آرتروز یا درد مفاصل بدن

آرتریت یا آرتروز یا ورم مفاصل

مفصل قسمتی از بدن است که دو استخوان را به هم وصل می‌کند. عملکرد مفصل عبارت است از حرکت دادن قسمتی از بدن که متصل به استخوان می‌باشد. آرتروز به معنای التهاب یک یا چند مفصل می‌باشد. انواع مختلفی از آرتروز وجود دارد. انواع مختلف از ساییدگی و پارگی غضروف‌ها (استئوآرتریت) تا التهاب مفاصل (آرتریت روماتوئید) که در نتیجه افزایش فعالیت سیستم ایمنی بدن و بیماری نقرس می‌باشد.

دلایل آرتروز بستگی به نوع آرتروز دارد. دلایل شامل آسیب (که منجر به استئوآرتریت)، عدم تعادل متابولیکی (مانند نقرس)، عوامل ارثی، عفونت باکتریایی و ویروسی و همچنین ضعف سیستم ایمنی بدن (مانند آرتریت روماتوئید) می‌باشد.

نشانه‌ها و علائم آرتریت

درد و کاهش عملکرد مفاصل جزو نشانه‌های آرتریت می‌باشند. ورم مفاصل به وسیله سفتی، قرمزی و گرمی مفاصل مشخص می‌گردد.

نشانه‌ها می‌تواند شامل تب، ورم غده‌ای (ورم گره‌های لنفاوی)، کاهش وزن، خستگی، احساس کسالت و گاهی هم نشانه‌هایی از خوب کار نکردن یک عضو (مثل ریه، قلب و یا کلیه‌ها) باشد.

تشخیص بیماری آرتریت

آزمایش خون، ادرار، مایع مفصلی و یا x-ray (اشعه ایکس) در تشخیص بیماری کمک می‌کنند.

تفاوت آرتریت روماتوئید با استئوآرتریت

آرتریت روماتوئید اغلب مفاصل کوچک بدن مثل مچ دست و پا را مبتلا می‌کند، ولی استئوآرتریت، مفصل زانو، ران و کمر را درگیر می‌کند.

گلوکزآمین و کندرویتین سولفات، دو مکمل می‌باشند که برای حفظ سلامت مفاصل تحت نظر پزشک مصرف می‌شوند

آرتریت روماتوئید چیست؟

آرتریت روماتوئید، یک بیماری خود ایمنی می‌باشد که بدن با بافت‌های موجود در مفاصل می‌جنگد و باعث آسیب به غضروف و استخوان می‌گردد. آرتریت روماتوئید در میان زنان شایع‌تر است.

علت این بیماری مشخص نیست، ولی داشتن سابقه فامیلی و سیگار کشیدن در ایجاد آن موثرند.

نشانه‌های آرتریت روماتوئید

درد مفصل دوم یا سوم انگشتان، درد مچ دست، عدم توانایی حرکت انگشتان دست بعد از بیدار شدن از خواب، کاهش وزن، احساس خستگی فوری، احساس خواب آلودگی بعد از غذا خوردن، درد مفصل زانو.

درمان آرتریت روماتوئید

1- کاهش وزن: هر 350 گرم افزایش وزن، باعث افزایش فشار در زانو می‌گردد. اگر شما 3 تا 4 کیلو وزن کم کنید، درد شما نصف می‌گردد و مدت بیماری کوتاه می‌شود.

2- ورزش کردن و کشش بدن برای تقویت عضلات و مفاصل

3- پیاده روی

4- شنا کردن و انجام ورزش‌های آبی

5- شرکت در کلاس‌های یوگا باعث کاهش مقدار ورم می‌گردد.

6- گلوکزآمین و کندرویتین سولفات، دو مکمل می‌باشند که به طور طبیعی در غضروف نیز وجود دارند. این 2 مکمل برای حفظ سلامت مفاصل تحت نظر پزشک مصرف می‌شوند.

7- مصرف روغن ماهی، موجب کاهش ورم آرتروز می‌شود.

8- ویتامین D و کلسیم نیز به حفظ سلامت غضروف کمک می‌کنند. تحقیقی نشان داد که مقدار کم ویتامین D ممکن است موجب افزایش بروز بیماری آرتریت روماتوئید گردد.

9- ویتامین‌های C، E و B6 در درمان این بیماری موثر نیستند، اما می‌توانند از این بیماری پیشگیری کنند. ویتامین C کمک می‌کند که سیستم ایمنی بدن کار خود را به خوبی انجام دهد. همچنین ترشح هورمون‌های استروئید را تحریک می‌کند که در کاهش درد و تقویت مفاصل موثرند. بهتر است این ویتامین را بعد از غذا مصرف کنید. این ویتامین در گوجه فرنگی، لیمو، توت فرنگی، گریپ‌فروت و سبزیجات سبز رنگ یافت می‌شود.

ویتامین E باعث ازدیاد رگ‌های خونی در اطراف مفاصل و در نتیجه گردش خون بهتر و سوخت و ساز بیشتر می‌گردد. این ویتامین را نیز بعد از غذا مصرف کنید. منابع غذایی این ویتامین عبارت است از روغن کنجد، دانه آفتاب گردان، سبزیجات سبز رنگ، زرده تخم مرغ، روغن سبوس گندم و آجیل (بادام زمینی، گردو، بادام، فندق).

ویتامین B6 تولید کننده پروتئین می‌باشد و باعث تقویت سیستم ایمنی می‌گردد. این ویتامین را بعد از غذا مصرف کنید. منابع غذایی این ویتامین عبارت است از غلات سبوس دار، شیر، تخم مرغ و کشمش.

استئوآرتریت چیست؟

استئوآرتریت، ساییدگی غضروف مفاصل می‌باشد که در نتیجه افزایش وزن و کمی فعالیت بدنی به وجود می‌آید.

درمان استئوآرتریت

مصرف دارو، کاهش وزن و ورزش کردن.

تأثیر ورزش در آرتریت ها

فواید ورزش برای استئوآرتریت

ورزش منظم یکی از بهترین روش‌ها برای کاهش علائم استئوآرتریت است. ورزش، عضلات اطراف مفاصل را محکم می‌کند و باعث تأخیر در تخریب مفاصل می‌گردد. همچنین باعث حفظ وزن مناسب بدن می‌شود و فشار کمتری به مفاصل وارد می‌کند.

ورزش ملایم بهتر از ورزش شدید است، زیرا ورزش شدید باعث درد و تخریب مفاصل می‌گردد؛ لذا سعی کنید هر روز مقدار کمی ورزش کنید.

فواید ورزش برای آرتریت روماتوئید

سعی کنید هر روز مقداری ورزش کنید تا فعال بمانید و باعث بهبودی در حرکت خود شوید. هنگامی که کمتر خسته هستید، ورزش کنید.

ورزش کردن در صبح، از سفتی و سختی مفاصل صبحگاهی کم می‌کند.

ورزش کردن باعث تقویت و ساخت عضلات می‌شود و همان‌طور که می‌دانید، عضلات از مفاصل محافظت می‌کنند.

شنا، دوچرخه سواری و پیاده روی سریع فشار کمتری به مفاصل وارد می‌کنند. بنابراین برای افراد دچار آرتریت روماتوئید مناسب هستند.

افرادی که دارای آرتریت روماتوئید هستند، می‌توانند سه نوع ورزش را می‌توانند انجام دهند: کششی، قدرتی و هوازی.

* نکته

* بهتر است اول با پزشکتان راجع به نوع ورزش مشورت کنید.

* از انجام ورزش‌هایی که فشار بیش از حد به مفاصل وارد می‌کنند، دوری کنید. مانند وزنه برداری با وزنه‌های بسیار سنگین

آرتروز یا درد مفاصل بدن

بیماری آرتروز یکی از شایع‌ترین مشکلات مفاصل در بین خانم‌های و آقایان ایرانی است که البته در اکثر مواقع در سنین بالا بروز می‌کند.

حتما در اطراف خود زنان و مردان زیادی را دیده‌اید که از درد زانو شکایت دارند و هنگام بالا رفتن از پله‌ها مدام ناله می‌کنند. این بیماران عمدتا آرتروز دارند.

دکتر شهرام صادقی، متخصص طب فیزیکی در رابطه با این عارضه توضیح می دهند:

آرتروز چیست و چه بخش‌هایی از بدن را درگیر می‌کند؟

آرتروز یا استئوآرتریت، شایع‌ترین بیماری التهاب مفاصل است. در این بیماری غضروف مفصل صدمه دیده و کم‌کم از بین می‌رود. آرتروز ممکن است هر مفصلی را درگیر کند، اما مفاصل بزرگ که وزن بدن را تحمل می‌کنند، مثل مفاصل زانو و ران و ستون فقرات بیشتر در معرض ابتلا هستند.

اصلی‌ترین علایم این بیماری چیست؟

آرتروز علایم زیادی دارد، ولی سه علامت آن شایع‌تر و مشخص‌تر هستند. اول خشکی مفصل پس از استراحت است، به این معنی که گاهی اوقات وقتی مفصل به‌مدت طولانی بی‌حرکت بماند و بخواهد دوباره فعالیت کند درد خواهد داشت. شاید دیده باشید که بیماران مبتلا به آرتروز زانو، صبح‌ها که از خواب بیدار می‌شوند، به سختی راه می‌روند، اما بعد از مدتی، کم‌کم راه رفتنشان به حالت عادی بازمی‌گردد. خشکی مفاصل بعد از یک دوره طولانی عدم ‌فعالیت بسیار شایع است، ولی به ندرت بیشتر از نیم ساعت طول می‌کشد.

دومین علامت کاهش انعطاف پذیری مفصل است؛ به‌همین دلیل بیماران مبتلا به آرتروز نمی‌توانند به‌ راحتی مفاصل خود را خم و راست کنند و برای علامت بعدی هم می‌توان به درد مفصل اشاره کرد.

توصیه می‌شود کسانی که بیشتر از دو هفته، چنین علایمی را در مفاصل خود دارند، حتما به پزشک مراجعه کنند.

بیمار باید در هر ساعت، دست کم ده دقیقه به مفصل خود استراحت بدهد. البته باید گفت که استراحت طولانی هم درد مفصل را بدتر می کند

چه اتفاقی می‌افتد که کسی به آرتروز مبتلا می‌شود؟

علت ایجاد این بیماری هنوز به ‌طور واضح شناخته نشده است، ولی چند عامل وجود دارد که می‌تواند زمینه ‌ساز ابتلا به آرتروز باشد. یکی سن بالا است که این بیماری معمولا در افراد بالای 40 سال دیده می‌شود.

مورد دوم جنسیت فرد است، چون آرتروز در خانم‌ها بیشتر از آقایان بروز می‌کند، ولی دلیل آن هنوز به‌ درستی مشخص نشده است.

مورد بعدی ناهنجاری ‌های مادرزادی استخوانی و یا صدمه به مفصل است. آرتروز در ورزشکاران حرفه‌ای که مدام در معرض ضربه خوردن هستند بسیار شایع است مثلا در فوتبالیست‌ها. صدمات غیر ورزشی مثل تصادفات رانندگی هم زمینه را برای آرتروز مهیا می‌کند.

آیا چاقی هم در ابتلا به آرتروز تأثیر دارد؟

چاقی خطر ابتلا به آرتروز را افزایش می‌دهد. به ‌طور کلی هر چقدر وزن بدن بالاتر باشد، مفاصل بزرگ (مثل زانوها) باید فشار بیشتری را تحمل کنند و در نتیجه خطر ابتلا به آرتروز در آنها بیشتر می‌شود. چاقی حتی احتمال بروز آرتروز در دست‌ها را هم افزایش می‌دهد.

این بیماری چه عوارضی دارد؟

متأسفانه این بیماری با گذشت زمان بدتر می‌شود و هنوز درمان قطعی برای آن یافت نشده است، اما با کمک برخی روش‌های درمانی می‌توان درد ناشی از این بیماری را کاهش داد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.

حدود یک سوم بیماران مبتلا به آرتروز ممکن است دچار ناتوانی‌های شدیدی شوند. گاهی درد و ناراحتی مفصل آنقدر شدید می‌شود که بیمار نمی‌تواند از آن مفصل استفاده کند.

به روش‌هایی برای کاهش درد و مشکل بیمار اشاره کردید. این روش‌ها شامل چه مواردی هستند؟

در موارد بسیار شدید آرتروز، جراحی تعویض مفصل توصیه می‌شود، اما قبل از جراحی معمولا روش‌های مختلفی پیشنهاد می‌شود که تا حد امکان کار به جراحی نکشد که یکی از آنها استراحت دادن به مفصل دردناک است. بیمار باید در هر ساعت، دست کم ده دقیقه به مفصل خود استراحت بدهد و سعی کند تا حد امکان فعالیت‌های بدنی خود را طوری تنظیم کند که مفصل مبتلا کمتر فعال باشد. البته همانطور که گفته شد استراحت طولانی هم درد مفصل را بدتر می کند.

روش دیگر ورزش کردن است که باید حتما با نظارت و اجازه پزشک انجام شود تا مشکل مفصل را تشدید نکند، یا باعث بروز درد جدیدی نشود. ورزش‌های سبک و مفرح مثل پیاده‌روی و شنا بیشتر توصیه می‌شوند. با ورزش کردن، عضلات اطراف مفصل تقویت شده و ثبات مفصل افزایش پیدا می‌کند. البته ورزش کردن نباید باعث بروز درد در مفصل شود و اگر چنین اتفاقی رخ داد، فورا ورزش را متوقف کنید.

در افرادی که اضافه وزن دارند، کم کردن وزن باید حتما مدنظر قرار گیرد. البته رژیم گرفتن و ورزش کردن برای کاهش وزن باید تحت نظر پزشک انجام شود.

برای کاهش درد ناشی از آرتروز می‌توان از کیسه یخ استفاده کرد.

در اغلب موارد پزشک برای بیمار داروهای ضد‌درد و ضد‌التهاب تجویز می‌کند که در کاهش درد مفصل مؤثر است.

سعی کنید از مفصل بیمار خود کمتر کار بکشید؛ مثلا اگر مفاصل انگشتان یک خانم آرتروز دارد، بهتر است از کیفی استفاده کند که روی شانه می‌افتد نه کیفی که باید در دست گرفته شود

روش ‌های جراحی برای درمان آرتروز به چه شکلی هستند؟

این روش‌ها از پاکسازی فضای مفصلی تا تعویض کامل مفصل متفاوت هستند و جراح بر حسب شدت بیماری، از یکی از این روش‌ها استفاده می‌کند. بیماران توجه داشته باشند که جراحی زمانی توصیه می‌شود که درمان‌های دیگر، مؤثر واقع نشوند و بیمار قادر به انجام فعالیت‌های عادی روزمره خود نباشد.

برای بیماران مبتلا به آرتروز چه توصیه‌هایی دارید؟

مهم‌ترین نکته برای بیماران مبتلا به آرتروز به ‌کارگیری روش‌هایی است که باعث کاهش درد و ناراحتی‌شان شود. مثل تمام بیماری ‌های دیگر داشتن یک رژیم غذایی مناسب و سالم مفید خواهد بود. بیمار باید به حد کافی مواد مورد نیاز بدن خود را از طریق غذا تامین کند، چون اگر تغذیه نامناسب باشد، بدن ضعیف می‌شود و به تبع آن مقابله با بیماری دشوارتر می‌شود.

اگر پزشک برای شما داروی ضد درد تجویز کرد، حتما آن را سر وقت بخورید، چون اگر درد شروع شود و بعد شما داروی مسکن را مصرف کنید، درد دیرتر و سخت‌تر کنترل می‌شود، اما مصرف مرتب و طبق دستور پزشک باعث می‌شود شدت حملات درد کاهش یابد.

سعی کنید از مفصل بیمار خود کمتر کار بکشید؛ مثلا اگر مفاصل انگشتان یک خانم آرتروز دارد، بهتر است از کیفی استفاده کند که روی شانه می‌افتد نه کیفی که باید در دست گرفته شود، و یا اگر دست شما مشکل دارد سعی کنید برای برداشتن اجسام از دست سالم خود بیشتر استفاده کنید تا فشار کمتری روی مفصل دردناک وارد شود.

بیمارانی که در مفصل زانو یا ران دچار مشکل هستند بهتر است در صورت صلاحدید پزشک از عصا موقع راه ‌رفتن استفاده کنند.

سعی کنید بدنتان در هنگام راه رفتن یا نشستن، در وضعیت صحیحی قرار داشته باشد.

آب درمانی، هم به‌عنوان ورزش و هم به‌عنوان عاملی جهت تصحیح وضعیت ایستادن و راه رفتن می‌تواند به شما کمک کند. از پزشکتان درباره وضعیت صحیح و غلط قرارگیری بدن راهنمایی بخواهید.

ورزش‌های مفید برای درد مفاصل

ورزش کردن باعث کاهش استرس، خواب بهتر، افزایش قدرت عضلانی، تقویت استخوان، افزایش انرژی، کنترل وزن و افزایش اعتماد به نفس می‌شود. همه این عوامل باعث کاهش درد مفصل می‌گردند. عضلات و مفاصلی که قدرت خود را از دست می‌دهند، دچار درد، سفتی و سختی می‌گردند.

ورزش‌های کششی

ورزش‌های کششی باعث تقویت عضلات و استحکام مفاصل بدن می‌شوند. تحرک بدنی باعث تقویت مفاصل، بهبود قابلیت انعطاف و بهتر ایستادن و بهتر تنفس کردن می‌شود. بسیاری از افراد آرتریتی (درد مفاصل)، به خاطر درد از ورزش کردن می‌ترسند و برای همین کم ورزش می‌کنند. این خود باعث از بین رفتن عضلات و ضعیف شدن مفاصل می‌گردد.

ورزش‌های قدرتی

ورزش‌های قدرتی با سفت و شل کردن عضلات انجام می‌شوند. ورزش‌های قدرتی، باعث ساخت عضلات می‌شوند. همانطور که می‌دانید، عضلات از مفاصل نگهداری می‌کنند. بهترین ورزش برای این منظور، وزنه برداری می‌باشد.

ورزش‌های هوازی (ایروبیک)

ورزش‌های هوازی باعث افزایش سوخت و ساز بدن، تقویت قلب، افزایش استقامت، کاهش وزن، بهبود خواب، تقویت استخوان‌ها، کاهش افسردگی و بهبود عملکرد عضلات می‌گردند. از این نوع ورزش‌ها می‌توان به پیاده روی تند، دوچرخه سواری و تنیس اشاره کرد.

اگر در حین ورزش دچار سرگیجه، مشکلات دید و یا افزایش درد شدید، آن ورزش را متوقف کنید

ورزش‌های قدرتی زیر را می‌توانید 10 بار در هر مرتبه انجام دهید. تعداد این ورزش‌ها را به طور مرتب زیاد کنید. در هر بار ورزش، عضلات را به مدت 5 تا 10 ثانیه سفت کنید.

ورزش دست و مچ

1- یک تکه کاغذ را با یک دست محکم بگیرید. سعی کنید با دست دیگر، آن کاغذ را از دست اولی بیرون بیاورید.

2- ساعد یک دست خود را بر روی ران و یا میز قرار داده و دست دیگر را بر روی کف دست اولی قرار دهید و سعی کنید که دست زیری را به بالا فشار دهید.

3- مانند ورزش شماره 2 انجام دهید. با این تفاوت که کف دست اولی رو به زمین باشد.

4- یک توپ را بردارید و آن را به مدت 5 تا 10 ثانیه فشار دهید. توجه: اگر آرتریت روماتوئید دارید، این ورزش را انجام ندهید.

ورزش قوزک پا

1- بر روی یک صندلی بنشینید. پاهایتان روی زمین باشد. پای راست خود را بر روی پای چپ بگذارید. سعی کنید پای چپ را بالا ببرید و در همان حال، پای راست از بالا رفتن پای چپ جلوگیری کند. این ورزش را با پای دیگر نیز تکرار کنید.

2- بر روی یک صندلی بنشینید. یک کش ورزشی و یا جوراب را به دور یک پا ببندید. با این کش، انگشتان پا را به سمت زمین بیاورید. این ورزش را با پای دیگر تکرار کنید.

ورزش پشت و کمر

1- به پشت بر روی زمین دراز بکشید، زانوها خمیده و کف پاها بر روی زمین باشد. با فشار پشت، شکم را سفت کنید. در همان حال بمانید و سپس شل کنید.

2- به پشت بر روی زمین دراز بکشید، زانوها خمیده و کف پاها بر روی زمین باشد. زانو را بالا آورده تا به سینه برسد و آن را بغل کنید. برای 10 ثانیه در همان حالت بمانید و سپس با زانوی دیگر و بعد با هر دو زانو این کار را انجام دهید و 10 ثانیه در همان حالت بمانید.

