایران به وفور وجود دارد، بهترین راه پیشگیری، اجتناب از مصرف شیر
نجوشیده یا غیر پاستوریزه، پنیر محلی و بخصوص بستنی های غیرپاستوریزه و
متفرقه است
راههای درمان تب مالت
درمان بیماری تب مالت با داروهای آنتی بیوتیک موجود بخوبی انجام می شود.
کپسول داکسی سایکلین، قرص کوتریموکسازول، کپسول ریفامپین و آمپول
جنتامایسین و استرپتومایسین داروهایی هستند که برای درمان این بیماری
کاربرد دارند. معمولا از بین این داروها ۲ تا انتخاب می شود و به مدت حداقل
۶ هفته استفاده می شوند. البته می توان مثلا ۲ هفته اول همزمان آمپول
جنتامایسین و کپسول داکسی سایکلین استفاده شود و۴ هفته بعد فقط داکسی
سایکلین ادامه پیدا کند.
به هر حال در این دوره طولانی، مصرف دارو حتما باید تا پایان ادامه داشته
باشد تا از عود بیماری که متاسفانه در موارد زیادی رخ می دهد تا حد امکان
پیشگیری شود.

میگویند بخشی از هویت فرهنگی هر قوم و کشوری، غذا و آداب خاص پختوپز است. آنقدر که حتی خیلی از کشورهای کمتر شناخته شده نیز با همین حربه یعنی به بهانه غذاهای خاصی که دارند پای گردشگران و توریستهای زیادی را به کشورشان باز کردهاند.شیوههای آشپزی، آیینهای سنتی پخت و پز، استفاده از مواد غذایی که بر حسب جغرافیا و شرایط آب و هوایی کشورهای مختلف، متفاوت است و ... هر کدام از اینها میتواند حتی به تنهایی برای ترغیب و کشاندن گردشگران به کشورهای مختلف باشد. اما در کمال تعجب و با وجود تنوع بیشمار و البته قدمت باورنکردنی آشپزی سنتی در ایران، ما آنچنان که باید در زمینه معرفی این حرفه سنتی به جهانیان موفق نبودهایم. آنقدر که تقریبا میتوان گفت هیچ سهم چشمگیری در صنعت گردشگری غذا نداریم و تقریبا کمتر گردشگری هم پیدا میشود که قبل از سفر به ایران، اطلاعات دقیق و مناسبی درباره این سیل بیپایان غذاها و خوراکهای اصیل ایرانی داشته باشد.این موضوع از یک سو و از سوی دیگر کمرنگ شدن جایگاه این آشپزی سنتی حتی در میان خانوادهها هم نگرانی جدیدی برای فراموشی تدریجی آنها ایجاد کرده است .
این روزها که بازار پیتزا و فست فودها حسابی داغ است دیگر مجالی برای یاد کردن از غذاهای سنتی باقی نمیماند. تا جایی که خیلی از مردم عادی شهرهای مختلف حتی از غذاهای سنتی شهرها و استانهای مجاور و در نزدیکی خود هم اطلاع و شناخت چندان دقیقی ندارند.به راستی در چنین وضعیتی که حتی نام بعضی از غذاهای سنتی استانهای بزرگ هم به گوش خیلی از ماها نخورده است، چطور میتوان انتظار داشت که گردشگران خارجی که تازه همزبان ما هم نیستند نسبت به غذاهای سنتی ما شناخت و آگاهی کافی داشته باشند ؟
شاید اصلا نشود بهطور دقیق گفت که قدمت آشپزی در ایران به چه زمانی بر میگردد.فقط تاریخ نویسان همین قدر گفتهاند که از زمان ضحاک تاکنون مستنداتی مبنی بر وجود سبک آشپزیهای خاص اقلیم ایران وجود داشته است.همین طور از میان نوشتههایی که از زبان پهلوی در دست است در رساله دلکش خسرو کواتان و ریتک (خسرو و ریدگ) نکاتی درباره خورشها و خوردنیها و شیوه بهکار بردن و چگونگی آنها در دوره ساسانی به دست آمده است. اما آنچه که مسلم و غیر قابل انکار است اینکه، آشپزی سنتی ایرانی درست همچون یک میراث ارزشمند نسل به نسل و سینه به سینه از مادربزرگها به فرزندان منتقل و حفظ شده است. به طوری که برخی از غذاها و خوراکهای سنتی تا آنجا که حافظهها یاری میکند در یاد همه بوده و هست.اما از قدمت و موروثی بودن این هنر ارزشمند هم که بگذریم به جرات میتوان گفت ،آشپزی ایرانی یکی از کاملترین ترکیبات غذایی در جهان و آسیا است.
آشپزی ایرانی بسیاری از غذاهای کشورهای حوزه خاورمیانه همچون کشورهای ترکیه، ارمنستان، گرجستان، جمهوری آذربایجان و عراق را تحت تاثیر قرار داده است. خورشها و آشهای ایرانی نشان میدهد که بهطور سنتی زنان ایرانی با شناختی دقیق از مواد غذایی و ترکیب آنها با یکدیگر برای غنیتر شدن هر چه بیشتر غذاها، به بازدهی خوبی دست یافتهاند. ترکیب گروههای غذایی گوناگون غلات، حبوبات، سبزیها و پروتئینهای گیاهی و حیوانی در همه خوراکها دیده میشود. غذای ایرانی، به علت وجود فرهنگ غنی ایران و اقوام مختلف از تنوع خاصی برخوردار است که کمتر فرهنگ یا کشوری چنین ویژگیهایی دارد. تمام اینها نشان از این است که ایرانیان مزههای جدید را با ترکیب کردن مواد غذایی به خوبی کشف و حتی ابداع کردهاند و در نهایت میتوان این افتخار را یدک کشید که شاید حتی بتوانیم در تنوع و تعداد غذا حرف اول را در جهان بزنیم. اما افسوس که این افتخار بزرگ هنوز مجالی برای جهانی شدن و رساندن آوازه این هنر اصیل ایرانی به گوش جهانیان پیدا نکرده است.
حتما و بدون شک همه شما برای یک بار هم که شده این تجربه مشترک را داشته اید که مثلا به یکی از شهرهای کوچک یا بزرگ سفر کردهاید و به توصیه آشنایانی که یا ساکن آن شهر بودهاند و یا قبلا به آنجا سفر کرده اند، قصد کردهاید که یکی از غذاهای محلی آن منطقه را امتحان کنید. اما زمانی که پرسان پرسان از مردم محلی و رستورانهای کوچک و بزرگ، محلی را که آن غذا را بپزند دنبال میکنید در نهایت به این واقعیت پی میبرید که بسیاری از غذاهای محلی معروف نواحی مختلف اصلا به بهرهبرداری تجاری و مورد استفاده قرار دادن برای مسافران و گردشگران نرسیده است و فقط این غذاهای محلی را درآشپزخانه کوچک زنان بومی میتوان پیدا کرد.این در واقع ضعف بزرگی است که نهتنها ضربه سنگینی به حفظ آشپزی سنتی و اصیل ایرانی میزند بلکه روز به روز هم آوازه این هنر را از خط جهانیشدن به دور میراند.
موضوع آشپزی سنتی ایرانی و بی توجهیهای زیادی که تا کنون نسبت به آن صورت گرفته است، موضوع مهمی است که متاسفانه با وجود تمام هشدارهایی که تاکنون داده شده است آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفته است. تا جایی که حتی دو سال قبل نان لواش به عنوان میراث معنوی کشور ارمنستان در یونسکو به ثبت رسید، آنوقت ما با بیش از هزاران خوراک و غذا و آش و حتی دسرهای سنتی و منحصر به خود تاکنون نتوانستهایم چیزی را به عنوان میراث معنوی خودمان به ثبت برسانیم که این موضوع واقعا نگران کننده است. نگرانی از این جهت که متاسفانه نه تنها رغبت بینالمللی نسبت به شناخت و ثبت این غذاها بسیار کم است که حتی خودمان هم انگار بیشتر به سمت این فستفودها و غذاهای ایتالیایی تمایل پیدا کردهایم! متاسفانه نه تنها در بین خانوادهها که حتی در صنعت هتلینگ هم این ضعف احساس میشود. آنقدر که در هتلهای چند ستاره و لوکس ما رستورانهای چینی و فرنگی ساخته میشود ، هیچ رستورانی صرفا برای معرفی غذاهای سنتی مناطق مختلف وجود ندارد. یعنی وقتی خودمان بستری برای معرفی آداب و سنن پخت و پز ایرانی فراهم نمیکنیم، چطور میتوان انتظار داشت که گردشگران خارجی با این شیوههای آشپزی و این غذاهای متنوع ما آشنا باشند.