3- به شکم بر روی زمین دراز بکشید. بازوهایتان در مقابل شما قرار گیرد. خود را بلند کنید. کف دستانتان روی زمین قرار داشته باشد. به آرامی، خود را پایین بیاورید.

ورزش ران

1- به پشت دراز بکشید. عضلات ران خود را سفت کنید و به پشت زانوهایتان فشار بیاورید. به مدت 10 ثانیه در همان حال بمانید و سپس شل کنید.

2- به پشت بر روی زمین دراز بکشید، زانوها خمیده و کف پاها بر روی زمین باشد. باسن خود را بالا بیاورید و دو قسمت باسن را به هم فشار دهید.

3- به طرف راست دراز بکشید. پای راست خود را خم کنید. پای چپ در امتداد بدن باید باشد.

عضلات ران پای چپ را سفت کنید و سپس بالا ببرید (در حدود 20 سانتی متر) و نگه دارید. با پای دیگر نیز همین ورزش را تکرار کنید.

ورزش ران و زانو

1- بر روی شکم دراز بکشید. عضلات شکم را سفت کنید. پای خود را بالا ببرید، زانو صاف باید باشد. نگه دارید و سپس پای خود را پایین بیاورید.

2- به طرف راست دراز بکشید. پای چپ خود را بر روی پای راست به صورت ضربدری بگذارید. پای راست را بالا بیاورید و نگه دارید و سپس پایین بیاورید. با پای دیگر نیز همین ورزش را انجام دهید.

ورزش زانو

1- به پشت دراز بکشید. در زیر زانو یک بالش و یا حوله بگذارید. یکی از زانوهای خود را صاف کنید و پاشنه آن پا را بالا بیاورید.

2- به پشت دراز بکشید. پاهایتان صاف باشد. انگشتان پایتان را به طرف سقف بکشید. در نتیجه احساس کشیدگی عضلات زیر زانو خواهید شد. تا مدتی به همان حالت بمانید و سپس شل کنید. این ورزش را می‌توانید ایستاده نیز انجام دهید.

3- دراز بکشید و یا بایستید. زانو را به زمین فشار بیاورید. پای خود را بالا ببرید. بعد به آرامی پایین بیاورید. نکته: در این حالت باید پای شما مستقیم باشد. برای راحت انجام دادن این ورزش، می‌توانید زانوی مخالف را خم کنید.

4- بنشینید. زانوهای خود را صاف کنید. مدتی به همان حال بمانید و سپس به آرامی زانوهای خود را پایین بیاورید.

نوع ورزشی که انجام می‌دهید، بستگی به نوع آرتریت و نوع مفصل درگیر دارد. برخی از ورزش‌ها ممکن است برایتان سخت باشد، لذا باید با فیزیوتراپ و یا پزشکتان مشورت کنید

دیگر ورزش‌های مفید برای بیماران آرتریتی

پیاده روی ، شنا ، یوگا، پیلاتس و دوچرخه سواری

نکته : دوچرخه سواری برای افرادی که مشکل درد زانو دارند، این ورزش مفید نیست.

جارو کردن نیز نوعی ورزش هوازی می‌باشد. بهتر است 20 تا 30 دقیقه در طول روز جارو کنید.

شستن ظروف با آب گرم باعث شل شدن مفاصل انگشتان می‌گردد.

بافتن بافتنی کردن نیز یکی از ورزش‌ها برای کشش انگشتان می‌باشد.

باغبانی کردن نیز یکی از ورزش‌های کشش مفاصل می‌باشد.

اگر مشکلی در زانو یا ران ندارید، از پله بالا و پایین بروید.

چگونگی درست ایستادن

برای بیماران آرتریتی، موقعیت ایستادن و نشستن بسیار مهم است. اگر شما بد بایستید و یا بنشینید، باعث می‌شوید عضلات و رباط‌هایتان سفت و ضعیف گردند. برای مثال، عضلات و رباط‌های جلوی بدن، ممکن است کوتاه شوند و عضلات و رباط‌های پشت بدن بلند گردند.

برای درست ایستادن فکر کنید که یک تاج بر روی سر شما قرار دارد. سر و گردن خود را صاف کنید. شانه‌ها به سمت پایین باشند. شکم تو باشد.

با پاهای کمی باز بایستید.

گوش‌هایتان باید بالای شانه قرار گیرند.

ران‌ها باید در یک خط با زانوها و پاها قرار داشته باشند.

انواع آرتریت و ورزش آن‌ها

انواع آرتریت شامل استئوآرتریت، آرتریت روماتوئید، استئوپروز (پوکی استخوان)، فیبرومیالژیا و ... است که هر کدام ورزش مناسب  و مخصوص به خود را دارند.1- استئوآرتریت

این بیماری باعث ساییدگی و پارگی غضروف مفاصل می‌شود و درد مفصل ایجاد می‌کند.

برنامه مرتب ورزشی برای این افراد بسیار خوب است. با این کار عضلات اطراف مفاصل تقویت شده و از میزان وزن این افراد کم می‌شود. ولی از ورزش شدید جدا پرهیز کنید، زیرا ممکن است مفاصل را دردناک‌تر کند.

2- آرتریت روماتوئید

یک بیماری خود ایمنی می‌باشد و بدن با بافت‌های موجود در مفاصل می‌جنگد.

یک برنامه ورزشی شامل فعالیت و استراحت می‌باشد. هنگامی که خسته نیستید، ورزش کنید.

حداقل یک بار در روز ورزش کنید. اگر بعد از بیدار شدن ورزش کنید، سفتی و سختی مفاصل در صبح را کم می‌کنید.

برای این بیماران، ورزش‌های هوازی از قبیل: شنا و دوچرخه سواری بسیار مفید است.

همیشه درست بایستید و درست بنشینید.

3- استئوپروز (پوکی استخوان)

در این بیماری، بافت استخوان تحلیل رفته است. درد استخوان و شکنندگی استخوان از علائم این بیماری می‌باشد.

برنامه مرتب ورزشی داشته باشید. ورزش کردن باعث تقویت استخوان‌ها می‌گردد.

وزنه برداری، ورزش‌های قدرتی و ورزش‌های هوازی برای جلوگیری از استئوپروز مفید می‌باشند.

4- فیبرومیالژیا (Fibromyalgia)

درد و سختی عضلات، تاندون ها و مفاصل به نام فیبرومیالژیا خوانده می‌شود.

ورزش برای شما بسیار مفید است. تناسب اندام، بهبود خواب و کاهش درد از فواید ورزش برای افراد مبتلا به فیبرومیالژیا می‌باشد.

ورزش‌های هوازی و قدرتی برای این افراد خوب است.

برنامه مرتب ورزشی داشته باشید.

همیشه طرز ایستادن و نشستن خود را درست کنید.

5- Ankylosing spondylitis

یک نوع آرتریت نخاعی می‌باشد. بیمار، مفاصل مهره‌ها و خاصره خاجی را نمی‌تواند حرکت دهد.

ورزش برای این بیماران حیاتی می‌باشد.

کشش گردن، نخاع، شانه‌ها و ران‌ها از مهم‌ترین ورزش‌ها می‌باشد.

ورزش‌های قدرتی برای کمر و ران‌ها از ورزش‌های خوب برای درست ایستادن و نشستن می‌باشند.

شنا نیز یک ورزش عالی برای این افراد می‌باشد. اگر محدودیت حرکت در گردن دارید، از ماسک مخصوص تنفس در زیر آب استفاده کنید.

از حرکات ورزشی تند و سریع اجتناب کنید.

6- لوپوس

لوپوس نیز یک بیماری خود ایمنی می‌باشد. در این بیماری سیستم ایمنی بدن خوب کار نمی‌کند. این بیماری بر پوست، مفاصل، کلیه‌ها و دیگر اعضای بدن اثر می‌گذارد.

بهترین زمان برای ورزش کردن، وقتی است که خسته نیستید.

ورزش این افراد شامل نوع متعادل: کشش، قدرتی و هوازی می‌باشد.

پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری برای این بیماران خوب است.

قبل از رفتن به تختخواب، ورزش‌های کششی را انجام دهید.

از ورزش‌های با شدت زیاد جدا خودداری کنید.

ورزش در بیماران آرتریتی که مفاصل را جراحی می‌کنند

ورزش را ادامه دهید تا عضلاتی که مفاصل را حفاظت می‌کنند، تقویت شوند.

اسکی و دوچرخه سواری انجام ندهید، زیرا ممکن است مفاصل جدید تحت کشش زیاد قرار گیرند.

چند حرکت را با هم انجام ندهید.

ورزش‌های شدید و قدرتی را انجام ندهید.

بهترین ورزش‌ها بعد از جراحی مفصل، پیاده روی و شنا می‌باشند. بهتر است، از زیاده‌روی در این ورزش‌ها نیز جدا خودداری کنید، زیرا امکان دارد فشار زیادی را به مفاصل ترمیم شده، وارد کنند

اگر جراحی زانو یا ران انجام داده‌اید، از دویدن خودداری کنید.

اگر مفصل ران را جراحی کردید، بیش از حد خم و راست نشوید. نباید ورزش‌هایی را انجام دهید که زانو بالاتر از ران قرار گیرد و پاهای خود را ضربدری نکنید.

اگر شما خواهان اندامی متناسب هستید، می‌توانید به کلاس ورزشی بروید و از وسایل ورزشی استفاده کنید، مانند: تردمیل و دوچرخه ثابت.

نکات ضروری هنگام ورزش کردن

هنگامی ورزش کنید که درد و سفتی مفاصل را نداشته باشید و خسته نباشید.

لباس راحت و گشاد و کفش راحت بپوشید.

یک دوش آب گرم قبل از ورزش باعث تمدد اعصاب می‌شود.

هیچ گاه مفاصل را بیش از حد خسته نکنید.

ورزشی که موجب درد شدید می‌شود را فوراً قطع کنید.

اگر شما 2 ساعت بعد از ورزش احساس درد دارید، دفعه بعد آن ورزش را کمتر انجام دهید.

زمانی که مفصل گرم و ملتهب است، ورزش نکنید.

بهتر است ورزش‌های خوابیده را بر روی زمین انجام دهید.

ورزش را برای خود یک عادت مانند غذا خوردن و خوابیدن قرار دهید.

زانو درد و درمان آن

زانودرد دارید؟

درد زانو از جمله دردهایی است که بیمار را وادار می سازد به پزشک مراجعه کند. با نوع زندگی و فعالیت های اجتماعی در جامعه امروزی شمار این گونه بیماری ها رو به فزونی گذاشته است. زانودرد علل گوناگونی دارد و درمان های متفاوتی را می طلبد.

علل زانودرد چیست؟

زانو درد بسته به سن افراد علل مختلفی دارد. به طور کلی زانودردها به دو دسته تقسیم می شوند:

یکی آنهایی که علل ثانویه دارند، مثلا فردی که دچار شکستگی زانو شده است.

در یکسری افراد هم زانودرد علت اولیه دارد، مانند افرادی که التهاب مفصل (آرتریت) زانو شده اند و غضروف مفصل زانوی آنها تخریب شده است.

چه افرادی دچار درد زانو می شوند؟

اصولا بر اساس سن بیمار که در چه سنی از زانو در شکایت می کند، افراد به دو دسته تقسیم می شوند:

1- یکی افراد جوانی که معمولا از لحاظ ورزشی و تحرک بدنی فعال هستند و از درد جلوی زانو شکایت می کنند و درد آنها بیشتر موقع نشست و برخاست ایجاد می شود، به خصوص هنگامی که به کوه می روند و از کوه پاین می آیند، و یا از پله بالا و وپاین می روند، و یا هنگام نماز خواندن در نشست و برخاست از درد زانو شکایت می کنند.

2- دسته دوم هم افرادی هستند که در سنین کهنسالی هستند و بیشتر تخریب غضروف مفصل زانو در این افراد است که موجب درد می شود که منجر به آرتروز می گردد.

خودتان را با فعالیت زیاد خسته نکنید، بلکه در اولین فرصت به استراحت بپردازید. گوش به زنگ باشید، زیرا بیشتر صدمات بدنی زمانی اتفاق می افتد که انسان خسته است

چطور درد زانو را تسکین دهیم؟

وقتی درد زانو به صورت مزمن در می آید زانو ورم می کند. برخی از بیماری ها باعث ورم و التهاب زانوها می شوند. صدمات زانو در ابتدا باعث ورم زانو می شود که خود سبب صدمات بیشتر خواهد شد و این روند همچنان ادامه پیدا می کند تا به صورت مزمن درمی آید.

با محافظت های پزشکی می توان این چرخه معیوب را شکست و صدمات آتی بافت های زانو را به حداقل رساند.

محافظت از زانو در مقابل بروز برخی از دردها بسیار مشکل است، ولی می توان با رعایت چند اصل مهم احتمال صدمه به زانوها را به حداقل کاهش داد:

- برای کاهش بیماری های زانو مثل (استئوآرتریت)، اگر چاق هستید، باید لاغر شوید. با لاغر شدن چه در کارهای روزمره و چه در قدم زدن، فشار روی زانوهایتان کاهش می یابد. کاهش وزن صدمات احتمالی به رباط ها و تاندون ها را کاهش می دهد.

- اگر به درد مزمن زانو مبتلا هستید، به شنا و یا ورزش های آبی بپردازید. وقتی بدن در آب غوطه ور می شود، از وزن بدن کاسته می شود. در نتیجه وزن بدن به زانوها فشار وارد نمی کند.

- اگر به استخر دسترسی ندارید و یا علاقه ای به ورزش های آبی ندارید، به ورزش هایی بپردازید که باعث کشش بدن و ماهیچه ها شوند. ورزش هایی چون بسکتبال، تنیس و دویدن را کم انجام دهید. اگر با این گونه ورزش ها درد زانوی شما تشدید شد، حتماً آن را محدود کنید. به بدنتان توجه کنید، اگر احساس کردید برخی از حرکات ورزشی به شما صدمه وارد می کند، نوع ورزشتان را تغییر دهید.

- خودتان را با فعالیت زیاد خسته نکنید، بلکه در اولین فرصت به استراحت بپردازید. گوش به زنگ باشید، زیرا بیشتر صدمات بدنی زمانی اتفاق می افتد که انسان خسته است.

- از زانوهایتان محافظت به عمل آورید. پوشیدن زانوبند هنگام ورزش شما را از برخی صدمات مصون نگه می دارد.

هنگامی که رانندگی می کنید، از زانوهایتان در مقابل صدمات ناشی از داشبورد محافظت کنید

مراقبت خانگی از زانو درد

درد زانویی که شما را از راه رفتن باز می‌دارد، باید بوسیله پزشک مورد بررسی قرار گیرد.

این توصیه‌ها  به تسکین درد جزئی زانو کمک می کنند:

- استراحت دادن : استراحت در منزل از مهم ترین اصول درمان است.

- زانو‌ی‌تان را بالا نگه دارید. می‌توانید زانو‌های‌تان را با گذاشتن بالش در زیر آنها بالا نگه دارید، یا بالشی را بین دو زانوی‌تان قرار دهید. قراردادن زانو در سطحی بلندتر از بدن باعث می شود نیروی جاذبه زمین، مایعات جمع شده در بافت صدمه دیده را کاهش داده، در نتیجه ورم نیز کمتر شده و خستگی را از ما دور می سازد.

- بستن زانوها : بستن زانوها به دو دلیل مفید است: هم ورم را کاهش می دهد و هم مکانیسم زانو را به نظم در می آورد. از بریس (تصویر مقابل) یا بانداژ زانو استفاده کنید.

- استفاده از داروها : اگر شما به زخم معده، بیماری کلیه و بیماری های خونی مبتلا نیستید، داروهای ضد التهابی در این مورد به شما کمک های فراوانی می کند. از داروهای مسکن معمول مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای کمک به تسکین درد و ورم استفاده کنید.

- روی زانوی‌ دردناک‌تان فشار نیاورید و از انداختن وزن روی آن پرهیز کنید.

- با کیسه یخ زانو را به طور مکرر کمپرس سرد کنید. در روز اول هر ساعت برای 15 دقیقه روی زانو کیسه یخ بگذارید. پس از روز اول، دست کم چهار با در روز روی زانو یخ بگذارید.

زانو درد و درمان آن

افزایش مایع مفصل زانو

همه ما در زانوهای خود مایعی داریم. با این مایع، مفاصل زانو راحت‌تر حرکت می‌کنند. اگر مقدار این مایع زیاد شود، صدمه، عفونت و شکستگی استخوان و استئوآرتریت را به دنبال خواهد داشت.

مفصل زانو حاوی مایع لغزانی به نام مایع مفصلی می‌باشد. این مایع، غضروف و استخوان‌ها را روغن کاری می‌کند و مانند بالشت عمل می‌کند. این مایع حاوی مواد مغذی نیز می‌باشد و برای حفظ سلامت مفاصل بسیار مهم است. محتویات مایع مفصلی شامل: موسین (ماده بزاقی)، آلبومین، چربی، اپیتلیوم (بافت پوششی) و لوکوسیت (گلبول سفید) می‌باشد.

اگر مایع مفصلی زیاد شود، محتوی مقدار کمی کریستال، باکتری و خون می‌گردد. این محتویات موجب درد مزمن و یا حاد می‌شوند.

چه عواملی باعث افزایش مایع مفصلی می‌شوند؟

1- آرتریت: علائم افزایش این مایع در اثر  شامل ورم و درد است.

اگر در هنگام لمس کردن، زانو متورم، قرمز و گرم باشد، ممکن است زانویتان صدمه دیده و یا عفونت دارید.

2- آسیب زانو ممکن است اتفاقی و یا در اثر استفاده بیش از حد رخ دهد. صدمات اتفاقی شامل: شکستگی استخوان‌ها، پاره شدن رباط‌ها و یا پاره شدن غضروف‌ها می‌باشد.

صدمات ناشی از استفاده بیش از حد در صورت دویدن، کوه‌پیمایی و یا ورزش‌های ایروبیک حادث می‌شود.

3- عفونت: زیادی مایع در زانو می‌تواند منجر به عفونت گردد. عفونت باعث تجمع چرک در مفصل زانو می‌گردد. پزشک مقداری از مایع را برمی دارد و آزمایش می‌کند تا ببیند که چه چیز باعث آن شده است.

4- استئوآرتریت: نوعی بیماری تخریب مفصل می‌باشد. در این حالت، غضروف که زانو را نگه می‌دارد، از بین می‌رود. به این ترتیب، استخوان‌ها به هم برخورد می‌کنند و موجب درد و ورم می‌شوند.

5- افزایش وزن، نقرس، کیست، بیماری شبه نقرس (pseudogout)، تورم کیسه‌های مفصلی (bursitis) و تومور نیز باعث افزایش مایع مفصلی می‌گردند.

راه کارهایی برای کاهش درد زانو

درد زانو در اثر کاهش غضروف به وجود می‌آید. غضروف مانند بالشت بین استخوان‌ها قرار دارد و حرکات آن‌ها را نرم و روان می‌سازد. گلوکزآمین سولفات، یکی از محتویات غضروف می‌باشد.

1- گلوکزآمین کندرویتین: این مکمل برای بهبود خشکی و ناراحتی مفاصل بسیار مفید است. این مکمل مفاصل را بازسازی می‌کند.

2- آب گیلاس بنوشید. آب گیلاس دارای مواد ضد التهاب می‌باشد. آب گیلاس، درد را کاهش می‌دهد و از تغییر شکل عضلات جلوگیری می‌کند.

3- ورزش زانو را انجام دهید. خم شوید و دستان‌تان را بر روی زانوهایتان قرار دهید. سپس، برای گرم شدن زانوها، آن‌ها را در جهت عقربه‌های ساعت و خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید. این ورزش از درد زانو جلوگیری می‌کند.

4- به نزد پزشک متخصص بروید. پزشک می‌تواند با یک سوزن، مایع را از مفصل خارج کند و درد را کاهش دهد. این روش، فقط در مواردی به کار می‌رود که مایع در حفرات مفصل زانو وجود داشته باشد.

5- زانوبند ببندید. زانوبند از کشکک زانو محافظت می‌کند. زانوبند باعث می‌شود که درد کمتری را در حین ورزش کردن داشته باشید.

6- افزایش وزن نیز یکی از علل درد زانو می‌باشد. تحقیقات نشان داده است که به ازای هر نیم کیلوگرم وزن اضافی، فشار وارده بر مفصل زانو به میزان 5 برابر آن (5/2 کیلو) زیاد خواهد شد. در نتیجه سعی کنید وزن خود را در حد طبیعی و نرمال حفظ کنید تا دچار درد زانو نگردید.

7- ورزش کنید. بهتر است همراه با برنامه کاهش وزن، ورزش نیز انجام دهید، زیرا کاهش وزن باعث کاهش درد زانو می‌شود و ورزش باعث تقویت عضلات بالا و پایین مفصل زانو می‌گردد.