حتی اگر دقت کرده باشید، در بسیاری از مناطق تفریحی و تفرجگاههای استانهای مختلف که تا همین چند سال قبل در ایام پیک تعطیلات و پر مسافر، برای جذب گردشگر در این مناطق انواع شیرینی و غذاهای سنتی و آشهای محلی طبخ میشد، اما به تازگی انگار آنها هم به این نتیجه رسیدهاند که سود پیتزا و ساندویچهای آماده و حتی چیپس و نوشابه خیلی بیشتر از طبخ غذاهای محلی است که این موضوع به راستی نگران کننده است. تعداد غذاها و خوراکهای ایرانی و استفاده از انواع سبزیها و گیاهان به خصوصی که هر کدام با دقت و برای انواع خاصی از خوراک انتخاب شده است، همه نشان از این دارد که قدمت و تفکر چشمگیری پشت میراث آشپزی ایرانی نهفته است. حتی در نقوش و سنگوارههایی که از دوران ایلامیان باقی مانده اسباب آشپزی و گیاهان مصرفی نیز کشف شده است.
آنوقت
در چنین شرایطی سهم آشپزی و غذاهای ایرانی ما از جشنوارهها و ثبت در
میراث معنوی جهانی واقعا چقدر است؟ حتی در بهترین رستورانهای ما هم هیچ
خبری از تنوع غذایی نیست و در هتلهای بینالمللی ایران و حتی رستورانهای
خارج از کشور تقریبا به جز چند نوع کباب و خورشت که آن هم با دیگر کشورها
از دید دیگران فرق چندانی ندارد، چیزی برای ارایه نیست که این مهم اتفاق
چندان خوشایندی نیست و بهتر است به دنبال راهکاری اساسی در این خصوص بود.
در حالی که تنوع غذاهای ایرانی به اندازهای زیاد و باورنکردنی است که به
جرات میتوان گفت در میان این همه طعم و انتخاب در هر صورت میتوان رضایت
خیلیها را با ذائقههای مختلف و از کشورهای مختلف جلب کرد. تنوع غذاهای
ایرانی به اندازهای است که فقط غذاهای استانهای گیلان و مازندران به
تنهایی با نیمی از اروپا برابری میکند؛ اما خلأ یک سیستم کارآمد برای
معرفی غذای ایرانی چه به گردشگران و چه به سازمانهای فرهنگی چون یونسکو
باعث شده است که این غذاها حتی در کشور خودمان نیز کم کم به فراموشی سپرده
شده و غذاهای دیگر فرهنگها جایگزین آنان شود.
از یک طرف ناآگاهی و
از طرف دیگر خلأ تبلیغات دو ترازوی سنگینی که روز به روز بر هویت و تنوع
آشپزی ایرانی سایه میاندازد.در خیابانهای شهر و پاساژها و مراکز تجاری و
هر جای دیگر تا سر را بچرخانید با انواع تبلیغات از رستورانهای فرانسوی
گرفته تا چینی و ایتالیایی و هندی مواجه میشوید در حالی که هیچ کس در این
میان سراغی از غذاهای اصیل و سنتی ایرانی نمیگیرد.
به جرأت میتوانم بگویم که هیچ کشوری به اندازه ایران تنوع غذا وخوراک ودسر و خورش ومخلفات غذایی ندارد.اما متاسفانه روی این غذاها برای تجاری شدن هیچ کاری انجام نشده. مثلا حلوا وفرنی و شله زرد و مسقطی دسرهای ایرانی هستند اما رستورانهای ما پر شده از تیرامیسو و شارلوت میوه و پلمبیر. خب وقتی ما از چیزی که داریم استفاده نکنیم ،مجبوریم از دسرهای وارداتی استفاده کنیم.گذشته ازهمه اینها واقعا تنوع غذا و نوشیدنیهای ایرانی حیرتآور است .چون ما به لحاظ جغرافیایی در مسیر تمدنهای مهمی قرارگرفته ایم و این موضوع تنوع غذایی ما را دو چندان کرده است. آشپزی ایرانی خیلی از غذاهای کشورهای خاورمیانه را تحت تاثیرخودش قرار داده. اما متاسفانه امروزه بسیاری از همین کشورهای آسیایی با اعمال تغییرات کوچکی در فرمول اصلی پخت غذاهای ایرانی آنها را به نام خود ثبت کردهاند.
مثلا شما در بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس و آسیای مرکزی غذاهایی را میبینید که چه از لحاظ ترکیب و چه شیوه پخت و چه مواد استفاده شده شباهتهای زیادی با غذاهای ایرانی دارند اما با یک نام خیلی عجیب و مختص کشور دیگری به جهان معرفی شده است. در حالی که کمتر کشوری هست که این طور تنوع و تعدد غذایی داشته باشد. در حقیقت ایرانیان از سالها و حتی قرنها قبل رمزترکیب مزههای جدید با مواد غذایی مختلف را کشف کرده بودند.اما امروزبیشتر این ترکیبها به کلی در حال فراموشی است.بعد میگوییم چرا غذای ژاپن ثبت جهانی میشود اما غذای ما نه. چون ژاپن غذای سنتیاش را از خانهها بیرون آورده و رایج کرده و بعد از حالت سنتی به صنعتی تبدیل کرده و در آخر هم درخواست ثبت غذایش را به یونسکو داده اما ما حتی یک فیلم یا تبلیغ درباره اهمیت و ارزش غذاهایمان نساختهایم. هنوز خیلی از مردم خودمان هم نمیدانند که مثلا ماهی سفید فقط مختص کشور ماست و درهیچ نقطه دیگری وجود ندارد یا مثلا سبزی کوهی استفاده شده در بعضی از آشهای ما در هیچ نقاط دیگری وجود ندارد. آنوقت از یک گردشگر خارجی چه انتظاری میتوان داشت که این غذاها را بشناسد و به جهان معرفی کند!
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
صرف غذا در رستوران، خطر ابتلا به فشار خون را افزایش می دهد. به طوری که صرف هفته ای یک بار غذا در رستوران و یا خوردن غذای غیر خانگی این خطر را 6 درصد افزایش می دهد.خطر ابتلا به فشار خون بالا در افرادی که مرتب در رستورانها غذا می خورند و یا در خانه از غذای آشپزخانههای بیرون استفاده می کنند، بیشتر است. خطر ابتلا به فشار خون بالا در افرادی که تنها یک روز در هفته از غذاهای خارج از خانه استفاده می کنند نیز 6 درصد بیشتر است.مصرف غذاهایی که در خارج از منزل درست می شود با مصرف کالری، چربی اشباع شده و نمک بیشتر که همگی آنها موجب ابتلا به فشار خون بالا می شود، ارتباط دارد.
تغییر شیوه زندگی، شهر نشینی و ماشینی شدن در عصر تکنولوژی بر تغذیه مردمان نیز بی تأثیر نبوده و باعث گذار تغذیه ای از سمت غذاهای سنتی با ارزش تغذیه ای بالا به سمت غذاهای آماده یا فست فود با ارزش تغذیه پایین شده است.در این میان شیوع بالای بیماریهای مرتبط با تغذیه از جمله بیماریهای قلبی و عروقی، چاقی، سرطان و دیابت نیز خارج از انتظار نیست. به طوری که مرگ و میر ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی رتبه اول و سرطانها رتبه دوم مرگ و میر را در کشور به خود اختصاص دادهاند. مصرف غذاهای سنتی می تواند به عنوان مرهمی بر عوارض و استرسهای زندگی مدرن باشد.در جامعه امروزی تغذیه نادرست یکی از مهمترین علل وقوع مرگ و میر و ناتوانی میباشد و تغذیه مناسب به عنوان یکی از ابزارهای کنترل اکثر بیماریها به شمار می آید. اصلاح رژیم غذایی میتواند در پیشگیری از وقوع بسیاری از این بیماریها مؤثر باشد.مصرف غذای سالم که برای بدن ضرر نداشته و حلال باشد، عامل اصلی حفظ سلامتی افراد است که دارای چند جنبه بوده؛ علاوه بر تأمین انرژی بدن برای رشد، برای ترمیم بدن و حفظ و تنظیم سیستمهای مختلف بدن نیز مؤثر است و در این راستا هیچ غذایی به تنهایی قادر به تأمین شرایط مورد نیاز بدن نیست.