8- ویتامین D و کپسول روغن ماهی، جلوگیری از درد مفاصل و استخوان‌ها می‌کند.

9- میوه هایی همچون انار و زغال اخته و گیلاس محتوی مقدار زیادی ویتامین و آنتی اکسیدان می‌باشند. آنتی اکسیدانها باعث کاهش درد مفصل زانو و کاهش تورم و التهاب زانو می‌گردند.

10- اگر دردتان با ایبوپروفن خوب نشد، ممکن است پزشک، تزریق کورتیزون را لازم بداند.

تخم شنبلیله آغشته به روغن تخم خردل، درمان موثری برای درد زانو می‌باشد. آن را بر روی زانوی خود بمالید و کمی صبر کنید تا خشک شود

درمان‌های خانگی برای درد زانو

* یخ درمانی یکی از بهترین درمان‌ها برای التهاب می‌باشد. بین یخ و پوست، یک حوله و یا پارچه قرار دهید تا از سرد شدن شدید پوست جلوگیری کند. حدود 20 دقیقه یخ (به همراه پارچه) را روی زانو قرار دهید و سپس آن را بردارید. 5 دقیقه صبر کنید و بعد دوباره تکرار کنید. این کار را به مدت یک ساعت انجام دهید.

* استراحت کردن: موقعی که نشسته‌اید، زانو را بالا نگه دارید تا گردش خون بهتر انجام گیرد.

هنگامی که دراز کشیده‌اید، زانوی خود را بالا نگاه دارید. برای این کار می‌توانید از یک بالشت استفاده کنید. در این صورت، مایع اضافی از مفصل زانو دور می‌شود.

* پانسمان: بستن محکم زانو جلوگیری از تجمع زیادی مایع مفصلی مفید است. پانسمان را محکم کنید، اما نه به آن اندازه که جلوی گردش خون را بگیرد.

* دارچین و عسل: پودر دارچین و عسل را با هم مخلوط کنید و بر روی زانوی خود بمالید. هنگامی که زانو گرم شد، آن را از روی زانو بردارید.

* روغن خردل و روغن زیتون: یک قاشق روغن خردل با یک قاشق روغن زیتون مخلوط کنید. این مرهم را روزی چند بار به زانوی خود بمالید و ماساژ دهید.

* سرکه: قبل از خواب، مقداری سرکه بر روی زانوی خود بمالید.

* تخم شنبلیله آغشته به روغن تخم خردل، درمان موثری برای درد زانو می‌باشد. آن را بر روی زانوی خود بمالید و کمی صبر کنید تا خشک شود. این مرهم، زانو را گرم می‌کند و جریان خون را به آن افزایش می‌دهد و مفصل را نرم و غضروف را سالم می‌کند.

* ویتامین های D، E و B3 برای کاهش درد مفیدند. روغن ماهی، بادام زمینی و روغن تخم کتان بسیار مفید است.

* یک قاشق مرباخوری پودر علف هرزه اسقف را با یک لیوان آب ولرم، هر روز صبح مصرف کنید.

* زیاد آب بنوشید. مفاصل، عضلات و بافت غضروفی در هنگام کم آبی، درد می‌گیرند.

* شیر گرم، آرد گندم، روغن کرچک و پودر زردچوبه را با هم مخلوط کنید. مخلوط حاصل را بر روی زانو بمالید.

ورزش‌ هایی برای درد زانو

دکتر مهرشاد پورسعید اصفهانی طی مصاحبه ای، به مبتلایان آرتروز زانو توصیه هایی نموده اند که در متن زیر می خوانیم.

آقای دکتر، اگر بیماران مبتلا به آرتروز زانو بخواهند ورزش کنند یا برای دردشان ورزش درمانی انجام دهند، چه کار باید بکنند؟

مانند هر ورزش دیگر یا هر نسخه ‌ای که برای درمان یا کاهش درد بیماران تجویز می‌ شود، باید هر فردی به طور مجزا مورد ارزیابی و بررسی قرار گیرد و بر اساس توانایی و آمادگی جسمانی مانند استقامت قلب و تنفس، قدرت عضلات، ترکیب بدن و انعطاف‌ پذیری اش برای او نسخه ورزشی نوشته شود. از همه مهم ‌تر این است که باید معاینه کامل انجام شود و از هر نظر مشکل بیمار مشخص شود.

برای مثال اگر خانمی ‌55 ساله، با قد 165 سانتی ‌متر و وزن 75 کیلوگرم که تا به حال ورزش آنچنانی نمی ‌کرده و از نظر قلب و عروق و تنفس و بیماری های دیگر مشکلی ندارد و به آرتروز زانو مبتلا می باشد، مایل باشد که در کنار درمان‌های معمول، به ورزش درمانی نیز بپردازد، به ایشان چه نسخه ‌ای پیشنهاد می‌ کنید؟

ببینید، این خانم با توجه به قد و وزن و نمایه توده بدن(BMI) ، باید وزنی حداکثر در حدود 68 کیلوگرم داشته باشد. بنابراین حدود هفت کیلوگرم اضافه وزن دارد. همه می‌دانیم که اضافه وزن از علل ابتلا به آرتروز و بیماری ‌های مفاصل است. لذا ابتدا باید به ‌این خانم توصیه کنیم که با توجه به رژیم غذایی و نوع ورزش، وزن خود را کم کنند. برای وزن کم کردن باید به ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی یا طناب‌زدن یا دویدن آهسته بپردازد و با شدتی این کار را انجام دهد که ضربان قلب او به 60 درصد ضربان قلبش برسد. اما چون ایشان به آرتروز مبتلا هستند، بهتر است از ورزش‌هایی مانند شنا برای کاهش وزن استفاده کنند که اگرچه میزان کاهش وزن ‌شان ممکن است کمتر از پیاده‌روی باشد، اما برای مفاصل ‌شان بهتر است. اما با رعایت مواردی و در صورتی که شدت آرتروزشان در حد متوسط و خفیف باشد، می ‌توانند از پیاده‌روی نیز بهره ببرند، چون همه مردم ممکن است از امکانات استخر نتوانند استفاده کنند.

آقای دکتر، گفتید 60 درصد حداکثر ضربان قلب. چه ‌طور آن را حساب کنیم؟

سوال خیلی خوبی کردید. اول این که حداکثر ضربان قلب را می‌ توان از این فرمول به دست آورد: سن منهای 220، هر عددی که به دست آمد به معنی حداکثر ضربان قلب هر فرد است. سپس این عدد را در 6/0 ضرب می ‌کنیم که می ‌شود 60 درصد حداکثر ضربان قلب.

برای این خانم، ضربان قلب با ورزشی مانند پیاده‌روی باید به عدد 99 یا 100 برسد.

ایشان می ‌توانند سرعت پیاده‌روی خود را تنظیم کنند تا ضربان قلبش به ‌این عدد برسد و سپس این سرعت را به یاد داشته باشند تا در زمان بعدی نیز با همین سرعت به ورزش پیاده‌روی بپردازند.

درباره ورزش تقویت عضلات گفتید. برای بیمار مبتلا به آرتروز زانو چه توصیه ورزشی دارید؟

نکته مهم و جالبی در این موضوع نهفته است و آن هم این است که ما با چند ورزش می ‌توانیم عضلات خود را تقویت کنیم. یکی از این ورزش‌ها، ورزش‌های ایزومتریک است که بیش از همه برای مبتلایان به آرتروز مناسب است. برای مثال، این خانم می ‌توانند برای کاهش درد و فشار روی مفصل، روی زمین بنشینند و پای خود را دراز کنند و به حالتی قرار گیرند که به مفصل ‌شان فشاری وارد نیاید. سپس به حالت در جا عضله جلوی ران خود را منقبض کنند و تا 10 شماره به همین حالت نگه دارند.

می‌ توانند برای مثال، صبح سه بار، ظهر سه بار و شب هم سه بار این کار را انجام دهند. البته در روزهای ابتدایی بهتر است زیاد به اندام‌هایشان فشار وارد نیاورند و به تدریج و به صورت هفته‌ای یک بار، شدت یا مدت تمرین را به مقدار 10 تا 20 درصد افزایش دهند.

ورزش‌های ایزومتریک یعنی انقباض عضلات بدون تغییر طول آن و حرکت مفاصل؟

بله، دقیقا همین طور است. در حقیقت این نوع ورزش‌ها ضمن تقویت عضلات موجب می ‌شوند به مفاصل فشاری وارد نیاید. تقویت عضلات هم موجب می ‌شود وزن اندام‌های فوقانی به روی مفصل نیفتد بلکه عضلات بار آن ها را به دوش بکشند.

آیا فقط همین نوع ورزش است یا برای عضلات دیگر هم پیشنهاد می‌ کنید؟

در حقیقت، این نوع ورزش برای عضله چهار سر ران یا جلوی ران است. برای پشت ران هم می ‌توان عضله پشت ران را منقبض کرد و به طور مشابه با تعداد و مدت گفته شده عمل کرد.

البته به صورت دیگر هم می ‌توان ورزش ایزومتریک را انجام داد، به ‌این صورت که دو سر پارچه بلندی را به هم گره زده و یک پایه صندلی را از آن عبور داده و روی زمین می ‌گذاریم و سپس در حالی که دست خود را به صندلی گرفته ‌ایم و آن را ثابت نگه داشته ‌ایم، یک پای خود را از درون این پارچه عبور می ‌دهیم و در جهات گوناگون به آن فشار وارد می‌ کنیم.

برای کسانی که می ‌توانند از استخر استفاده کنند، چه توصیه ‌ای دارید؟ 

در هنگام شنا نیز می ‌توانیم در قسمت کم عمق استخر قرار گرفته و به مدت 15 دقیقه در مسیر عرض استخر راه برویم. این کار موجب می ‌شود بدون وارد آمدن فشار بر مفصل زانوی مبتلا به آرتروز، عضلات اطراف زانو تقویت شود تا وزن اندام‌های فوقانی به زانو وارد نیاید.

البته باید آزمون قلبی و تنفسی از بیمار گرفته شود تا بر اساس تحمل او، شدت و مدت راه رفتن در استخر یا شنا کردن مشخص شود، چون ممکن است فردی بتواند بدون احساس درد مفاصل در استخر شنا کند، اما استقامت قلبی و تنفسی به او اجازه شنا کردن را در این حد ندهد.

زانودرد امانتان را بریده؟

آقای دکتر، موافق‌اید از تعریف آرتروز شروع کنیم؟

آرتروز یا همان استئوآرتریت که شاید آن را با نام "دی ‌جی ‌دی" هم بشناسید، در واقع ضایعات تخریبی و تحلیلی غضروف مفصل هستند که در نهایت به درگیری مفاصل منجر می‌شود. این ضایعات با توجه به افزایش سن و در طول زمان بیشتر مفاصل بدن را درگیر می‌کند. اما اگر غضروف مفصل از بین برود و به درگیری استخوان آن قسمت منجر شود، بیماری آرتروز اتفاق می‌افتد.

آیا همه افراد در دوران سالمندی به آرتروز مبتلا می‌شوند؟

به‌طور معمول، دهه‌های چهارم و پنجم زندگی را می‌توان سن شروع این بیماری دانست. این بیماری در خانم‌ها بیشتر از آقایان دیده می‌شود و عوامل ژنتیکی، چاقی و برخی بیماری‌های زمینه‌ای مفصلی می‌توانند افراد را برای ابتلا به آرتروز مستعد کند. گاهی اوقات ممکن است تغییر شکل مفصل به دلیل مشکلاتی مثل شکستگی رخ داده باشد و آرتروز را در سنین پایین ‌تر هم ببینیم. در واقع میزان کار کشیدن از مفصل هم مهم است. فشارهای غیر معمول ناشی از کار نیز حتی اگر به تدریج و در طول زمان حاصل شده باشد در وقوع آرتروز دخیل هستند.

پس حالا که با یک بیماری چند علتی مواجه‌ایم، چه طور باید از آن پیشگیری کنیم؟

شما اگر در خانواده‌تان زمینه ژنتیکی ابتلا به آرتروز را داشته باشید، نمی‌توانید از این خصوصیت فرار کنید، اما می‌توانید با کنترل عوامل قابل پیشگیری، بروز آن را کند کرده و به تاخیر بیندازید؛ برای مثال با کنترل وزن، فراگیری روش‌های اصولی صحیح نشستن ، صحیح ایستادن و به کارگیری صحیح مفاصل در انجام کارهای عادی روزمره و انجام ورزش‌های طبی خاص به سلامت مفاصل خود کمک کنید.

هر چه از عوامل خطرساز پیشگیری کنید، بهتر است. به خصوص خانم‌ها و باز هم بالاخص آن هایی که بالای 45 سال دارند و به افزایش وزن خود اهمیتی نمی‌دهند. ورزش را شروع کنید، اما پیش از آن حتما با پزشک متخصص مشورت کنید که از لحاظ قلبی-عروقی و دیگر شرایط فیزیکی بدنتان بررسی شوید، چرا که مفاصل شما می‌توانند بر اثر فعالیت‌های فیزیکی یا ورزش‌های نامناسب آسیب ببینند و به قولی از چاله به چاه بیفتید. پس لطفا دقت کنید و اگر علامت‌های آرتروز در شما وجود دارد، سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

چه علامت‌هایی؟

شایع‌ترین علامت، درد است. دردی که با حرکت و در حین یا پس از کار کردن با آن مفصل، تشدید می‌شود. اوایل ممکن است درد شما خفیف باشد و برای مثال، مفصل زانو در مقاطعی از شبانه‌روز درد بگیرد و با استراحت بهبود یابد، ولی به مرور زمان و با پیشرفت بیماری آرتروز، حتی در حال استراحت هم درد خواهید داشت. شکایت دیگری که مبتلایان به آرتروز دارند، خشکی یا سفتی مفاصل است، به‌خصوص در هنگام صبح، البته تذکر می‌دهم که این علامت مختص بیماری آرتروز نیست. دیگر شکایت بیماران، شنیدن صداهایی از مفاصل خود در هنگام حرکت است. برخی از بیماران اظهار می‌کنند که صدای ضعیفی شبیه به پا گذاشتن روی برف‌ها، می‌شنوند و حتی در موارد پیشرفته صدای تق‌تق زانوها در هنگام راه رفتن شنیده می‌شود. ورم مفصل نیز علامت دیگری است که شاید با چشم دیده نشود و پزشک با معاینه متوجه آن شود. هرچه دیرتر به پزشک مراجعه کنید، شدت بیماری بیشتر خواهد شد.

بیشتر چه مفاصلی به آرتروز دچار می‌شوند؟

مفاصلی که وزن بدن روی آنهاست، مانند زانو و مفصل ران، مستعدترند و این مشکل در مفاصلی مانند شانه یا مچ دست و پا کمتر شایع است، مگر این که دچار سانحه‌ای شده باشید یا از آن مفصل زیاد کار بکشید. در اقوام گوناگون که عادات خاصی دارند نیز نسبت شیوع آرتروز در یک مفصل خاص بیشتر است. برای مثال، در ما ایرانی‌ها که عادت به بد نشستن داریم و به زانوهایمان خیلی فشار وارد می‌کنیم، درگیری زانو بیشتر است و در غرب مفصل ران بیشتر به آرتروز مبتلا می‌شود.

البته گاهی مفاصل کوچک بین انگشتان دست نیز در سنین بالاتر درگیر می‌شوند.

برویم سراغ درمان؟

معالجه قطعی شناخته شده‌ای برای آرتروز وجود ندارد و درمان‌های رایج باعث کاهش درد، حفظ حرکت مفصل‌ها و جلوگیری از عوارض ناخواسته بیماری می شوند. به همین دلیل درمان‌های دارویی تسکین‌دهنده، تزریق دارو به داخل مفصل برای کم کردن التهاب موجود و کاهش درد، جراحی و سایر اقدامات درمانی برحسب شدت و نوع آرتروز صورت می‌گیرد. بهتر است با اقدامات خاص چگونگی فعالیت و استفاده صحیح از مفصل‌هایمان را بیاموزیم و از بدتر شدن اوضاع جلوگیری کنیم.

شما هر روز باید تمام مفاصل خود را در حداکثر محدوده حرکاتش تمرین بدهید که این تمرین برحسب سن و شرایط شما متفاوت خواهد بود. تجویز ورزش‌های طبی جهت افزایش انعطاف‌پذیری و قدرت عضلات و همچنین استفاده از ورزش‌های آبی و پیاده‌روی در آب بسیار کمک‌کننده است.

کم کردن وزن نکته مهمی است، چون حتی انجام عمل جراحی روی مفصل در صورت اضافه بودن وزن، مشکل‌تر و پرخطرتر است. داشتن رژیم غذایی صحیح بر اساس مصرف سبزی‌ها، میوه‌ها و غلات در کنترل وزن به شما کمک می‌کند، ولی هیچ رژیم غذایی خاصی برای درمان آرتروز به‌طور انحصاری نداریم.

استفاده از کفش‌های مناسب نیز برای انجام ورزش ضروری است.

استفاده از توالت فرنگی ترجیحا بهتر است.

باید حتما درباره چهار زانو نشستن، از پله‌ها بالا رفتن و حتی شیوه صحیح نشستن و ایستادن، از پزشک‌تان نکاتی را بیاموزید و در کار و ورزش دچار افراط و تفریط نشوید.

ورم معده دارید؟با درد معده چه کنیم؟

با درد معده چه کنیم؟

بروز هر گونه درد در ناحیه زیر سینه تا پایین شکم به عنوان درد معده در نظر گرفته می شود.

علل بروز درد معده

سوء هاضمه

یبوست

درد قاعدگی

مسمومیت غذایی

حساسیت غذایی

نفخ معده

عدم تحمل لاکتوز

زخم معده

بیماری التهابی لگن

فتق

سنگ های صفراوی

سنگ کلیه

عفونت اداری

رفلاکس معده به مری

آپاندیسیت

معمولا درد معده، مشکل جدی نیست و قابل تشخیص و درمان می باشد، اما گاهی اوقات ممکن است بیماری خطرناکی در پس معده درد نهفته باشد که باید جدی گرفته شود

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر معده درد همراه با یکی از علائم زیر بود، فورا به پزشک مراجعه کنید:

- تب

- عدم توانایی معده در نگه داشتن مواد غذایی برای چند روز

- استفراغ خونی

- مدفوع خونی

- مشکل در تنفس

- دفع ادرار دردناک

- درد معده در طول دوران بارداری

- اگر با لمس کردن شکم احساس درد دارید

- اگر دردتان برای چند روز به طول می انجامد

درمان درد معده

- علت ایجاد درد را شناسایی کرده و از آن دوری کنید.

- وعده های غذایی سبک تری میل کنید و غذا را به خوبی بجوید.

- هنگامی که استرس دارید و یا ناراحت هستید غذا نخورید.

- مواد غذایی حاوی کافئین نخورید.

- با راه رفتن سعی کنید گاز های داخل معده خود را خارج کنید تا درد معده تان برطرف شود.

درمان های خانگی درد معده

- خوردن ماست : ماست حاوی باکتری های مفیدی است که معده درد را تسکین می دهد. اگر معده درد به دلیل کمبود باکتری های هضم کننده غذا باشد، با ماست این نیاز شما برطرف خواهد شد.

- مقدار کمی زنجبیل را پوست بکنید و به آهستگی آن را بجوید. زنجبیل برای درد معده ، حالت تهوع و کمک به هضم غذا بسیار مفید است.

 - اگر درد معده در اثر سوء هاضمه باشد، بعد از خوردن غذا، آب یک عدد لیموترش تازه را در یک فنجان آب داغ بریزید و میل کنید. آب داغ، معده را آرام می کند و لیمو به هضم غذا کمک می کند.

مصرف لیمو شیرین هم برای مبتلایان به درد معده مفید است.

 - برخی دم کرده های گیاهی مانند دم کرده بابونه و دم کرده نعناع، به خوبی درد معده را آرام می کنند.

- عصاره گیاه آلوئه ورا، درد معده را برطرف می کند. این عصاره را می توانید از داروخانه تهیه کنید. همچنین عصاره گیاه آلوئه‌ورا، درمان موثری برای زخم های پوستی، بی خوابی، استرس و دیگر مشکلات گوارشی می باشد.

 - 5 یا 6 قطره روغن گیاه اسطوخودوس را با کمی برنج خام مخلوط کنید. سپس برنج را در یک جوراب ساق‌بلند کهنه بریزید و انتهای آن را گره بزنید. جوراب را داخل مایکروویو بگذارید تا گرم شود. سپس آن را روی قسمت دردناک معده خود قرار دهید. این کار سریعا گرفتگی عضلات معده را برطرف می کند. همچنین برای بهبود دردهای قاعدگی مفید است.

- کیسه آب گرم را بر روی قسمت دردناک معده بگذارید. گرما سبب کاهش درد می شود. البته در موقع درد آپاندیس، از گذاشتن کیسه آب گرم جدا پرهیز کنید.