طبخ غذا در ایران از اصالت خاصی برخوردار است که باید با معرفی آن سبک زندگی را تغییر دهیم تا از غذاهای فست فود نیز در جهت حفظ سلامت خود و خانواده فاصله بگیرند. علی اکبر حق ویسی در ارتباط با اهمیت گرایش به غذاها و نوشیدنیهای سنتی تصریح کرد: این غذاها و نوشیدنی های سنتی از هر گونه افزودنیهای غیر مجاز مصون بودند. از این رو سلامت افراد را به مخاطره نمیانداختند. از طرفی مردم برای انجام امور زندگی از تحرک بیشتری در گذشته برخوردار بودند. به همین دلیل خوردن غذاهای سنتی، چاقی به همراه نداشت. وی افزود: وجود انواع سبزیجات و گروههای غذایی و حتی میوه در غذاهای سنتی یکی دیگر از مؤلفههای مهم در سلامت غذاهای سنتی بود. برای نمونه غذایی همچون آلبالو پلو و یا آلو اسفناج سرشار از مواد مغذی بود که از میوهها و سبزیجات در کنار هم تهیه شده بود.در غذاهای سنتی از موادی استفاده شده است که طبع سردی و گرمی را مورد تاکید قرار داده و متناسب با مزاج افراد می باشد یعنی مواد اولیه به گونه ای کنار هم طبخ می شود که تعادل خوبی در سردی و گرمی داشته باشد.
مضرات استفاده از غذاهای فست فود
با توسعه شهرنشینی، افزایش اشتغال بانوان و کمبود وقت و زمان در طبخ غذا، متأسفانه ذائقه مردم و به ویژه جوانان به سمت غذاهای آماده و فست فود رفته است. دکتر عبدی، ادامه داد: استفاده از فست فودها به دلیل وجود نمک و مواد افزودنی در طولانی مدت، سلامت را به مخاطره می اندازد و موجب بیماریهای گوارشی، چاقی و فشار خون می شود.استفاده از نوشیدنیهایی همچون نوشابههای گازدار در کنار فست فودها زمینه را برای بروز دیابت فراهم می سازد.
«قاتل خوشمزه»؛ این دو کلمه توصیف خوبی است برای بلایی که به تازگی خانوادهها را دچار خود کرده است. فست فود که از هر دری هم بیرونش کنیم، یک پنجره برای بازگشت پیدا میکند. یکی از دلایل گرایش جوانان به فست فود این است که نسلهای جدید، غذاهای اصیل و سنتی را نمیشناسند. شاید نتوانیم جلوی تنوع روزافزون فست فودها و جلب مشتری رستورانهایی که این غذاها را میفروشند، بگیریم اما با معرفی صحیح غذاهای سنتی حد اقل میشود کاری کرد تا فست فودها در آینده یکه تاز سفره ایرانیان نباشد و حداقل بخشی از مردم به این غذاها توجه نشان دهند.ما غذاهای سنتی ارزشمندی داشتیم که کم کم به دست فراموشی سپرده می شود، در حالی که باید آنها را به نسل جوان معرفی کردبرخی از مردم فکر می کنند که زندگی به شیوه اروپایی ها و یا مثلا سبک های چینی و ژاپنی خیلی جذاب است و کلاس بالایی دارد اما هنوز هم طعم غذاهای سنتی و حضور در سفره خانه های قدیمی برای مردم جذاب است زیرا موجب می شود مدتی را از فضای شلوغ شهر دور مانده و به یاد دوران کودکی و جوانی افتاد.
یکی از مهمترین علل بروز و افزایش این بیماری ها مصرف غذای غیر سنتی به ویژه فست فودها می باشد که به دلیل نحوه پخت، چربی و نمک اضافه این نوع غذاها سلامتی افراد را تهدید می کنند و این درحالی است که در گذشته با مصرف غذاهای ساده، طبیعی و سنتی این بیماریها کمتر بودند و باید در زمینه باید بسترهای لازم و فرهنگ جامعه را به سوی مصرف غذاهای سنتی و سالم سوق داد. متأسفانه نسل امروز با توجه به فضایی که در جامعه وجود دارد گرایش به مصرف غذاهای فست فودی دارد که ادامه این روند موجب بروز مشکل در سلامتی آنها در آینده خواهد شد و باید مضرات غذاهای آماده به ویژه فست فودها به اطلاع مردم برسد و این امر نیازمند اطلاع رسانی مناسب در بین اقشار مختلف جامعه است.