- کمی روغن زیتون بر روی شکم خود بمالید و آن را برای چند دقیقه ماساژ دهید تا دردتان کاهش یابد.

ورم معده دارید؟

ورم، قرمزی یا زخم‌های خیلی سطحی در مخاط یا جدار معده را التهاب یا ورم معده (گاستریت) می‌گویند.

تا به حال برای شما پیش آمده است که پس از خوردن غذا، ورم یا برآمدگی در ناحیه بالای شکم خود احساس کنید.

ورم معده شایع‌ترین بیماری گوارشی است که همه افراد در طول زندگی‌شان یک یا چند بار به این بیماری مبتلا می‌شوند.

گاستریت یا ورم معده ممکن است در کوتاه‌مدت بروز کند یا به تدریج و در مدتی نسبتا طولانی فرد را مبتلا کند که معمولا قابل درمان است.

ورم معده در صورت عدم درمان به موقع، به زخم معده تبدیل می شود.

علائم

- مبتلایان به این عارضه دچار نفخ می شوند.

- احساس دل پیچه، پر بودن شکم و سیری زودرس دارند که به آن سوء هاضمه گفته می شود.

- دچار اختلال تحتانی مری هستند که باعث برگشت غذا از معده به دهان (رفلاکس) می شود.

علل

- وجود میکروب «هلیکوباکترپیلوری» در معده

- رعایت نکردن اصول بهداشتی

- استفاده مکرر از مسکن

- مصرف الکل

- استرس

- کشیدن سیگار

- ترشح بیش از اندازه اسید معده

- ابتلا به عفونت‌های باکتریایی یا ویروسی

- مصرف زیاد کافئین

- استفاده بیش از حد غذاهای چرب و ادویه‌دار، غذاهای آلوده و همچنین پرخوری

- ابتلا به برخی از بیماری‌ها که باعث کاهش مقاومت بدن می‌شوند

- خستگی و کار زیاد

افرادی که تند و یا در حال انجام کاری غذا می خورند، مقدار زیادی هوا می بلعند و امکان دارد به ورم معده دچار شوند

راه های تشخیص علت

آندوسکوپی و نمونه برداری از معده

افراد در معرض خطر

- افرادی که غذا را خوب نمی جوند، چون برای هضم غذا و زیاد باقی نماندن آن در معده لازم است اندازه غذا پیش از بلع به کمتر از یک میلیمتر برسد.

- افرادی که تند و یا در حال انجام کاری غذا می خورند، مقدار زیادی هوا می بلعند و امکان دارد به ورم معده دچار شوند.

- مصرف نوشابه های گازدار و موادغذایی مانند میوه و سبزی خام می تواند عامل ورم معده باشد.

- افرادی که با خوردن موادی مانند ترشی یا فلفل دچار دل‌درد می شوند، نباید این‌ها را بخورند.

- مصرف کنندگان الکل و سیگار

- مصرف مکرر مسکن، بدون تجویز پزشک

پیشگیری

- رعایت کردن حد تعادل در خوردن و آشامیدن

- تعداد وعده‌های غذایی بیشتر باشد ولی حجم غذا در هر وعده کمتر

- در روز اول حمله، بهتر است غذاهای جامد خورده نشود.

- مرتبا مایعات بنوشید.

- از خوردن غذاهای داغ و پرادویه، الکل، قهوه و غذاهای اسیدی پرهیز شود.

- استرس و دلشوره نیز در ناراحتی‌های گوارشی در انواع مختلف حتی سرطان دستگاه گوارش نقش دارد.

- غذا به آرامی میل شود.

- از خوردن ساندویچ، پیتزا، چیپس، تنقلات و نوشابه‌های گازدار پرهیز کرد.

- حبوباتی مانند: نخود و لوبیا را قبل از پختن باید چندین ساعت در آب سرد خیساند.

- از خوردن آب حین صرف غذا خودداری کرد و بهترین زمان برای خوردن آب، یک ساعت قبل یا بعد از غذاست.

- از مصرف غذاهایی که با روغن زیاد سرخ می‌شوند باید پرهیز کرد.

- عسل و موز نیز برای معده مفید است.

- از مصرف میوه و ترشیجات با معده خالی بپرهیزید.

- اجتناب از دود سیگار خصوصاً با معده خالی.

ورم معده با مصرف ترشی، ادویه، نوشابه و غذاهای چرب و خوابیدن پس از مصرف غذا تشدید می شود

درمان طبیعی

- 2 تا 4 گرم مرزه را که قبلا کوبیده شده، در یک لیوان آب جوش ریخته، به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و روزی سه بار و هر بار یک فنجان میل کنید.

- صبح و ظهر و شب، هر دفعه در حدود سه گرم خرفه تازه همراه غذا میل کنید.

- 2 تا 4 گرم برگ نعنا را که قبلا کوبیده شده، در یک لیوان آب جوش ریخته، به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و روزی سه بار و هر بار یک فنجان میل کنید.

- 3 قاشق غذاخوری پودر ریحان را در یک لیتر آب دم کنید. صاف کرده آن را با 250 گرم عسل مخلوط  و روزانه سه استکان مصرف کنید.

- خوردن عسل با آب گرم، درد معده را برطرف می کند.

- ازگیل، ورم معده را درمان می کند.

- یک لیوان دم کرده‌ی غلیظ بابونه درست کنید (چهار قاشق چایخوری بابونه در یک لیوان آبجوش) و در هنگام صبح ناشتا آن را بنوشید و سپس در رختخواب به پشت دراز بکشید و بعد از چهار دقیقه بخوابید و البته بعد از پانزده دقیقه، صبحانه خود را میل کنید. این عمل را به مدت دو هفته ادامه دهید، زخم و ورم معده شفا می یابد.

چه چیزی باعث دل‌درد می‌شود؟

دل درد از جمله دردهای موجی است؛ یعنی گاهی آنقدر شدید می‌شود که فرد حتی نمی‌تواند نفس بکشد و گاهی درد فروکش می‌کند. فرد مبتلا به دل درد گاه مجبور می‌شود تا ساعت‌ها در دستشویی بماند.

بدن ما از برخی نشانه‌ها استفاده می‌کند تا هشدار دهد که خطری در درون ما در حال وقوع است. یکی از این نشانه‌ها دل‌درد است.

برخی از دلایل دل درد کاملا روشن است؛ مثل وقتی که فرد پرخوری می‌کند یا وقتی که یک کودک نوپا، چیز خطرناکی را می‌بلعد، اما اغلب مواقع علت دل درد را نمی‌توان به راحتی تشخیص داد.

برخی از دلایل اصلی ایجاد دل درد عبارتند از:

یبوست:

یکی از مهم‌ترین دلایل شکم درد، یبوست است. یبوست در اثر رژیم‌های غذایی نامناسب که مایعات و فیبر کمی دارند، ایجاد می‌شود.

عفونت:

وقتی که یک ویروس یا باکتری وارد بدن ما می‌شود، بدن برای خلاصی از آن، شروع به نشان دادن واکنش‌هایی می‌کند و واکنش‌های مربوط به دستگاه گوارش معمولا با اسهال و استفراغ همراه است. عفونت باکتریایی موجب مسمومیت غذایی می‌شود. برخی از دل دردها در اثر ورود باکتری به بدن ایجاد می‌شوند؛ مثل گلو درد، سینه پهلو، عفونت دستگاه ادراری و عفونت دستگاه تناسلی.

ویروس‌ها نوع دیگری از عفونت‌ها هستند که باعث آنفلوآنزای شکم می‌شوند. هم باکتری‌ها و هم ویروس‌ها به راحتی از یک فرد به فرد دیگر انتقال می‌یابند. اما خبر خوب این‌که در اغلب موارد اگر دست‌ها را به خوبی بشویید و از وسایل شخصی دیگران استفاده نکنید، می‌توانید با آن مقابله کنید.

سوزش و التهاب:

وقتی یکی از ارگان‌های داخلی بدن دچار زخم یا ورم می‌شود، ایجاد دل درد می‌کند. دردهای ناشی از آپاندیس، زخم معده، سندرم روده حساس و بیماری التهاب روده منجر به دل دردهای شدید می‌شوند که باید مداوا گردند.

واکنش بدن نسبت به برخی غذاها:

بدن برخی افراد قادر به هضم بعضی غذاها نیست؛ مثلا برخی افراد نمی‌توانند لاکتوز موجود در شیر را هضم کنند و به همین دلیل باید از خوردن آن و تمامی فرآورده‌های حاوی لاکتوز پرهیز کنند. اگر شما نیز جزء افرادی هستید که به برخی از غذاها واکنش نشان می‌دهید و دچار دل درد می‌شوید، بهتر است با مشورت پزشک آن را از برنامه غذایی خود حذف کرده و جایگزین مناسبی برایش بیابید.

بعضی از حساسیت‌ها شامل حساسیت به برخی غذاها می‌شود. در این حالت، واکنش دستگاه ایمنی بدن هنگام خوردن آن غذای خاص، به گونه‌ای است که در او ایجاد درد می‌کند.

حساسیت به غذا با عدم تحمل غذا کاملا فرق دارد. اگر کسی به غذایی حساسیت دارد، به هیچ‌وجه نباید آن را بخورد؛ زیرا حتی خوردن مقدار بسیار کمی از آن غذا می‌تواند او را تا پای مرگ بکشاند

استرس‌های روحی:

وقتی که فرد بیش از حد دچار استرس، نگرانی و افسردگی می‌شود، ناراحتی‌های عاطفی و روحی روی عملکرد دستگاه‌های مختلف بدنش اثر می‌گذارد و موجب ایجاد دردهایی مثل سردرد و دل درد می‌شود. استرس واکنش دفاعی و عادی بدن است، اما باعث بروز مشکلات گوارشی می‌شود و در درازمدت می‌تواند عملکرد معده و روده را مختل سازد. استرس عامل رفلاکس معده و مری، زخم معده و اثنی‌عشر و سندرم کولون (روده بزرگ) می‌باشد. تغذیه سالم و متنوع یکی از عواملی است که باعث کاهش استرس می‌شود، زیرا به مقدار کافی ویتامین B، C، منیزیم و سایر ویتامین‌ها و مواد معدنی را به بدن می‌رساند. همچنین به میزان کافی بخوابید.

مشکلات تناسلی:

برخی موارد، دل درد فقط مربوط به مشکلات دستگاه گوارش نیست. درد شکم به دلیل قاعدگی یکی از علل عمده دل درد در میان دختران و زنان است. عفونت دستگاه تناسلی مثل عفونت و بیماری التهاب لگن نیز ایجاد دل درد می‌کند. در مردها، زخم بیضه موجب دل درد می‌شود.

بارداری:

بیشتر زنان در دوران بارداری دچار حالت تهوع می‌شوند و این حالت‌ها گاه با دل درد همراه است. اما گاهی دل دردهای شدید زنان باردار می‌تواند در اثر قرار گرفتن جنین در یک جایگاه نامناسب (خارج از رحم) باشد. در این گونه مواقع باید حتما موضوع را با پزشک در میان گذاشت تا اقدامات لازم انجام گیرد.

بیماری های روده:

برخی از بیماری‌ها روی عملکرد ارگان‌های بدن اثر می‌گذارند و ایجاد درد می‌کنند. بیماری کرون می‌تواند به دیواره روده آسیب برساند و موجب زخم و ورم روده شود. بیماری فتق، باعث انسداد روده و رشد تومور می‌گردد. انقباض ماهیچه‌ها و دل‌پیچه‌های شدید روی روده‌ها، تخمدان‌ها و بیضه‌ها اثر می‌گذارد و گاه عملکرد آن‌ها را مختل می‌سازد.

کیست تخمدان:

از دیگر عوامل بروز درد در ناحیه پایین ناف و لگن، کیست تخمدان است. کیست‌های بزرگ ممکن است درد لگن را افزایش دهند و فرد دچار تکرر ادرار شود.

گاهی درد شکم، علامت زودرس سرطان تخمدان است. سرطان تخمدان زودتر از آنچه اکنون درمان می‌شود، قابل درمان است. زنان مبتلا به سرطان تخمدان حداقل شش ماه قبل از تشخیص، دچار علائم زودرسی مثل تورم و درد شکم می‌شوند. با توجه مناسب به علائم بیماری می‌توان اقدام به درمان آن نمود. علاوه بر آن، دل درد می‌تواند در اثر برخی بیماری‌های خاص مثل دیابت، ایجاد شود.

پنج چیزی که باید در مورد دل‌درد بدانید

دل‌درد در خیلی موارد زودگذر و بی‌اهمیت است، اما گاهی ممکن است نشانه‌ای از بیماری وخیم‌تری باشد. هر فردی باید پنج چیز را در مورد بیماری‌های گوارشی وخیمی که ممکن است با درد شکم بروز کنند بداند.

علائم: اگر علائم مداوم گوارشی مانند درد یا ناراحتی در شکم، تهوع، آروغ‌، یبوست، اسهال، سوزش سردل یا وجود خون در مدفوع دارید، به دکترتان خبر دهید.

تشخیص: از آنجایی که بسیاری از اختلالات گوارشی با آزمایش خون یا تصویربرداری قابل تشخیص نیستند، تشخیص آن‌ها ممکن است مشکل باشد، برای مثال سندرم روده تحریک‌پذیر معمولا با کنار گذاشتن سایر اختلالات، تشخیص داده می‌شود.

صحبت با پزشک: علائم  شما و سابقه پزشکی‌تان ممکن است نقش عمده‌ای در تشخیص اختلالات گوارشی داشته باشد، بنابراین باید با دکترتان بی‌پرده باشید. عادات غذاخوردن و علائم‌تان را روزانه یاداشت کنید و در مورد مصرف سیگار صادق باشید تا دکترتان بتواند سریع‌تر و دقیق‌تر بیماری‌تان را تشخیص دهد.

تغییرات سبک‌زندگی: دانستن عادات شما اهمیت دارد، چرا که ممکن است علت علائم شما باشند و تغییردادن آن‌ها بتواند بیماری‌تان را رفع کند. برای مثال درد معده‌ای که به دنبال مصرف فرآورده‌های لبنی رخ می‌دهد، ممکن است بیانگر عدم تحمل به لاکتوز (قند شیر) باشد که با تغییر رژیم غذایی قابل درمان است.

درمان: گرچه تغییر عادات غذاخوردن معمولا خط اول مقابله با یک اختلال گوارشی است، اما این کار علاج هر بیماری نیست. بسته به نوع بیماری ممکن است نیاز به تجویز دارو، درمان‌های طبیعی، کاهش دادن استرس و در صورت لزوم جراحی باشد تا علائم شما کاهش یابد.

چطور دل‌درد را آرام کنیم؟

دل‌درد، دردی است که در شکم احساس می‌شود. واژه درد شکمی به طور معمول برای توضیح دردی که مبدأ آن ارگان‌های موجود در حفره شکمی است به کار می‌رود. این ارگان‌ها شامل معده، روده کوچک، روده بزرگ، کبد، مثانه و پانکراس هستند. گاهی هم دردشکمی ممکن است توسط ارگان‌های مجاور شکم مانند قسمت پایینی شش‌ها، کلیه‌ها، رحم یا تخمدان‌ها ایجاد شود. چنین دردهایی معمولاً درد منتقل شده نامیده می‌شود، زیرا مبدأ درد، خارج از شکم است، ولی درد در فضای شکمی احساس می‌گردد.

حال راه‌هایی را برای درمان درد شکم ارائه می‌کنیم:

ایجاد تغییر در سبک زندگی و عادات غذایی اهمیت بسیاری دارد، زیرا ممکن است علت درد باشد و تغییر دادن آنها به رفع بیماری کمک کند؛ مثلا افرادی که به مشکل عدم تحمل لاکتوز دچار هستند، می‌توانند رژیم غذایی خود را تغییر دهند و ماست را جایگزین شیر کنند.

اگر زخم معده شما را آزار می‌دهد، غذای محرک نخورید. کمتر قهوه بخورید، زیرا کافئین قهوه زخم را تحریک می‌کند. از مصرف زیاد آسپیرین نیز بپرهیزید. سیگار هم نکشید، زیرا نیکوتین سیگار به پوشش معده آسیب رسانده و زخم آن را تشدید می‌کند.

اگر از بیماری روده تحریک‌پذیر رنج می‌برید و این مساله باعث دل درد شما شده است، فیبر و سبزیجات بیشتری بخورید تا هم از یبوست شما جلوگیری شود و هم دردتان آرام بگیرد. غذاهای پر ادویه و محرک نخورید.

زنانی که بر اثر کیست داخل رحم، کشش عضلات لگن، ابتلا به انواع عفونت‌ها و رشد توده‌های غیرسرطانی دچار فشار و درد شکم و لگن می‌شوند، باید به پزشک مراجعه کنند تا با تشخیص علت اصلی درد، شروع به مصرف داروهای لازم نمایند. در صورت عفونت، باید آنتی‌بیوتیک مصرف شود. فیزیوتراپی به تقویت عضلات لگن کمک می‌کند و از درد می‌کاهد.

درد شکم کوتاه‌مدت معمولا مساله وخیمی نیست، اما درد شکم مداوم یا شدید موضوع دیگری است که می‌تواند بیانگر مشکل جدی باشد

ممکن است درد به انتهای روده مربوط باشد. دردهایی که در دو طرف شکم ایجاد می‌شود، می‌تواند مربوط به روده بزرگ و تورم در این ناحیه باشد.

دردهای قسمت بالای شکم و قسمت وسط و اطراف ناف، بیشتر مربوط به معده و انتهای مری است و دردهایی که در قسمت فوقانی و سمت راست شکم به وجود می‌آید، می‌تواند از کبد و کیسه صفرا ناشی شود. علت این دردها ممکن است سنگ کیسه صفرا یا عفونت آن باشد که در هر صورت نیاز مبرم به پزشک و استفاده از داروهای لازم دارد.

استرس خود را از بین ببرید. اگر شما هیچ بیماری خاصی ندارید، دل دردتان می‌تواند در اثر استرس و نگرانی‌های بیش از حد باشد. با استفاده از روش‌های آرام‌بخش، می‌توانید روان خود را آرام کنید. یوگا، مدیتیشن، نفس کشیدن عمیق و هر راه دیگری را که به کاهش استرس شما کمک می‌کند، امتحان کنید تا از شر دل درد خلاص شوید.

دل‌درد شدید طولانی‌مدت را جدی بگیرید

درد شکم کوتاه‌مدت معمولا مساله وخیمی نیست، اما درد شکم مداوم یا شدید موضوع دیگری است که می‌تواند بیانگر مشکل جدی باشد.

افرادی که به علائم زیر دچار هستند، باید به پزشک مراجعه کنند:

- درد شدید و مداوم یا درد عودکننده

- دردی که برای چند ساعت یا چند روز طول بکشد

- دردی که شما را از خواب بیدار کند

- دردی که توانایی شما را برای انجام کار یا فعالیت‌های روزمره مختل کند

- از دست دادن وزن یا اشتها

در صورتی که درد شکم با این علائم همراه باشد، باید فوری به پزشک مراجعه کنید:

تب

اسهال

یبوست مداوم

خون در مدفوع

تغییر رنگ ادرار

تهوع یا استفراغ مداوم

استفراغ خون

حساسیت شدید شکم

یرقان (زردی پوست و سفیدی چشم‌ها)

تورم شکم

افرادی که به طور مرتب داروهایی مانند آسپیرین و داروهای مشابه را مصرف می‌کنند، در صورت دچار شدن به درد شکم باید به پزشک مراجعه کنند.

کانال ما در تلگرام

چرا کلیه ها درد می گیرند؟

سلامت کلیه ها خیلی مهم است

هر آدم سالمی دو کلیه به شکل لوبیا، به رنگ قرمز مایل به قهوه‌ای و به اندازه مشت بسته ی خودش دارد.

کلیه‌ها در طرفین ستون مهره‌ها و زیر دنده‌های تحتانی واقع شده‌اند و اغلب اعضای بدن برای عملکرد مطلوب به کلیه‌ها وابسته‌اند. هر کلیه اگرچه در مشت آدم جا می‌گیرد و نسبتا کوچک است، اما بالغ بر یک میلیون واحد تصفیه‌کننده در خودش دارد که قادرند روزانه 1700 لیتر مایع را تصفیه کنند و بیش از 50 عنصر شیمیایی را که در این مایع محلول‌اند، استخراج کنند.

10 فرمان کلیوی

1- فشارخون‌تان را به طور منظم اندازه‌گیری کنید و در محدوده طبیعی متناسب با سن‌تان نگه دارید.

2- اگر دیابت دارید، حتما باید تحت نظر پزشک باشید و بیماری‌تان را کنترل کنید.

3- حتما رژیم غذایی مناسبی داشته باشید و روزی 5 واحد از میوه‌ها و سبزی‌های تازه استفاده کنید.

4- مراقب کلسترول خون‌تان باشید.

5- سیگار نکشید.

6- در صورت مشاهده علایمی مانند سوزش ادرار، کدورت و قرمز شدن رنگ ادرار ، تب و لرز شدید، کمردرد یا درد دو طرف پشت در ناحیه پایین دنده‌ها، حتما نزد پزشک بروید.

7- هر روز، مدتی را به ورزش اختصاص بدهید.

8- اگر سن‌تان بالاست، حتما سالی یک بار برای معاینه کلیه‌های‌تان نزد پزشک بروید.

9- همه آزمایش‌های مربوط به کلیه را که پزشک ‌تان ضروری می‌داند، انجام دهید.

10- چنانچه دچار عفونت‌های کلیوی یا مثانه شدید، فورا به پزشک مراجعه کنید.

10 فرمان ضد سنگ کلیه

1- روزی 2 تا 3 لیتر آب بنوشید، یعنی 6 تا 8 لیوان.

2- لیمو ترش تازه بخورید. این کار، خطر ابتلا به سنگ کلیه را کاهش می‌دهد.

3- اگر سنگ کلیه‌تان‌ ناشی از اسیداوریک بالاست، کمتر گوشت قرمز بخورید.

4- مصرف سبزی‌ها و میوه‌ها را بیشتر کنید.

5- اسفناج، ریواس، چغندر، کاکاو، چای پُررنگ، سبوس، آجیل، بادام و توت‌فرنگی حاوی اگزالات فراوان هستند و مصرف آنها احتمال ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می‌دهد.

6- از قرار گرفتن در شرایطی که با تعریق بیش از حد همراه است، خودداری کنید.

7- بیشتر ورزش کنید و کلا تحرک‌تان را افزایش دهید.

8- بر خلاف تصور رایج، بد نیست میزان مصرف لبنیات‌تان را بیشتر کنید.

9- مصرف غذاهای تند را کاهش دهید و از مصرف غذاهای حاوی ادویه و چاشنی‌های فراوان خودداری کنید.

10- از افراط در نوشیدن قهوه خودداری کنید. کافئین موجود در قهوه، دفع کلسیم از ادرار را افزایش می‌دهد.

آژیر خطر

گاهی اوقات، افراد با بیماری شدید کلیوی، بدون علامت هستند. این موضوع اهمیت انجام آزمایش خون یا ادرار را در بررسی مشکلات کلیوی روشن می‌کند.

به هر حال علایم زیر می‌توانند نشانگر بیماری کلیوی باشند که در صورت وجود، انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های بیشتر توصیه می‌شود:

خستگی

فشار خون بالا

ورم چشم‌ها، دست‌ها یا پاها

دفع ادرار خونی، تیره یا به رنگ چای

شب‌ادراری بیش از یک بار در طی خواب شبانه

کاهش اشتها و کاهش وزن

خارش عمومی و دائمی

چرا کلیه ها درد می گیرند؟

درد کلیه در اثر عفونت کلیه یا آسیب رسیدن به آن ایجاد می شود. اگر پشت یا پهلوی شما آسیب ببیند، مثل برخورد ضربه، ممکن است فکر کنید که کلیه هایتان درد می کنند. اما اغلب اوقات اینطور نیست و کلیه هایتان مشکلی ندارند.

کلیه ها در قسمت پشت بدن و بالای کمر (درست پایین دنده ها) واقع شده اند. حال چگونه بفهمیم که درد این قسمت واقعاً مربوط به کلیه هاست یا خیر؟

راه قطعی برای این کار وجود ندارد، اما با شناخت برخی علائم و انجام برخی آزمایش ها می توان فهمید که این درد مربوط به کلیه هاست یا نه.

وجود درد شدید در قسمت بالایی کمر و درد یک طرفه خصوصاً اگر همراه با تب و مشکلات ادراری باشد، می تواند نشان دهنده درد واقعی کلیه ها باشد.

این درد می تواند در اثر عفونت کلیه ها (پیلونفریت) ایجاد گردد.

وجود سنگ در کلیه نیز باعث بروز درد کلیه می شود. حرکت سنگ در کلیه باعث ایجاد درد می گردد.

وقتی سنگ کلیه شروع به حرکت می کند و از قسمت میزنای (حالب) عبور می کند و به سمت مثانه می رود، دردهای شدید و متناوبی را ایجاد می نماید که پزشکان آن را قولنج کلیوی یا قولنج میزنای می گویند.

علل ایجاد درد کلیه

1- آترواسلکروز یا تصلب شرایین سرخرگ های کلیوی در اثر تشکیل لخته خونی یا ایسکمی (کم خونی موضعی در اثر انسداد رگ) : هر نوع قطع جریان خون در کلیه ها نیاز به درمان فوری دارد و باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.

2- خونریزی کلیه (هموراژی)

3- کلیه نعل اسبی : یک بیماری مادرزادی است که در آن دو کلیه از قسمت پایین به هم چسبیده اند.

وجود درد شدید در قسمت بالایی کمر و درد یک طرفه خصوصاً اگر همراه با تب و مشکلات ادراری باشد، می تواند نشان دهنده درد واقعی کلیه ها باشد

4- هیدرونفروز : ورم کلیه ها در اثر برگشت و تجمع ادرار است.

5- سرطان کلیه (یا تومور کلیه) : تومور یا سرطان کلیه می تواند رشد کند و باعث کشیدگی کلیه شود یا اعصاب کلیه را تحت تأثیر قرار دهد و باعث بروز درد شود.

6- عفونت کلیه (پیلونفریت)

7- بیماری کلیه پلی کیستیک (تشکیل کیست در کلیه): بیماری کلیه پلی کیستیک یک بیماری ارثی است که باعث بزرگ شدن کلیه ها و بروز درد شدید می شود که معمولاً در قسمت  جلوی شکم احساس می شود تا در قسمت کمر.

8- ترومبوز سیاهرگ های کلیه (تشکیل لخته خونی در سیاهرگ های کلیه)

9- عفونت مجاری ادراری

10- انسداد جریان ادراری: برخی مشکلات باعث انسداد تدریجی جریان ادرار می شود (انسداد ناگهانی جریان ادرار در سنگ کلیه دیده می شود). در این حالت کلیه ها کش می آیند و درد شدیدی بروز می کند.

11- گرفتگی عضلات مثانه و میزنای: وقتی مثانه کاملا پر از ادرار است، قبل و در طی ادرار کردن، باعث بروز درد و ناراحتی در قسمت پایین شکم یا ناحیه خروج ادرار می شود. این درد مستقیما به کلیه ها مربوط نیست، ولی مربوط به انقباض عضلات غیر ارادی میزنای و مثانه است. مدت این درد کوتاه است و بایستی فورا بعد از تخلیه مثانه، برطرف شود.

عللی که در اینجا ذکر شدند، باعث ایجاد درد کلیه می شوند. ولی برای تشخیص صحیح علت، باید به پزشک متخصص کلیه مراجعه کنید.

چرا سنگ کلیه می گیریم؟

عوامل خطر:

فاکتورهای افزایش دهنده ی خطر تشکیل سنگ های کلیوی عبارت هستند از:

* تاریخچه ی خانوادگی و یا سابقه شخصی ابتلا به سنگ کلیه. چنان چه فردی از اعضای خانواده تان سنگ کلیه داشته باشد، شما نیز در معرض ابتلا به آن قرار دارید. همچنین چنان چه خودتان قبلاً سنگ کلیه داشته اید مجددا در معرض خطر تشکیل سنگی دیگر قرار دارید.

* افزایش سن. اگرچه سنگ کلیه در هر سنی می تواند تشکیل شود ولی در سنین بالای 40 سال معمول تر هستند.

* جنس مذکر. احتمال تشکیل سنگ های کلیوی در مردان بیشتر است.

* دهیدراتاسیون. ننوشیدن مقادیر کافی آب در روز، ریسک ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می دهد. افرادی که در مناطق با آب و هوای گرم زندگی می کنند و یا تعریق زیادی دارند بایستی بیش از دیگران  آب بنوشند.

* برخی برنامه های غذایی خاص. رژیم های غذایی دارای پروتئین بالا، سدیم بالا و یا قند بالا، ریسک ابتلا به برخی سنگ های کلیوی را افزایش می دهند.

* چاق بودن. نمایه توده بدن(BMI) بالا، دور کمر بالا و اضافه وزن با ریسک افزایش یافته تشکیل سنگ های کلیوی مرتبط هستند.

* جراحی و بیماری های گوارشی. جراحی بای پس معده، بیماری روده ی تحریک پذیر و یا اسهال مزمن منجر به تغییراتی در فرایندهای گوارشی شده و جذب کلسیم را تحت تاثیر قرار داده و سطوح مواد تشکیل دهنده ی سنگ را در شما افزایش می دهند.

* دیگر شرایط پزشکی. دیگر بیماری ها و شرایطی که ریسک سنگ های کلیوی را افزایش می دهند عبارت هستند از اسیدوز توبولار کلیوی، سیستینوریا، هیپرپاراتیروئیدیسم و برخی عفونت های دستگاه ادراری.

آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

معمولاً افراد ابتدا به پزشک خانوادگی و یا پزشک بیماری های عمومی مراجعه می کنند. سنگ های کوچک توسط پزشک خانواده قابل درمان هستند ولی چنان چه سنگ بزرگ بوده و یا با درد شدید و مشکلات کلیوی وخیم همراه باشد، پزشک بیمار را به یک متخصص بیماری های دستگاه ادراری(اورولوژیست) ارجاع خواهد داد.

از آن جایی که جلسه ی ویزیت، زمان کوتاهی داشته و مسائل متعددی نیز برای پوشش دهی وجود دارند، ایده خوبی است که از قبل آمادگی های لازم برای این جلسه را تدارک دیده باشید. در این قسمت اطلاعاتی را به منظور کمک به آماده شدن برای جلسه ی ویزیت بیان می داریم.

اقداماتی که از عهده ی شما ساخته است:

* از محدودیت های پیش از ویزیت مطلع شوید. زمانی که قرار جلسه ویزیت را ترتیب می دهید سئوال کنید آیا لازم است پیش از جلسه محدودیتی داشته باشید مثلاً ناشتا باشید و یا برنامه غذایی خود را محدود کنید.

* علائم خود را یادداشت نمایید. از جمله هر نوع علائم و یا نشانه ای که حتی به نظرتان با علت تشکیل جلسه ملاقات غیر مرتبط  است.

* اطلاعات شخصی و کلیدی خود را یادداشت نمایید. از جمله استرس های اصلی و یا تغییرات اخیر در زندگی تان.

* لیستی از تمامی داروهای دریافتی خود تهیه کنید. از جمله هر نوع ویتامین و یا مکملی که مصرف می کنید.

* در صورت امکان، یکی از دوستان و یا اعضای خانواده تان را با خود به عنوان همراه ببرید. گاهی اوقات به خاطر سپردن تمامی اطلاعات مطرح شده در طول جلسه ی ویزیت، کار راحتی نیست و لذا اگر کسی همراه شما باشد می تواند در به خاطر آوردن مطالب فراموش شده، شما را یاری رساند.

* سئوالات خود را برای پرسیدن از پزشک یادداشت نمایید. زمان جلسه ویزیت با پزشک محدود است بنابراین آماده کردن لیست سئوالات به شما کمک می کند نهایت استفاده را از زمان جلسه ببرید. سئوالات را به ترتیب اهمیت لیست کنید تا در صورت تمام شدن وقت، جواب مهم ترین آن ها را گرفته باشید.

ننوشیدن مقادیر کافی آب در روز، ریسک ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می دهد افرادی که در مناطق با آب و هوای گرم زندگی می کنند و یا تعریق زیادی دارند بایستی بیش از دیگران  آب بنوشند

برخی سئوالات کلیدی در رابطه با بیماری سنگ کلیه عبارت هستند از:

* آیا به سنگ کلیه مبتلا هستم؟

* سایز سنگ کلیه من چه قدر است؟

* سنگ کلیه من در چه قسمتی از دستگاه ادراری ام واقع شده است؟

* سنگ کلیه ام از چه نوعی است؟

* آیا به منظور درمان به دارو درمانی نیز نیاز است؟

* آیا به جراحی و یا فرایند دیگری برای درمان سنگ کلیه ام نیاز است؟

* احتمال ابتلا به یک سنگ کلیه ی دیگر چه قدر است؟

* چگونه می توانم از ابتلا به سنگ کلیه در آینده پیشگیری کنم؟

* من دچار برخی بیماری های دیگر نیز هستم. چگونه می توانم به بهترین حالت تمام بیماری هایم را تواماً کنترل کنم؟

* چه محدودیت هایی را باید دنبال کنم؟

* آیا ضرورتی دارد که به یک متخصص مراجعه کنم؟ هزینه ی آن چه قدر خواهد بود و آیا تحت پوشش بیمه قرار دارد؟

* آیا درمانی جایگزین برای داروهای تجویز شده وجود دارد؟

* آیا بروشور، پمفلت و یا جزوه ی مکتوبی در رابطه با بیماری من در دسترس دارید که بتوانم با خود به منزل برده و مطالعه کنم؟ چه وب سایتی را برای مشاهده پیشنهاد می کنید؟

* آیا نیاز به پیگیری و تداوم مراجعه به پزشک خواهم داشت؟ چه عاملی تعیین کننده خواهد بود؟

در کنار سئوالاتی که آماده کردید، چنان چه مطلبی را به خوبی متوجه نشدید و سئوالی به ذهن تان رسید در مورد پرسیدن آن تردید نکنید.

وقتی کلیه ها اعتصاب می کنند

بیماری نارسایی کلیه

عوامل ارثی مانند تنگی و انسداد مجاری ادراری، نقص متابولیکی و یا هر گونه اشکال در سوخت و ساز بدن می‌تواند باعث افزایش مواد سمی در بدن، به ویژه در کودکان، شده و سبب نارسایی کلیه گردد. عوامل اکتسابی مانند جراحت‌ها و بیماری‌های مجاری ادراری ، عفونت‌ها و به ویژه سنگ کلیه نیز از علل شایع نارسایی کلیه هستند که با اجرای برنامه‌های آموزشی و درمانی می‌توان به راحتی از بروز آنها جلوگیری کرد.

در گفتگو با دکتر محمدرضا نوروزی، جراح و متخصص بیماری‌های کلیه و مجاری ادراری و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، به راه‌های پیشگیری از این بیماری و تشخیص زودهنگام مشکلاتی که منجر به بروز این بیماری می‌شوند، پرداخته‌ایم.

برای اینکه با نارسایی کلیه آشنا شویم، احتمالا ضرورت دارد که در ابتدا مختصری از شرح وظایف کلیه‌ها را بدانیم. درست است؟

بله، کلیه ‌ها دو عضوی هستند که در پشت و نیمه فوقانی شکم قرار دارند. نقش کلیه‌ها این است که مواد زاید و حاصل از سوخت و ساز بدن را که در آب حل می‌شوند، از بدن خارج کنند. پس عملکرد مهم کلیه‌ها دفع مواد زاید از طریق ادرار است. حدود 20 درصد از خون بدن در هر لحظه در داخل کلیه‌ها جریان دارد و کلیه موظف است مواد زاید را از خون گرفته و مجددا خون تمیز را به داخل رگ‌ها برگرداند. در واقع این مسیر حالت یک صافی را دارد. این صافی برخی از مواد را که به درد بدن می‌خورد، بازجذب می‌کند و مواد زاید باقیمانده را از مسیرهای پر پیچ و خم عبور می‌دهد.

مواد زاید در نهایت با مقدار متناسبی از مایع در لگنچه کلیه جمع می‌شود. سپس از طریق لوله هایی به نام حالب‌‌ به داخل مثانه می‌ریزد. سپس فرد احساس ادرار کرده و آن را دفع می‌کند.

این مواد زاید چه چیزهایی هستند؟

مواد زاید بسته به حجم مایعی که با آن حرکت می‌کنند، متفاوت هستند. وقتی ادرار غلیظ یا پُررنگ باشد، مفهوم‌اش این است که مواد زاید با حجم کمی مایع دفع می‌شوند و گاهی اوقات نیز برعکس است؛ یعنی افراد مایعات فراوانی می‌نوشند و حجم مایع بدن زیاد شده و ادرار، رقیق‌ و کم رنگ می شود، یعنی مواد زاید با حجم بیشتری از مایع دفع می‌شوند.

اما به هر حال مهم است این است که ما محصول نهایی مواد خارجی مثل غذاهای مصرفی و یا حتی مواد زایدی که حاصل از بافت‌های بدن است را دفع می‌کنیم.

خب، بعد از این مقدمه، لطفا برای‌مان بگویید نارسایی کلیه چگونه ایجاد می‌شود؟

اگر به هر علتی، آسیبی به بافت‌های داخلی کلیه وارد شود و صافی کلیه نتواند عملکرد مناسبی داشته باشد، یا خون کافی به داخل کلیه نرسد و یا مواد زاید به هر علتی نتوانند دفع شوند، بافت کلیه و قسمتی که نقش این پاک‌سازی را بر عهده دارد، دچار آسیب شده و سلول‌های آن به تدریج می‌ میرند. در نتیجه مواد زاید در داخل بدن انباشته می‌شوند و مقدار مواد نیتروژن‌دار، اوره و مواد زاید حاصل از سوخت و ساز بدن در خون بالا می‌رود و از آنجا که این مواد سمی هستند، می‌توانند به قسمت‌های مختلف بدن مانند مغز، کبد و ... آسیب وارد کنند و باعث بروز علایمی همچون خواب‌آلودگی و بی‌حالی در بیمار شوند و حتی ممکن است فرد به حالت کُما برود.

پس نارسایی کلیه، اختلال در عملکرد کلیه‌ها برای پاک‌سازی مواد زاید از داخل بدن است؟

بله! اما جالب است بدانید نه تنها یک کلیه، بلکه حتی بخشی از یک کلیه هم می‌تواند کارکرد بدن را کنترل کند؛ یعنی اگر یک کلیه از بدن خارج شود، کلیه دیگر با بزرگ کردن سلول‌هایش، همه کار بدن را بر عهده می‌گیرد و یا اگر فقط بخشی از یک کلیه سالم باشد، همان بخش سالم هم می‌تواند کارکرد بدن را کنترل کرده و مواد زاید را دفع کند.

مهم‌ترین علل بروز نارسایی کلیه چه هستند؟

این علل به دو گروه تقسیم می شوند:

الف) بیماری‌هایی که به صورت اولیه باعث نارسایی آن می شوند، یعنی خود نسج کلیه دچار آسیب و التهاب می‌شود، مثل بیماری گلومرونفریت (التهاب گلومرول ها). گلومرول بافتی است که در داخل کلیه نقش صافی را بر عهده دارد.

گاهی پیلونفریت یا عفونت‌ کلیه باعث نارسایی کلیه می شود که معمولا این بیماران با درد پهلو و تب و لرز مراجعه می‌کنند.

برخی از بیماری‌ها هم به صورت مادرزادی کلیه‌ها را درگیر می‌کنند، مثل عدم رشد کافی کلیه در دوران جنینی.

برخی از عوامل هم مربوط به یک بیماری دیگر هستند؛ مثل یک بیماری عمومی مانند لوپوس که کلیه‌ها را هم درگیر می‌کند. این گونه بیماری‌ها معمولا غیرقابل پیشگیری هستند، اما برخی از بیماری‌ها مثل سنگ کلیه را می توان درمان کرد. وجود سنگ در کلیه سبب می‌شود راه خروج ادرار بسته شده و ادرار خوب تخلیه نشود، در نتیجه تجمع ادرار به نسج کلیه فشار وارد می‌کند و فشار معکوس ایجاد می‌شود. بنابراین خون‌رسانی به کلیه کم شده و کم‌کم سلول‌هایی که داخل کلیه هستند، به دلیل کمبود خون دچار آسیب می‌شوند.

عامل دیگر ریفلاکس در دوران نوزادی و کودکی است، یعنی ادرار به علل مختلف از سمت مثانه به کلیه پس زده می‌شود که می‌تواند به دلیل مختل بودن سیستم عصبی مثانه یا مختل بودن سیستم مقاومت حالب‌ها در داخل مثانه باشد، در نتیجه هنگامی که کودک می‌خواهد ادرار کند، به جای آنکه ادرارش خارج شود، مقدار زیادی از آن به سمت کلیه‌ها حرکت کرده و همان فشار معکوس را ایجاد می‌کند. در نتیجه می‌تواند به سلول‌های کلیه آسیب برساند.

ب) برخی علل هم به صورت ثانویه به کلیه‌ آسیب می زنند، مثل بیماری دیابت و فشار خون بالا. در واقع در یکی دو دهه اخیر این دو بیماری از علل اصلی نارسایی کلیه بوده‌اند.

جالب است بدانید که هم پُرفشاری خون می‌تواند موجب آسیب کلیه‌ شود و هم نارسایی کلیه می‌تواند پُرفشاری خون ایجاد کند.

ابتلا به این مشکل چه علایمی به همراه دارد؟

به علت جمع شدن مواد زاید در بدن، علایمی مانند خارش (به دلیل بالا رفتن اوره)، بی‌حالی و سستی، فراموشی، کاهش تمایلات جنسی ، تهوع مداوم، خستگی، ورم اندام‌ها و بدن دیده می شوند. در نارسایی شدید که کلیه نمی‌تواند آب و مواد زاید را دفع کند، آب در داخل بدن مانده و سبب ورم پاها، دست‌ها و صورت می‌شود و در نتیجه وزن هم افزایش پیدا می‌کند.

برای پیشگیری از آن چه باید کرد؟

ببینید؛ کلیه ها خیلی دیر نارسا می‌شوند و یکی از موارد مهم در پیشگیری این است که افراد در سیر بروز نارسایی کلیه، زود متوجه مشکل‌شان شوند. می‌توان بعضی از بیماری‌ها را که در ایجاد نارسایی کلیه نقش دارند، سریعا درمان کرد؛ مثلا فشار خون بالا و بیماری قند را باید کنترل کرد تا کار به جایی نرسد که نارسایی کلیه ایجاد کند. همچنین مصرف نمک، آب و پروتئین را هم باید تنظیم کرد تا دچار مشکل نشد.

کانال ما در تلگرام

سندرم تونل کارپال (Carpal tunnel syndrome)-دردمچ دست

از درد مچ دست کلافه شده‌اید؟

سندرم تونل کارپال (Carpal tunnel syndrome)

لایم سندرم تونل کارپال زمانی بروز می‌کند که کانال عصبی که در ناحیه مچ دست قرار دارد، تنگ می‌شود و باعث ایجاد فشار بر روی عصب مدیان (median) مچ دست می‌شود.

این بیماری از شایع‌ترین نمونه‌های فشار بر روی اعصاب محیطی بدن است.

شیوع این بیماری در خانم‌های خانه‌دار ، کاربران کامپیوتر، نجاران، تصویرگران، کارگران، قصاب‌ها و مکانیک‌های خودرو و رانندگان ماشین‌های سنگین بیشتر است.

اعصاب دست از داخل تونل یا کانالی منتهی به مچ دست رد می‌شوند. حال اگر به هر دلیلی حجم این تونل کم شود و فشار روی رگ‌های منتهی به عصب زیاد شود، زمینه ابتلا به این بیماری شروع می‌شود.

با تحت فشار قرار گرفتن رگ‌ها، خون کافی به عصب نمی رسد و به مرور زمان عصب کوچک شده و بیماری ظاهر می‌شود.

اگر فشار وارده به دست به دلایل مختلفی مثل بانداژ محکم، جابجایی استخوان‌های شکسته و گچ گرفتگی محکم، موقتی باشد و پس از مدتی فشار برداشته شود، عصب به حالت قبلی بازگشته و کار خود را انجام می‌دهد.

اما اگر این فشار طولانی مدت باشد و خون برای مدت طولانی به عصب نرسد، عصب وظیفه خود یعنی انتقال حس و حرکت و عکس العمل نسبت به عوامل محیطی را انجام نمی‌دهد و علائم بیماری ظاهر می‌گردند.

علل

- این بیماری ممکن است در اثر تغییرات هورمونی و به هم خوردن تعادل مایعات بدن نیز اتفاق بیفتد.

- باریک بودن مادرزادی عصب میانی مچ دست

این سندرم معمولا به دلیل استفاده بیش از حد از مچ دست، به ویژه در کارهای ظریف و تکراری مثل تایپ کردن، ایجاد می‌شود

- چاقی بیش از اندازه، که باعث وارد آمدن فشار به اعصاب دست می‌شود.

- این اختلال متعاقب بعضی از بیماری‌ها به واسطه التهاب و ورمی که ایجاد می‌شود، نیز مشاهده می‌گردد، از جمله این بیماری‌ها می‌توان به دیابت، کم‌کاری تیروئید، روماتیسم مفصلی، حاملگی، نارسایی کلیه، شکستگی‌ها و تولید بیش از اندازه پروتئین در سلول‌های مغز استخوان اشاره کرد.

علائم

- درد در انگشت شست، نشانه و میانی دست که به سمت ساعد و بازو هم کشیده می‌شود. این درد شب‌ها افزایش می‌یابد. درد با استفاده زیاد از دست مثل زمان رانندگی یا خواندن روزنامه افزایش می‌یابد و با تکان دادن و فشار به کف دست کاهش می‌یابد.

- بی حسی و گزگز انگشت شست، نشانه و میانی دست که به سمت ساعد و بازو کشیده می‌شود.

- احساس فشار در یک یا هر دو دست که گاهی این علایم در ساعد نیز می‌شود. در موارد شدیدتر حتی شانه‌ها هم درگیر می‌شوند.

- فلج انگشتان شست، اشاره، میانی و نصف انگشت چهارم دست در بعضی موارد

- عدم توانایی در گرفتن اشیا و افتادن اشیا از دست

- تغییر شکل ناخن‌ها و خشکی پوست دست و انگشتان

- حساسیت به سرما

راه‌های تشخیص

- گرفتن تاریخچه بیماری

- انجام معاینات بدنی توسط پزشک

- گرفتن نوار عصبی

- در مواردی که بیمار علایم بالینی واضح نداشته باشد، از MRI جهت تشخیص بیماری استفاده می‌شود.

- اگر مچ هر دو دست را در حالت کاملا خم شده از پشت به هم وصل کنیم و به مدت حداکثر 60 ثانیه نگه داریم، چنانچه در انگشتان شست و اشاره و میانی دست، حالت گزگز، سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی ایجاد شود، تست مثبت می‌باشد.

- اگر به وسیله نوک انگشت اشاره روی تونل مچ دست بیمار ضربات ملایمی وارد کنیم و در محدوده انگشتان عصب مدیان (انگشتان شست و اشاره و میانی دست) علائم گزگز یا سوزن سوزن شدن یا احساس برق گرفتگی به وجود آید، تست مثبت تلقی می‌شود.

- چنانچه به مدت حداکثر 60 ثانیه روی تونل مچ دست، فشار ملایمی وارد کنیم و علائم گزگز یا بی حسی در انگشتان مربوط به عصب مدیان ایجاد شود، تست مثبت است.

عوارض

- خطر التهاب تاندون‌ها در افرادی که با وجود درد مچ و بروز علایم این سندرم، به همان فعالیت سابق ادامه می‌دهند، وجود دارد.

- افزایش فشار روی تونل کارپال (یعنی ادامه دادن کار بدون درمان) و نرسیدن خون به این ناحیه، موجب از دست دادن تحرک مچ دست و صدمات عصبی جدی و دائمی می‌شود.

پیشگیری

در صورتی که شما به کاری مشغول هستید که مکررا با دست انجام می‌شود مثل تایپ کردن مطالب، مطمئن شوید که مچ دست شما در زمان کار در وضعیت راحتی قرار گرفته است و در طول کار، استراحت کنید و پشت سر هم کار نکنید.

مچ دست‌تان درد می کند؟

درد مچ دست به دلایل گوناگونی رخ می دهد. مچ درد می تواند به علت آسیب ناگهانی ایجاد شود که منجر به رگ به رگ شدن و یا شکستگی مچ دست می گردد. اما فشارهای تکراری بر مچ، آرتروز و سندرم تونل کارپال نیز می تواند موجب مچ درد گردد.

علل درد مچ دست

1- صدمه ناگهانی: اغلب آسیب های مچ زمانی رخ می دهد که شما بر روی دست خود بیفتید. این موضوع باعث رگ به رگ شدن و حتی شکستگی می شود. اگر استخوان مچ شکسته باشد، تغییر شکل مفاصل و ناتوانی در حرکت مچ از علائم آن است.

2- فشارهای تکراری: هر فعالیتی که باعث حرکت تکراری و طولانی مدت مچ دست شود، می تواند باعث التهاب بافت اطراف مفصل مچ شود.

3- آرتریت : ساییدگی و پاره شدن غضروف باعث استئوآرتریت می شود. وجود درد در قاعده انگشت شست ممکن است نشان دهنده استئوآرتریت باشد.

4-سندرم تونل کارپال: هنگامی که فشار زیادی روی عصب مدیان وجود داشته باشد، مچ دست متورم شده و این سندرم رخ می دهد.  عضله انگشت شست، ضعیف شده و نمی توانید به خوبی چیزی را بگیرید. درد ممکن است تا ناحیه آرنج بالا رود.

در سندرم تونل کارپال، احساس درد، سوزش، بی حسی در کف دست، انگشت شست و دیگر انگشتان وجود دارد

سندرم تونل کارپال در موارد زیر رخ می دهد:

- فعالیت های تکراری با مچ دست از قبیل: تایپ کردن، خیاطی، نقاشی، نوشتن و ... .

- دیابت، سندرم قبل از قاعدگی، مشکلات تیروئید، آرتریت روماتوئید

- بارداری، یائسگی و یا دارای اضافه وزن

5- نقرس: هنگامی که بدن مقدار زیادی اسید اوریک تولید کند، نقرس بوجود می آید. اسید اوریک به شکل کریستال هایی در مفاصل ذخیره می شود.

6- بیماری شبه نقرس : رسوب کلسیم در مفاصل می باشد. معمولا مفاصل مچ دست و یا زانو را درگیر می کند و باعث قرمزی، درد و ورم می شود.

عوامل خطر

1- شرکت در ورزش: آسیب های مچ در بسیاری از ورزش ها شایع می باشد، از جمله: ژیمناستیک و تنیس.

2- فعالیت تکراری: تقریبا هر گونه فعالیتی که با دست و مچ کار می کند، از قبیل: بافندگی و کوتاه کردن مو. این نوع فعالیت ها اگر هر روز و با شدت انجام شود، می تواند باعث ناتوان شدن مچ دست و درد در آن ناحیه گردد.

3- بیماری ها و شرایط دیگر: دیابت، لوسمی، اسکلرودرمی، لوپوس و یا مشکلات غده تیروئید.

راه های تشخیص علت درد مچ دست

- معیانه بالینی توسط پزشک

- عکسبرداری

- سی تی اسکن

- ام آر آی

- آرتروسکوپی : در این روش، برش کوچکی در پوست مچ ایجاد می کنند و ابزاری همانند یک مداد که حاوی چراغ و دوربین کوچکی است را وارد آن قسمت برش زده می کنند. تصاویر حاصله، بر روی مانیتور تلویزیون پخش می شود.

- الکترومیوگرام : هنگامی که عضله در حال استراحت قرار دارد، یک سوزن الکتریکی کوچک را در عضله قرار می دهند و فعالیت الکتریکی آن را ثبت می کنند.

چه زمانی باید به نزد پزشک رفت؟

تمام مچ دردها نیاز به پزشک ندارند.

رگ به رگ شدن کم معمولا با سرد کردن، استراحت و دروهای ضد درد تسکین می یابد.

اما اگر درد و التهاب بیشتر از چند روز طول بکشد و بدتر شود، بهتر است نزد پزشک بروید.

تاخیر در درمان می تواند باعث کاهش دامنه حرکت و ناتوانی طولانی مدت مچ گردد.

درمان درد مچ دست

- مصرف مسکن های ضد درد

- اگر یکی از استخوان های مچ دست شکسته باشد، گرفتن گچ و یا بستن آتل می تواند کمک کند.

- اگر مچ دست رگ به رگ شده باشد، بستن آتل می تواند از تاندون مجروح حفاظت کند و آن را بهبود بخشد.

- جراحی : مواقعی که شکستگی شدید باشد، یا در سندرم تونل کارپال و نیز برای ترمیم تاندون یا رباط، جراحی لازم است.

درمان های خانگی درد مچ دست

- مچ را بالا نگه دارید.

- به مچ استراحت دهید.

- یخ را بر روی مچ بگذارید.

- با باند کشی، مچ را بپوشانید.

- هر روز ورزش های انعطاف پذیری و تقویتی انجام دهید.

- بعد از حمام کردن، ورزش کنید، زیرا مچ دست گرم است و سفت نیست.

- هنگامی که مچ دست ملتهب است، ورزش انجام ندهید.

استراحت در حین انجام ورزش، برای افراد مبتلا به آرتریت بسیار مهم است

جلوگیری از درد مچ دست

- به مقدار کافی کلسیم مصرف کنید. حداقل 1200 میلی گرم در روز برای زنان بیشتر از 50 سال و 1000 میلی گرم در روز برای بالغین، کلسیم مورد نیاز است.

- افتادن از سمت جلو ممکن است باعث شکستن دست و مچ شود. لذا، کفش مناسب بپوشید، در محل تاریک، چراغ ها را روشن کنید و برای پله ها نرده بسازید.

- استفاده از لوازم محافظتی برای فعالیت های ورزشی.

- پوشیدن مچ بند برای ورزش هایی مانند فوتبال و اسکیت.

- اگر شما مدت طولانی با کامپیوتر کار می کنید، در حین انجام کار به خودتان استراحت دهید.

- هنگامی که مشغول تایپ کردن هستید، مچ دست را در موقعیتی مناسب قرار دهید.

- اگر اضافه وزن دارید، وزن خود را کاهش دهید.

- مقدار زیادی آب بنوشید.

8 نکته درباره مچ درد (سندرم تونل کارپال)

به نکاتی درباره ی سندرم تونل کارپال (فشار به عصب میانی دست) توجه کنید:

1- خواب رفتن و گزگز انگشتان دست که اکثرا با درد همراه است، از علائم اصلی این بیماری است.

2- میزان بروز این بیماری در خانم‌ها بیشتر از آقایان است (حدود 6 درصد در خانم‌ها و حدود 6/0 درصد در آقایان) و خانم‌ها در سنین 30 تا 60 سال بیشتر با این مشکل مواجه‌اند.

3- در اوایل بیماری و یا در صورت خفیف بودن آن، این علایم فقط در هنگام استراحت یا خواب ایجاد می‌شوند، اما وقتی بیماری شدیدتر شد، علایم ذکر شده دایمی می‌شوند.

علائمی همچون افتادن اجسام از دست بیمار، از دست دادن مهارت انگشتان، ضعف و لاغری در برخی عضلات دست، به مرور با شدت یافتن بیماری ظاهر می‌شوند.

4- عوامل زمینه‌ساز این سندرم متفاوت‌اند. شکل و آناتومی مچ دست در برخی افراد آنها را مستعد ابتلا به این سندرم می‌کند.

انجام کارهای تکراری(مثل تایپ کردن)، دیابت، کم‌کاری تیرویید، برخی بیماری‌های متابولیک و حتی بارداری می‌توانند از عوامل زمینه‌ساز باشند.

5- اگر علایم فوق را دارید، حتما برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه کنید.

با گرفتن یک نوار عصب و عضله و انجام چند معاینه ی ساده، این مشکل تشخیص داده می‌شود و اگر در مراحل اولیه درگیری عصب میانی دست باشید، تنها با بستن مچ بند و استفاده از فیزیوتراپی یا لیزر و گاهی با تزریق موضعی، مشکل شما حل خواهد شد.

6- درمان‌های دارویی و تکنیک های خاص ورزشی نیز برای درمان کمک‌ کننده‌اند. در موارد شدیدتر که بیمار به درمان طبی جواب نمی‌دهد، نیاز به عمل جراحی است که این عمل نسبتا ساده، برای باز کردن تونل و آزادسازی عصب انجام می‌شود.

7- گمان نکنید هر کسی که دستش خواب می‌رود، لزوما به این بیماری مبتلاست، زیرا خواب رفتن دست علل دیگری نیز دارد، مثلا آسیب عصب‌های دیگر دست یا درگیری عصب در ناحیه ساعد، بازو، شانه و یا حتی گردن می‌تواند چنین علایمی را بروز دهد. گاهی وجود مشکلاتی در مغز و نخاع، علایمی این گونه را ایجاد می‌کند.

بنابراین مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق بیماری الزامی است.

8- خانم‌های بارداری که علایم یاد شده را دارند، با اینکه معمولا پس از بارداری مشکل‌شان کاهش پیدا می‌کند، ولی گاهی اوقات، این مساله ادامه دار خواهد شد. لذا خانم‌های باردار نیز مانند دیگر خانم‌ها، نیازمند پیگیری و درمان هستند. حتی در طول بارداری می‌توان با درمان به موقع و تزریق موضعی، به بیمار کمک کرد.

10 نکته‌ جالب درباره کمردرد

علل کمردرد چیست؟

کمردرد یکى از شایع ترین مشکلاتى است که انسان همواره با آن مواجه بوده است. حدود سه چهارم مردم در طی عمر خود حداقل یک بار دچار کمر درد مى شوند. زندگى ماشینى و عدم تحرک بدنى یکى از عواملى است که باعث ابتلا به کمر درد مى شود.

کمردرد ممکن است حاد یا مزمن باشد. کمر درد حاد معمولا 4 تا 6 هفته طول مى کشد. کمردرد مزمن برای طولانى مدت ادامه مى یابد و حتى در مواردى ممکن است تمام طول عمر فرد ادامه یابد.

عوامل فیزیولوژیکى کمردرد

علل زیادى براى ایجاد درد کمر وجود دارد که براى درمان مناسب بایستى منشا درد شناخته شود.

کمر از قسمت هاى مختلفى تشکیل شده است. استخوان هاى ناحیه کمر یا ستون مهره ها شامل 33 مهره است. بین دو مهره کنار هم، فضاى دیسک وجود دارد که مانند یک بالشتک ، ضربات را می گیرد. هر دیسک شامل یک قسمت محیطى، مشابه تایر است و یک قسمت مرکزى ژله اى دارد. مهره و دیسک به همراه یکدیگر یک تونل حفاظتى درست مى کنند که نخاع و ریشه هاى عصبى را در برمى گیرند که این اعصاب از سوراخ هاى بین مهره اى خارج مى شوند و به قسمت هاى مختلف بدن مى رسند.

کمر همچنین داراى عضلات، رباط ها، تاندون ها و عروق مى باشد. عضلات، نسوج رشته اى هستند که باعث حرکت بدن مى شوند. رباط ها شامل الیاف مویى انعطاف پذیرى هستند که استخوان ها را به یکدیگر مى چسبانند و تاندن ها مسوول اتصال عضلات با استخوان ها هستند . عروق خونى مسوول تغذیه رسانی هستند.

کمردرد ممکن است ناشى از آسیب هر کدام از این قسمت ها باشد. آسیب به نسوج نرم یعنى عضلات، تاندون و رباط باعث کشیدگى یا پارگى مى شود. ولى آسیب به استخوان، اعصاب یا عروق جدى تر تلقى مى شود. همچنین پارگى یا شکاف در لایه خارجى دیسک اجازه مى دهد که قسمت مرکزى به بیرون زده شود و درد یا التهاب ایجاد کند.

علل کمردرد

ایستادن براى دوره هاى طولانى مدت یا نشستن غیر صحیح ممکن است کمر درد ایجاد نماید. بعضى از ورزش ها نیز ممکن است باعث آسیب کمر شوند.

کمردرد اغلب با بلند کردن اجسام سنگین، خم شدن یا چرخیدن یا وضعیت های نادرست بدن به وجود می آید

ممکن است یک ضایعه در کمر وجود داشته باشد، ولى تا زمانى که یک حرکت پرفشار باعث تشدید آن نشود مشخص نگردد.

علل ناشایع ولى وخیم کمر درد عبارتند از عفونت ها، تومور یا شکستگى ها. در این موارد، اغلب درد شدید و حتى در موقع استراحت و خواب نیز ادامه دارد و در مواردى همراه با تب و کاهش وزن و یا بیمارى هاى زمینه اى مثل پوکى استخوان است.

بیمار بایستى درد را مورد توجه قرار دهد و در مواردى که درد ادامه مى یابد به پزشک مراجعه نماید.

بعضى از مواردى که به طور شایع باعث درد کمر مى شوند عبارتند از:

کشیدگى یا پارگى: به دنبال یک سقوط ناگهانى، تصادف اتومبیل یا آسیب ورزشى ممکن است اتفاق بیفتد، حتى در مواردى با بلند کردن یک جسم خیلى سنگین. در این موارد رباط ها ، تاندون ها یا عضلات ممکن است بیش از حد کشیده یا پاره شوند. التهاب نسجى باعث ایجاد درد، حساسیت به لمس و خشکى مى شود که به دنبال بى حرکتى مثلا موقع بیدار شدن از خواب شدیدتر است.

چاقى: ستون مهره مسوول حمل قسمت زیادى از وزن بدن است. وزن زیاد باعث ایجاد فشار و استرس بر کمر به خصوص قسمت پایین کمر مى شود. علاوه بر این چاقى باعث تشدید مواردى چون پوکى استخوان، ساییدگى مفصل و سایر بیمارى هاى موجود در ستون مهره نیز مى تواند شود.

افزایش سن: باعث ضخامت رباط ها و کم آب شدن دیسک مى شود. این تغییرات مى تواند باعث اختلالاتى شود که فشار بر اعصاب ستون مهره وارد کند و علایمى چون درد، بى حسى یا ضعف ایجاد نماید. بیمارى استحاله اى دیسک بین مهره اى، مثالى از تغییرات وابسته به سن در ستون مهره است.

به مرور زمان ممکن است دیسک ساختمان و عملکرد طبیعى خود را از دست بدهد. سایش و پارگى در قسمت محیطى دیسک مى تواند باعث بیرون زدگى دیسک و درد شود. در مواردى با وجود پارگى دیسک، آزاد شدن مواد شیمیایى باعث تحریک ریشه عصبى و درد در سرتاسر پا مى شود.

مراجعه به پزشک

در صورت وجود هر یک از علایم زیر باید فورا به پزشک مراجعه کرد:

دردى که به شدت زیاد شود.

دردى که باعث اختلال در فعالیت هاى روزمره گردد.

مشاهده علایم بالینى شدید، ضعف یا بى حسى در ناحیه پاها، اختلال در کنترل ادرار و مدفوع.

پیشگیری از آسیب کمر

بلند کردن یا برداشتن اشیا، حتی چیزهای سبک، در صورتی که به شیوه مناسب انجام نشود، می‌تواند باعث آسیب‌ و درد کمر شود. برای پیشگیری از آسیب‌دیدن کمر هنگام بلند کردن اشیا، به توصیه ای زیر عمل کنید:

پیش از حمل یا بلند کردن بارهای سنگین، مدتی عضلات پاها و پشت خود را ورزش دهید و بکشید.

سعی نکنید اشیای سنگین را با عجله بلند کنید. برای انجام کاری که می‌خواهید انجام دهید وقت بگذارید.

برای برداشتن اشیایی که بالاتر از سطح شانه‌های شما قرار دارند، از چهارپایه یا نردبان استفاده کنید.

در هنگام بلند کردن شیء، آن را نزدیک به خودتان نگه دارید(مطابق تصویر).

درست در جلوی شیء بایستید و خیلی از آن فاصله نگیرید.

فاصله بین پاهایتان به اندازه طول شانه‌های‌تان باشد.

به جای خم شدن، بنشینید و شیء را بلند کنید یا بر زمین بگذارید (مطابق تصویر).

همیشه برای جابه‌جا کردن اشیای بسیار سنگین از دیگران کمک بگیرید.

ورزش و کمردرد

ورزش می‌تواند موجب بهبود کمر درد شود، اما به شرطی که به‌صورت درست انجام شود. البته برخی از ورزش‌ها می‌توانند کمردرد را بدتر کنند.

قبل از آغاز هر گونه فعالیت ورزشی بهتر است با پزشک خود مشورت کنید و توصیه‌های زیر را برای ورزش پس از بهبود کمر درد به کار برید:

ورزش‌هایی که صدمه ی کمتری دارند مانند شنا، راهپیمایی و دوچرخه سواری معمولا برای کمر درد بهترند.

اگر گرفتگی عضلات دارید، حمام گرم قبل از ورزش کمک‌کننده است.

لباس گشاد و راحت بپوشید و کفش ورزشی مناسب استفاده کنید.

هر ورزشی که موجب درد می‌شود باید متوقف شود.

از انجام ورزش‌های شکم، چرخش لگن، رساندن دست به نوک پا و هر گونه ورزشی که موجب خم شدن کمر به سمت عقب می‌شود خودداری کنید. فوتبال، والیبال و ورزش‌هایی از این قبیل ممنوع است.

 ۱۰نکته‌ جالب درباره کمردرد

درد کمر از جمله ‌دردهایی است که خود بیماری به شمار می‌آید. این بیماری که در اغلب موارد به دلیل بی‌توجهی و عدم درمان به حالت مزمن در می‌آید، شیوع گسترده‌ای دارد.

ده نکته ‌درباره درد کمر را برایتان بیان می کنیم که توجه به آنها مفید خواهد بود.

1- سشوار کشیدن فقط موها را خراب نمی‌‌کند!

نگه داشتن سشواری که حدود یک کیلو وزن دارد، معادل 70 درصد وزن بدن به شانه فشار می‌آورد. این فشار به ستوان فقرات آسیب می‌زند و در بروز درد کمر موثر است. برای مقایسه بد نیست بدانید بلند کردن صحیح یک جعبه نوشابه، حدود 15 درصد وزن بدن به ستون فقرات فشار می‌آورد.

2- بی‌میلی به رابطه جنسی

درد کمر در رابطه جنسی افراد تأثیرگذار است. نتیجه تحقیقی که توسط پژوهشکده پزشکی دانشگاه وین صورت گرفته حاکی از آن است که 63 درصد مردانی که کمردرد دارند از ناتوانی جنسی رنج می‌برند. تمامی این مردان گفته‌اند که تا یک سال پیش از آغاز کمردرد چنین مشکلی نداشتند. بر اساس این تحقیق 81 درصد مردان و 91 درصد زنانی که گرفتار کمردرد هستند نسبت به رابطه جنسی بی‌علاقه‌اند. در این تحقیق هزار مرد و هزار زن داوطلب شرکت کردند که از درد مزمن ستون فقرات رنج می‌بردند.

3- تحلیل غضروف‌ها در اثر سیگار کشیدن

عوامل مختلفی در بروز کمردرد موثرند. تأثیر ژن‌ها حدود 30 درصد تخمین زده می‌شود. عوامل دیگری مانند تغذیه، میزان وزن بدن و تحرک فرد نیز نقش مهمی بر عهده دارند. سیگار کشیدن نیز عامل مهمی در بروز و تشدید کمر درد به شمار می‌آید.‎ نیکوتین سیگار موجب می‌شود املاح و مواد غذایی کمتری به غضروف‌ها برسد و در دراز مدت موجب تحلیل رفتن آنها می‌شود.

کیف های بزرگی که توسط یک شانه و در یک طرف بدن حمل می‌شود موجب درد گردن، شانه، کمر ‌و التهاب مفاصل می‌شود

4- نقش موثر عضلات شکم

در 80 درصد موارد، علت کمردردهای مزمن ضعف عضلات است. علاوه بر عضلات کمر، عضلات شکم نیز در حفظ سلامت ستون فقرات نقش مهمی بازی می‌کند. همکاری این عضلات فضای ثابتی برای نگاه داشتن فرم سالم ستون فقرات فراهم می‌کند. تقویت عضلات شکم یکی از راه‌های موثر در کاهش درد کمر است. برای تقویت این عضلات تمرین‌های فیزیوتراپی و نرمش‌های یوگا و پیلاتس توصیه می‌شود.

5- التیام‌بخشی ویتامین E‎

زمانی که عضوی در بدن ملتهب می‌شود، سلول‌های آسیب‌دیده رادیکال‌های آزاد تولید می‌کنند. رادیکال‌ها آزاد ملکول‌هایی هستند که به سلول‌های سالم حمله می‌کنند و با آسیب زدن به ‌آنها موجب التهاب سلول و تولید رادیکال‌های آزاد جدیدتری می شوند. مصرف ویتامین E این چرخه را با خنثی کردن رادیکال‌های آزاد متوقف می‌کند. سبزیجات مختلف، روغن زیتون و آجیل حاوی ویتامین E هستند.

6- فشار یک‌طرفه کیف‌های بزرگ

کیف‌های بزرگی که روی شانه یا بازو حمل می‌شوند و تاب می‌خورند این روزها در میان خانم‌ها طرفداران زیادی دارند. این کیف‌ها، هم مد روز هستند و هم زیاد جا دارند. خانم‌هایی که چنین کیف‌هایی دست می‌گیرند حدود 4 تا 5 کیلو بار حمل می‌کنند. این وزن که توسط یک شانه و در یک طرف بدن حمل می‌شود موجب درد گردن، شانه، کمر ‌و التهاب مفاصل می‌شود.

7- دردی که پخش می‌شود

در اغلب موارد پیدا کردن محل درد در کمر ساده نیست. از آنجا که درد کمر پخش می‌شود مشخص نیست که دقیقا چه قسمتی درد می‌کند. شانه‌، مهره‌های گردن و حتی دست‌ها از نقاطی هستند که درد کمر تا آنها کشیده و پخش می‌شود.

8- تشک خواب ‌بد، علت درد ستوان فقرات نیست

بزرگسالان در طول شب به طور متوسط 40 تا 60 بار موقعیت خود را تغییر می‌دهند و حدود نیمی از شب را به پهلو می‌خوابند. احتمال این که تشک نامناسب علت بروز کمردرد باشد اندک است.

البته یک تشک خوب بستر مناسبی برای خواب آسود‌ه ‌فراهم می‌کند و ممکن است ستون فقرات را هم در فرم بهتری نگه ‌دارد. به عبارت دیگر تأثیر مثبت تشک ‌خواب مناسب بیشتر از تأثیر منفی تشک‌های نامناسب است.

9- جراحی؛ انتخاب آخر

بر اساس تحقیقی که در دو دانشگاه آلمان، فرایبورگ و توبینگین صورت گرفته، جراحی ستوان فقرات در موارد بسیاری ضروری نیست. در این تحقیق جامع 1244 فرد دواطلب شرکت کردند که از درد ستون فقرات رنج می‌بردند. درد این بیماران در 75 درصد موارد بدون جراحی قابل درمان بود. درد کمر این افراد پس از دو سال درمان به طور کامل قطع شد، تا جایی که حتی در عکس‌برداری از مهره‌های ستون فقرات نیز مشکل تحلیل غضروفی برطرف شده بود.

10- فشار روی سطحی معادل چهار‌ سانتیمتر

فشاری که ستون فقرات بدن تحمل می‌کند، بر روی غضروف‌های بین مهره ها فرود می‌‌آید. غضروف‌ها با سطحی حدود چهار سانتی‌متر، فشاری را تحمل می‌کنند که بسته به نوع حرکت متغیر است.

برای این که میزان این فشار را بهتر درک کنید به ارقام زیر توجه نمایید که به طور میانگین برای بزر‌گسالانی با جثه متوسط و وزنی حدود 75 کیلوگرم انداز‌ه‌گیری شده است.

دراز کشیده به پشت: فشاری معادل 20 کیلوگرم روی تمام ستون فقرات

دراز کشیده به پهلو: فشاری معادل 25 کیلوگرم روی تمام ستون فقرات

ایستاده: فشاری معادل 100 کیلوگرم روی تمام ستون فقرات

ایستاده و خم شده به جلو: فشاری معادل 220 کیلوگرم روی تمام ستون فقرات

صاف نشسته: فشاری معادل 90 کیلوگرم روی تمام ستون فقرات

نشسته با پشتی خمیده: فشاری معادل 179 کیلوگرم روی تمام ستون فقرات

پیشگیری از درد کمر

کمردرد نخستین علت مراجعه بیماران به متخصصین ارتوپدی و جراحان مغز و اعصاب و به طور کلی سومین علت مراجعه بیماران به پزشک می‌باشد.

توصیه های زیر برای کاهش درد کمر و یا جلوگیری از بروز آن موثر و مفیدند.

انجام ورزش‌هایی مثل شنا،  و دوچرخه‌سواری با افزایش میزان تناسب و توان فرد می‌توانند در کاهش ابتلا به کمردرد مفید باشند.

تقویت عضلات شکم، میزان ابتلا به کمردرد و در موارد وجود کمردرد، شدت آن را کاهش می‌دهد.

افرادی که کار آن‌ها مستلزم بلند کردن اجسام سنگین است، یا ورزشکارانی که سروکارشان با وزنه سنگین است، باید هرگز از کفش‌های پاشنه بلند به مدت طولانی استفاده نکنند.

حتما از کمربندهای پهن محافظ کمر استفاده کنید.

در هنگام ایستادن طولانی‌مدت، هر از گاهی به روی یک تکیه گاه یا دیوار تکیه کنید تا از فشار بر روی کمر کاسته شود.

هم تشک‌های خیلی نرم و هم تشک‌های سفت سبب کمردرد می‌شوند، لذا از تشک مناسب استفاده کنید.

اصول جابجایی بار سنگین

- به جای بلند کردن اجسام سنگین، از راه‌های دیگری مانند هل دادن استفاده کنید (هل دادن بهتر از کشیدن است)

- در هنگام بلند کردن اجسام، کمر باید عمود بر زمین و نه خم شده به جلو باشد.

- تا می‌توانید از دیگران کمک بخواهید و از بلند کردن وسایل سنگین با خم کردن کمرتان خودداری کنید. بهتر است زانوهایتان را خم کرده و کمرتان را صاف نگه دارید. البته یادتان باشد که پاها را از هم کمی فاصله دهید.

- از بلند کردن یک جسم سنگین و چرخاندن کمرتان به طور همزمان جدا خودداری کنید.

- همیشه هنگام حمل اجسام سنگین، آن را نزدیک بدن نگه دارید.

اصول نشستن

- اگر مجبورید مدت طولانی روی صندلی بنشینید، بهتر است هر نیم ساعت، به بهانه‌های مختلف از جا بلند شوید و راه بروید یا به بدن خود حرکات کششی بدهید.

- از صندلی مناسب با پشتی و با زاویه حدود 100 تا 120 درجه استفاده کنید و اگر صندلی‌تان محافظ قوس کمر ندارد، قوس کمر را با یک بالشتک کوچک پر کنید.

- به جای چرخاندن کمرتان حین کار، از چرخش صندلی استفاده کنید.

- وسایل مورد استفاده‌تان را در دسترس خود روی میز بچینید تا برای استفاده از آن‌ها مجبور به خم کردن کمرتان به جلو نشوید.

اصول ایستادن و خوابیدن

- هنگام ایستادن خود را به جلو خم نکنید. گوش‌ها، شانه و لگن را باید در یک امتداد و شکم را تو نگه دارید.

- اگر مجبورید مدت طولانی بایستید، یکی از پاها را روی یک پله یا چهارپایه به ارتفاع 20 سانتی متر قرار دهید تا فشار کمتری به کمر وارد شود و هر 10 دقیقه جای پاها را با هم عوض کنید.

بهترین حالت خوابیدن، خوابیدن به پهلو در حالی است که زانوها کمی خم بوده و یک بالش کوچک بین دو زانو قرار دارد. اگر به پشت می‌خوابید لازم است یک بالش زیر زانوها و یک بالش کوچک زیر گودی کمر قرار دهید

- برای خارج شدن از تختخواب ابتدا به کنار تخت بچرخید و پاهای خود را از تخت آویزان کرده، با کمک دست‌ها و سفت کردن عضلات شکم بنشینید.

توصیه هایی برای مسافرت

برخی از دردهای کمر و گردن و زانو در اثر رانندگی‌های طولانی‌مدت مخصوصاً در طول مسافرت بروز می‌کند. راننده یا مسافری که رانندگی می‌کند، چه نکاتی را باید رعایت کند؟

در ضمن رانندگی توصیه می‌شود که صندلی تا حد امکان به فرمان نزدیک باشد به طوری که هنگامی که پا روی ترمز یا کلاچ قرار می‌گیرد، مفصل زانو هم سطح مفصل ران یا مختصری بالاتر از مفصل ران قرار گیرد.

پشتی صندلی باید عمودی باشد و در صورت امکان از یک بالشتک کوچک در فضای بین گودی کمر و صندلی استفاده شود.

رانندگی مداوم بیش از 45 دقیقه تا یک ساعت توصیه نمی‌شود و در مسافرت‌های طولانی لازم است که هر 45 دقیقه تا یک ساعت برای چند لحظه‌ای از ماشین پیاده شد و چند قدمی راه رفت.

افراد در مسافرت اغلب به خاطر حمل وسایل دچار کمردرد می‌شوند. برای پیشگیری از آن چه باید کرد؟

وقتی وسایل را می‌خواهند از زمین بردارند، بایستی در وضعیت نشسته قرار گیرند و وسایل را بردارند و چنانچه قصد دارند آن‌ها را با دست حمل کنند، با هر دو دست این کار را انجام دهند، یعنی وسایل به دو قسمت ترجیحاً هم وزن تقسیم شده و هر دو دست را به کار گیرند.

اما اگر وسایل را با پشت حمل می‌کنند، مثل کولی‌هایی که این روزها جوانان مورد استفاده قرار می‌دهند، بایستی هنگام راه رفتن مقداری به جلو خم شده باشند و از حمل وسیله در وضعیتی که بدن راست است اجتناب کنند و چنانچه قصد دارند وسیله را با دو دست در جلوی بدن حمل نمایند، بایستی وسیله یا بار را در حالت چسبیده به بدن حمل کنند.

نکته‌ای که اهمیت دارد این است که افراد در مسافرت اغلب هنگام برداشتن وسایل و جابجایی آن‌ها از صندوق عقب ماشین دچار دردکمر می‌شوند، زیرا اصول صحیح را رعایت نمی‌کنند.

افراد هنگام برداشتن وسایل از صندوق عقب بایستی فاصله خود را تا صندوق عقب به حداقل برسانند و از سپر ماشین به عنوان تکیه‌گاه برای یکی از پاها استفاده نمایند و بعد اقدام به برداشتن وسایل از صندوق عقب کنند

قفسه سینه‌تان درد می‌کند؟

مشکلات مختلفی می تواند باعث بروز درد در قفسه سینه شود که خطرناک ترین آنها مشکلات قلبی و ریوی است.

1- درد قفسه سینه در اثر مشکلات قلبی

درد قفسه سینه که با مشکلات قلبی و یا حمله قلبی در ارتباط است، علایم زیر را خواهد داشت :

- فشار و احساس  سنگینی در ناحیه سینه

- دردی سوزاننده که ممکن است به قسمت پشت، گردن، فک، شانه و دست ها به خصوص دست چپ کشیده شود.

- احساس تنگی نفس، تعریق، سرگیجه و تهوع

- احساس سبکی سر و ضعف ناگهانی

- تپش قلب و در کل نامنظمی ضربان قلب

اگر یکی از علائم بالا را داشتید، فورا به پزشک مراجعه کنید.

برای رفتن به نزد پزشک، خودتان رانندگی نکنید، زیرا بیشترین تخریب ماهیچه قلب در طول حمله قلبی، در 6 ساعت اول حمله قلبی رخ می دهد .

مراجعه اورژانسی به پزشک می تواند از تخریب ماهیچه قلب و یا حتی مرگ جلوگیری کند.

شایع ترین علامت سکته قلبی در مردان و زنان، درد و فشار در ناحیه فک و پشت در زمان سکته است

2- درد قفسه سینه در اثر مشکلات گوارشی

مشکلا گوارشی زیر باعث بروز درد در ناحیه قفسه‌سینه می شوند:

- سوزش سردل یا ترش کردن غذا : حس سوزش پشت استخوان سینه هنگامی که اسید معده از معده به داخل مری می رود.

- اختلالات بلع غذا : اختلالات مری که منجر به بلع دردناک غذا می شود.

- مشکلات کیسه صفرا یا لوزالمعده (پانکراس) : مشکلات و اختلالات در این دو قسمت می تواند درد را به ناحیه قفسه سینه منتقل کند و باعث ناراحتی شود.

3- درد قفسه سینه در اثر مشکلات ریوی

مشکلات مربوط به ریه ها یا شش ها که ممکن است منجر به درد قفسه سینه شود، شامل موارد زیر است :

- آمبولی ریه : وقتی جریان خون در رگ های شش ها مسدود شود (بیشتر به دلیل لخته خونی)، منجر به آمبولی ریه می شود.

- افتادگی شش ها : هنگامی رخ می دهد که هوا به فضای بین ریه و دنده ها نشت کند.

- فشارخون بالا در ریه ها : پرفشاری خون در رگ های ریه، منجر به بروز درد قفسه سینه می شود.

4- درد قفسه سینه مربوط به ماهیچه و استخوان

این دردها شامل گرفتگی ماهیچه ها، آسیب دنده ها در اثر ضربه و  . . .است.

5- درد قفسه سینه در اثر عوامل دیگر

بیماری زونا و آبله مرغان با ایجاد بثورات پوستی بر روی قفسه سینه، باعث درد می شوند.

راه های تشخیص علت درد قفسه سینه

پزشک متخصص با کمک روش های زیر، علت اصلی ایجاد درد در قفسه سینه را تعیین می کند:

الکتروکاردیوگرافی  

نوار قلب

آزمایش  خون

عکسبرداری با اشعه ایکس

سی تی اسکن

ام آر آی

تست استرس

3 پرسش شایع درباره حمله قلبی‌

* پرسش اول:

آیا بلافاصله بعد از شروع حمله قلبی، بهتر است یک نفر شانه‌ های بیمار را ماساژ بدهد؟

به هیچ وجه. ماساژ دادن در بیشتر مواقع درد قلبی را بدتر و شرایط را وخیم ‌تر می ‌کند. بهترین توصیه به بیمارانی که دچار حمله قلبی شده ‌اند این است که بلافاصله دست از کار بکشند و آرام بنشینند. استراحت، اولین قدمی است که باید برای تسکین درد قلبی برداشت.

قدم بعدی، این است که از قرص زیر زبانی(نیتروگلیسیرین)‌ استفاده کنند.

اگر پس از 5 دقیقه، درد تسکین پیدا نکرد، مجددا باید یک قرص زیرزبانی گذاشت. این کار را تا 3 بار می‌ شود تکرار کرد اما اگر پس از به کار بردن 3 قرص زیرزبانی در فواصل مناسب، باز هم درد از بین نرفت، باید بلافاصله با اورژانس تماس گرفت یا به یکی از مراکز اورژانس مراجعه کرد.

* پرسش دوم:

آیا حمله قلبی گاهی فقط یکی دو ثانیه طول می‌ کشد؛ به ‌طوری که قلب مان ناگهان تیر می‌ کشد و بلافاصله درد تمام می ‌شود؟

خیر؛ دردهایی که فقط یکی دو ثانیه طول می‌ کشند و به قول خود بیمار: "قلبم فقط یک لحظه تیر می‌ کشد و بلافاصله درد تمام می ‌شود" معمولا قلبی نیستند.

درد ناشی از حمله قلبی معمولا چند دقیقه طول می ‌کشد. این حمله معمولا با احساس سنگینی در قفسه سینه، درد و فشار در این ناحیه و گه گاه با احساس سوزش در قفسه سینه همراه است.

درد ناشی از حمله قلبی ممکن است به نواحی دیگری از بدن هم انتشار پیدا کند: کمر، گردن، چانه،‌ شانه‌، بازو و خصوصا دست و بازوی چپ.

البته علایم دیگری هم هستند که تشخیص حمله قلبی را در ذهن پزشک تایید می‌ کنند: تنگی نفس، حالت تهوع، احساس سرگیجه و عرق سرد.

حمله قلبی معمولا به دنبال یک فعالیت سنگین یا یک استرس شدید اتفاق می ‌افتد و در اغلب موارد، پس از چند دقیقه استراحت و استفاده از قرص زیرزبانی نیتروگلیسیرین از بین می ‌رود.

* پرسش سوم:

آیا از حمله قلبی حداکثر 2 بار می ‌شود جان سالم به در برد و سکته قلبی سوم مساوی است با مرگ؟

این باور عامیانه، ریشه علمی ندارد. ریشه حمله قلبی این است که رسوبات چربی یا لخته ‌های خونی، جلوی خون رسانی به قلب را می ‌گیرند و اجازه نمی دهند غذا و اکسیژن کافی به عضله قلب برسد و این، منجر به بروز درد قلبی می ‌شود.

اگر چنین دردی یک حد و مرز قابل پیش ‌بینی داشته باشد، به آن می‌ گویند آنژین پایدار. به بیان دیگر، آنژین پایدار به این معنا است که شما خودتان بدانید که وقتی میزان فعالیت روزانه‌ تان از یک حد مشخصی بیشتر بشود، به درد قفسه سینه مبتلا می ‌شوید و این درد ممکن است بارها و بارها تکرار شود.

اما وقتی که دردتان غیرقابل پیش ‌بینی بشود یا این که در حال استراحت نیز به چنین دردی دچار شوید، آن‌ وقت به آن می ‌گویند آنژین ناپایدار؛ و شخصی که به آنژین ناپایدار دچار می ‌شود، باید خیلی زود در بخش اورژانس، مورد بررسی پزشکی قرار بگیرد. بررسی وضعیت قلبی بیمار نیز اغلب با آنژیوگرافی و مطالعه میزان گرفتگی عروق کرونری صورت می ‌گیرد، نه با تعداد حملات قلبی.

درد قفسه سینه یا سکته قلبی؟

گاهی وقت‏ها لازم است تفاوت بین علائم حمله قلبی و درد قفسه سینه را بدانیم. شناخت دقیق و صحیح این علائم، نه تنها می‏تواند زندگی شما را از خطر نجات دهد، بلکه از بروز نگرانی بی‏مورد نیز در شما جلوگیری می‏کند.

1- اگر ناراحتی و درد قلبی شما در اثر یک مورد جدّی و خطرناک مثل حمله قلبی باشد، در این مواقع در ناحیه قفسه سینه، احساس فشردگی و سنگینی خواهید کرد.

بسیاری از مبتلایان به حمله قلبی اظهار می کنند که موقع حمله، گویی یک فیل بزرگ و سنگین روی قفسه سینه‏ی آنها نشسته بود.

2- یکی از علائم مشخص هنگام حمله قلبی این است که درد از قسمت قلب به سمت بازوها، شانه‏، پشت، گلو و فک ها تیر می‏کشد. بعد از آن هم گاهی وقت‏ها، فرد دچار سرگیجه و تهوع می‏شود.

3- افرادی که مبتلا به ترش کردن غذا (سوزش سر دل) هستند، دردی مشابه با مبتلایان به حمله قلبی در ناحیه قفسه سینه دارند، با این تفاوت که درد به قسمت بالایی بدن (پشت و شانه و گلو) آنها کشیده نمی شود.

سوزش سردل نبایستی با حمله قلبی اشتباه گرفته شود، زیرا علائم آن بعد از خوردن وعده غذایی سنگین ظاهر می‏شوند. همچنین در حالت ترش کردن غذا، سوزش زیادی در قسمت‏ قفسه سینه و مری احساس می‏شود، نه در ناحیه‏ی قلب.

پرهیز از مصرف غذاهای اسیدی، الکل، غذاهای ادویه‏‏دار و کافئین (قهوه و چای) باعث کاهش علائم ترش کردن غذا می‏شود.

4- بالاخره اینکه، درد قفسه سینه و سوزش سردل نبایستی با حمله قلبی اشتباه گرفته شود، زیرا حمله قلبی نه تنها با سرگیجه و درد قسمت بالایی بدن همراه است، بلکه باعث می‏شود ضربان قلب به طور عجیبی افزایش یابد، به خصوص بعد از انجام فعالیت بدنی شدید، شرایط پُر استرس و ورزش

درد قفسه‌سینه علامت چیست؟

حتما در طول زندگی، در قفسه سینه خود گاهی احساس درد داشته اید و اکثراً خودبخود یا با مراجعه به پزشک برطرف شده و علت مهمی نداشته است. جالب است بدانید همیشه مشکل قلبی باعث درد قفسه سینه نمی شود.

از علل درد قفسه سینه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- بیماری های گوارشی مثل زخم معده و زخم اثنی عشر، بیماری کیسه صفرا و ....

2- بیماری های جدار قفسه سینه (اسکلتی – عضلانی)

3- بیماری های قلبی مثل آنژین صدری و سکته قلبی

4- وضعیت روحی روانی

آنژین صدری

یکی از علل بروز درد قفسه سینه بیماری آنژین صدری است. آنژین عبارتست از درد یا ناراحتی در ناحیه قفسه سینه که علامت بیماری عروق شریانی قلب است.

این حالت زمانی پیش می آید که رگ های خونی منتهی به قلب یا مسدود و یا تنگ شده باشند. این باعث می شود که خون و اکسیژن کمتری به قلب برسد.

آنژین حمله قلبی نیست، بلکه علامت هشدار دهنده است که شما با خطر حمله قلبی مواجه هستید

آنژین اغلب به صورت یک احساس چلانده شدن یا فشار وارد آمدن در ناحیه قفسه سینه دیده می شود. بعضی افراد آن را شبیه درد و سوزش سردل (ترش کردن غذا) توصیف می کنند. درد غالبا در شانه ها، بازوها، گردن، فک تحتانی صورت یا ناحیه پشت احساس می شود.

این درد فشار دهنده و سنگین است که با فعالیت تشدید شده و با استراحت بهبود می یابد و ممکن است همراه با تهوع و استفراغ، تنگی نفس، تعریق، سبکی سر و کاهش یا افزایش فشار خون باشد.

درد مذکور معمولاً بیش از ده دقیقه طول نمی کشد و بوسیله استراحت یا با داروی نیتروگلسیرین (به شکل اسپری) برطرف می شود.

انواع آنژین

1- آنژین ثابت: حالتی است قابل پیش بینی و زمانی پیش می آید که نیاز قلب به خون در اثر فعالیت بدنی، فشار عصبی یا صرف غذای سنگین افزایش یابد.

2- آنژین غیرثابت: حالتی است غیرقابل پیش بینی و زمانی پیش می آید که شخص استراحت می کند. این آنژین بیشتر پیش می آید و مدت آن طولانی‌تر است و باید فورا آن را بررسی کرد.

3- آنژین متفاوت: معمولاً در حال استراحت شخص و اغلب در شب پیش می آید.

4- آنژین میکرووسکولار: باعث درد قفسه سینه می شود، ولی بدون انسداد شریان خونی و در اثر عملکرد بد رگ های خونی ریز قلب بوجود می آید.

5- آنژین غیرعادی: این نوع آنژین در خانم ها بیشتر بروز می کند و دارای علائم غیرعادی است.

هنگام برخورد با فردی که درد قفسه سینه دارد، چه کار باید کرد؟

1- آرامش و خونسردی خود را حفظ کنید.

2- در صورتی که بیمار سابقه بیماری قلبی دارد، او را بی حرکت نگه داشته شده و با اولین وسیله نقلیه در دسترس، او را به مرکز درمانی برسانید.

3- اگر بیمار سابقه بیماری قلبی نداشته باشد، نیز باید توسط مراکز تخصصی معاینه شود.

اگر درد قفسه سینه، با استراحت یا استفاده از داروی نیتروگلسیرین برطرف نشد، سریعا به پزشک مراجعه کنید

مراقبت خانگی

- هر کاری در دست دارید، متوقف کنید.

- بنشینید یا دراز بکشید.

- اگر پزشک اسپری نیتروگلسیرین به شما داده است، می توانید از سه نوبت اسپری زدن، به فاصله 5 دقیقه از یکدیگر استفاده کنید.

- اگر بعد از انجام کارهای بالا، درد برطرف نشد، سریعا به پزشک مراجعه کنید.

- روش و سبک زندگی تان را تغییر دهید، مانند کاهش وزن اضافی، ورزش کردن، رژیم غذایی سالم.

- حجم هر وعده غذایی تان را کمتر کنید. غذاهای سنگین باعث بروز ناراحتی مذکور می شود.

- سیگار کشیدن را متوقف کنید.

- اگر لازم بود، فشار خون بالا، بیماری قند و کلسترول بالا را درمان کنید.

- الکل مصرف نکنید.

- از فشار روحی یا عصبی بکاهید.

در شرایط زیر فورا به پزشک مراجعه کنید:

- اگر درد بیش از چند دقیقه طول بکشد.

- اگر درد قفسه سینه، با استراحت یا استفاده از نیتروگلسیرین (سه نوبت اسپری زدن، به فاصله 5 دقیقه از یکدیگر) برطرف نشد.

- عرق می کنید.

- نمی توانید درست نفس بکشید.

- حالت تهوع دارید و یا استفراغ می کنید.

- ضربان قلب شما تند، کند یا نامنظم شده است.

- حالت منگی یا سرگیجه دارید.

- درد شدید قفسه سینه یا دردی که مانند احساس بار سنگین بر روی سینه است، دارید.

پیشگیری

روند شهرنشینی و صنعتی شدن ارتباط مستقیمی با افزایش بیماری های قلبی دارد، اما می توان این بیماری ها را با رعایت برخی نکات به تاخیر انداخت:

1- کنترل رژیم غذایی : مصرف کم غذاهای چرب و شیرین و غذاهای کنسرو شده و افزایش مصرف سبزیجات و میوه تازه باعث افزایش طول عمر و سلامتی انسان ها می شود.

2- دوری از استرس و هیجان : گرچه زندگی بدون استرس ممکن نمی باشد، اما نحوه برخورد با استرس مهم است و آموزش در این خصوص، از مهم ترین ملزومات زندگی شهرنشینی است.

3- پرهیز از مواد مخدر و سیگار: باور مردم این است که قلیان و سایر وسایل مشابه خطر چندانی ندارند، اما این باور، غلط است.

4- ورزش و تحرک جسمی منظم تا حدود زیادی از بروز بیماری های قلبی جلوگیری می کند.

کانال ما در تلگرام

گردن درد دارید؟

گردن‌‌درد، مشکل نسبتا شایعی است که برای بعضی‌ها اتفاق می‌افتد، به خصوص کسانی که شغلشان به‌نحوی است که سر را باید پایین نگه دارند.

سر انسان حدود چهار تا پنج کیلوگرم وزن دارد. وظیفه تحمل این وزن نسبتا سنگین را مهره‌های قسمت فوقانی ستون فقرات و ماهیچه‌های اطراف آن بر عهده دارند.

هنگامی که سر به حالت عمودی قرار گیرد، این وزن بین ماهیچه‌ها و مهره‌ها به میزان مساوی تقسیم می‌شود، ولی در صورتی که سر به مدت طولانی وضعیتی متفاوت و خمیده به جلو داشته باشد، فشار وزن سر روی گردن افزایش یافته و در نتیجه دردهای گردنی به وجود می‌آید.

علل گردن درد چیست؟

درد گردن علل گوناگونی دارد، که اغلب به کشیدگی یا وارد آمدن فشار بر عضلات مربوط می‌‌شود.

برخی از علل رایج گردن درد این ها هستند:

- نشستن پشت میز کار یا خم‌ شدن بر روی آن به مدت طولانی، به خصوص در صورتی که وضعیت قرارگیری بدن درست نباشد.

- خواندن، کار کردن یا تماشا کردن تلویزیون با وضعیت قرارگیری نامناسب بدن (مثلا مطالعه کردن در حالت خمیده به جلو).

- کار کردن با صفحه کامپیوتری که بیش از حد بالا یا پایین است.

خوابیدن در وضعیت نادرست، مثلا خوابیدن روی شکم فشار زیادی به گردن وارد می کند. همچنین از بالش بلند یا خیلی سفت استفاده نکنید

- آسیب دیدن گردن در حین ورزش به علت پیچ‌ خوردگی یا فشار آمدن بر عضلات آن.

- ابتلا به بیماری‌هایی مانند آرتریت، فیبرومیالژی، مننژیت یا فتق دیسک بین مهره‌ای.

10 فرمان برای بهبود گردن درد

اگر دچار گردن درد هستید، راه‌های زیر می تواند برای بهبود آن به شما کمک کند:

1- استراحت کردن: اگر به گردن درد مبتلا شده اید دراز بکشید و به ماهیچه های گردنتان استراحت دهید. از بالش بلند یا خیلی سفت استفاده نکنید.

2- تکه‌های یخ: گذاشتن تکه های یخ روی محل درد حتما به شما کمک می کند. چند قطعه یخ را در کیسه فریزر بگذارید و روی گردنتان قرار دهید. هر 15 دقیقه این کار را تکرار کنید.

3- گرم کردن: اگر احساس می کنید عضلات گردنتان سفت شده و گرفته است، آن را گرم کنید. گرما باعث نرم شدن عضلات گرفته می شود. دوش آب گرم راه خوبی برای این کار است اما به یاد داشته بشید که این کار را برای طولانی مدت انجام ندهید، زیرا باعث تشدید درد می شود.

4- درست نشستن: اگر در محیط کارتان به طور مداوم پشت میز کامپیوتر نشسته اید و به صفحه آن خیره شده اید، سعی کنید ارتفاع صندلی را به درستی تنظیم نمایید و هر چند وقت یک بار به خودتان استراحت دهید.

5- ماساژ: ماساژ می تواند به گرفتگی عضلات کمک کند.

6- خوردن مسکن: مسکن هایی که بدون نسخه پزشک می توان از آنها استفاده کرد می تواند برای شل کردن عضلاتتان موثر باشد و دردتان را نیز کاهش دهد.

7- کاهش وزن: اضافه وزن به تمام ماهیچه ها از جمله ماهیچه گردن فشار می آورد.

8- حفظ آرامش: اعصاب روی گرفتگی گردن بسیار موثرند. سعی کنید استرس را از خود دور کنید و اگر علت آن را نمی‌دانید سعی کنید آن را بیابید. به یاد داشته باشید که خودتان می توانید محیطی آرام ایجاد کنید. به جایی خلوت و بی سر و صدا بروید و دراز بکشید. سعی کنید با فکر خود به تمام اعضای بدنتان آرامش دهید.

9- ترک عادات غلط: اگر عادت دارید در اتومبیل بخوابید و یا اینکه تلفن را بین گردن و شانه هایتان نگه دارید مطمئن باشید که دچار مشکل می شوید. عادات بدی که به گردنتان فشار می آورند را همین امروز ترک کنید.

10- تشک طبی: اگر هر روز صبح با گردن درد بیدار می شوید ، تشک‌تان ایراد دارد و باید آن را عوض کنید. بالش شما نیز نباید خیلی سفت و یا خیلی نرم باشد.

اگر با کامپیوتر کار می‌کنید بهتر است صفحه کارتان به گونه‌ای باشد که خیلی مجبور نشوید سر و گردن‌ را به سمت پایین خم کنید

10 فرمان برای پیشگیری از گردن درد

1- پس از حداکثر یک ساعت نشستن پیاپی پشت میز یا حتی پشت فرمان اتومبیل، محل خود را ترک کرده و با انجام تمرینات مناسب، عضلات را تقویت کنید.

2- اکثر افراد برای ورزش دادن گردن، حرکاتی چرخشی و خم کردن‌هایی ناگهانی و سریع به طرفین را انجام می‌دهند و انتظار دارند با این حرکات وضعیت گردنشان بهتر شود، اما حقیقت این است که تمرین‌های سریع نه‌تنها از دردهای گردن نمی‌کاهد، بلکه می‌تواند صدمات جدی به مهره‌های آن وارد کند.

3- ورزش بسیار مناسب برای گردن، حرکات کششی است. برای این منظور ابتدا سر را به طرف پایین خم کرده به صورتی که چانه به قفسه سینه برسد. در این حالت تا شماره 10 بشمارید، سپس سر را به طرف بالا خم کرده و سقف را نگاه کنید. در این حالت نیز تا 10 شماره کنید. در مرحله بعدی سر را به طرف یک شانه برگردانده و با دست طرف مقابل با فشار روی چانه، سر را به طرف شانه هل دهید تا در واقع چانه به موازات شانه قرار گیرد. این کار را با طرف دیگر نیز تکرار کنید. هر یک از این وضعیت‌ها را فقط تا شمارش عدد 10 ادامه دهید، نه بیشتر.

4- اگر گردن‌درد دارید و در کل برای راحتی بیشتر گردن، از بالشتک‌های مخصوص (تصویر روبرو) یا تکه حوله‌ای که به صورت لوله‌ای درآمده استفاده کنید. این بالشتک و یا حوله، نگهدارنده خوبی برای گردن خواهد بود.

5-‌ این کار (استفاده از بالشتک مخصوص یا حوله لوله ای) را هنگام مسافرت‌های طولانی‌مدت در ماشین و هواپیما نیز انجام دهید. پشت سری‌های مناسب اتومبیل دقیقا همین کار را انجام می‌دهند.

6- هنگام خوابیدن سعی کنید از بالش کوتاه استفاده کنید، به طوری که سرتان در امتداد بدن قرار گیرد نه این‌که خم شود.

7- در هنگام مطالعه بهتر است کتاب را تا جایی که می‌توانید بالا بیاورید. یکی از عادت‌‌های غلطی که بسیاری هنگام مطالعه دارند، این است که سر را خیلی زیاد و برای مدت طولانی به سمت پایین خم می‌‌کنند. این عادت‌‌ها در طولانی‌‌‌مدت می‌تواند به گردن‌‌درد منتهی شود.

8- یک کار ساده و عادت مفید برای حفظ سلامت گردن این است که همیشه گردن خود را چه در حالت ایستاده، نشسته، یا راه رفتن، صاف و عمود بر بدن نگه دارید ،به طوری که هیچ زاویه‌ای با بدن نسازد. نترسید، کسی به شما نمی‌‌گوید که عصا قورت داده‌اید.

9- اگر با کامپیوتر کار می‌کنید بهتر است صفحه کارتان به گونه‌ای باشد که خیلی مجبور نشوید سر و گردن‌ را به سمت پایین خم کنید. پزشکان توصیه می‌کنند سر و گردن بیشتر از 25 درجه به سمت پایین خم نشود.

10- هنگام رانندگی تا آنجا که می‌توانید به فرمان نزدیک‌تر بنشینید تا مجبور نشوید دست‌هایتان را دراز کنید و به فرمان برسانید، چرا که با این کار به طور مستقیم و غیرمستقیم به گردن فشار می‌آید و موجب گردن‌درد می‌شود.