-اندیشمندانه بخورید:غذاخوردن مان اغلب با شتاب و عجله است. بیشتر اوقات، بدون فکر، فقط غذا را در دهان مان می چپانیم و نگاه مان هم به ساعت است. این طور غذا خوردن استرس را بیشتر کرده و اثرات زیانبخشی روی سلامت گوارش مان دارد.بهتر است غذا را به آرامی در دهان بگذاریم و در حالی که از ترکیب و طعم و بوی آن لذت می بریم، آن را بجویم. غذا را مزه مزه کنید و روی فرایند خوردن فکر کنید. این کار خیلی لذت بخش ترو مفیدتر است.
بیماریهای غیرواگیر که به بیماریهای مزمن نیز معروف هستند همانگونه که از نامشان پیداست مسری نبوده و از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشوند اما در عوض مدت طولانی در بدن باقی میمانند و به کندی نیز پیشرفت میکنند.چهار نوع اصلی از بیماریهای غیرواگیر شامل امراض قلبی- عروقی، سرطانها، بیماریهای مزمن تنفسی و دیابت هستند.آمار نشان میدهد که امروزه بیماریهای غیرواگیر با روندی نگرانکننده بر کشورهای بادرآمد پایین و متوسط تأثیر گذاشته به طوری که تقریبا 80درصد تمامی مرگ و میرهای ناشی از این بیماریها یعنی حدود 29 میلیون مورد در این کشورها اتفاق میافتد.این بیماریها در واقع عوامل اصلی مرگ و میرها در اکثر نقاط دنیا به غیر از آفریقا هستند اما برآوردهای اخیر نشان میدهد تا سال 2020 میلادی به میزان قابل توجهی نرخ مرگ و میرهای ناشی از بیماری های غیرواگیر در آفریقا نیز افزایش خواهد یافت. همچنین پیشبینی میشود تا سال 2030 میلادی در کشورهای آفریقایی آمار مرگ و میر ناشی از بیماریهای غیرواگیر از مجموع تلفات ناشی از بیماریهای مسری، تغذیهای و مادرزادی فراتر خواهد رفت.
افراد در معرض ابتلا
افراد در تمام گروههای سنی و ساکنان تمامی مناطق جهان تحت تأثیر این بیماریها قرار دارند. همچنین گاهی اوقات این بیماریها با گروههای سنی مسن مرتبط هستند اما شواهد نشان میدهد که بیش از 9میلیون مورد از کل مرگ و میرهای مرتبط با بیماریهای غیرواگیر پیش از 60 سالگی اتفاق میافتد. علاوه بر اینها 90درصد از موارد مرگ و میرهای زودرس در کشورهای با درآمد پایین و متوسط رخ میدهد.
پزشکان همچنین تأکید دارند که کودکان، بزرگسالان و افراد مسن در برابر فاکتورهای خطرزایی چون رژیم غذایی ناسالم، بیتحرکی، تماس با دود تنباکو یا تأثیرات موادمخدر که به بروز بیماریهای غیرواگیر کمک میکنند، آسیبپذیرتر هستند.این بیماریها از طریق محرکهایی همچون سن، رشد سریع و کنترل نشده پدیده شهرنشینی، جهانیسازی الگوهای زندگی ناسالم گسترش مییابد. به طور مثال، پدیده جهانی شدن الگوهای زندگی ناسالم همچون رژیمهای غذایی ناسالم خود را در افراد مختلف از طریق افزایش فشار خون، گلوکز، لیپیدهای خون، اضافه وزن و چاقی نشان دهد.
فاکتورهای خطرزا
- فاکتورهای خطرزای رفتاری شامل استعمال دخانیات، کمتحرکی و رژیم غذایی ناسالم عامل بیشترین موارد ابتلا به بیماریهای غیرواگیر هستند. آمار نشان میدهد که استعمال دخانیات سالانه تقریبا به مرگ 6میلیون نفر میانجامد و پیشبینیها حاکی از افزایش این آمار تا سال 2030 میلادی و رسیدن به عدد هشت میلیون قربانی است. در عین حال حدود 3میلیون و 200هزار مورد مرگ و میر در سال به بیتحرکی مرتبط است و تقریبا یکمیلیون و 700هزار مورد از تلفات ناشی از این بیماریها به مصرف نکردن مقادیر کافی میوهها و سبزیها مربوط میشود.
- فاکتورهای خطرزای فیزیولوژی/ متابولیک که خطر ابتلا به بیماریهای غیرواگیر را افزایش میدهند شامل افزایش فشار خون، اضافه وزن و چاقی، افزایش قند خون و افزایش سطح چربی خون هستند.در مورد نقش این فاکتورها در مرگ و میر افراد آمارها نشان میدهد که فشار خون بالا با 5/16 درصد از مجموع مرگ و میرهای جهان در صدر قرار دارد و همچنین استعمال دخانیات با 9درصد، افزایش قند خون با 6درصد، کمتحرکی با 6درصد و اضافه وزن و چاقی با پنج درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
تأثیرات اقتصادی- اجتماعی
بیماریهای غیرواگیر روند پیشرفت در اهداف توسعه را تهدید میکنند و فاکتور فقر ارتباط نزدیکی با شیوع بیشتر بیماریهای غیرواگیر دارد. همچنین پیشبینی میشود که رشد سریع آمار مبتلایان به بیماری های غیرواگیر، اقدامات برای کاهش فقر در کشورهای کمدرآمد را متوقف میسازد.افرادی که از نظر اجتماعی آسیبپذیرند نسبت به افرادی که از موقعیت بالای اجتماعی برخوردارند بیشتر بیمار شده و سریعتر هم فوت میکنند زیرا آنان در معرض خطر فزاینده استعمال دخانیات و در عین حال مصرف مواد خوراکی ناسالم هستند و علاوه بر اینها کمتر به خدماتدرمانی دسترسی دارند.افزایش هزینههای درمانی بیماریهایی چون امراض قلبی- عروقی، سرطانها، دیابت یا بیماری مزمن ریوی میتواند به سرعت منابع مالی خانواده را کاهش دهد و خانواده را به سمت فقر سوق دهد.
پیشگیری و کنترل
برای کاهش تأثیرات بیماریهای غیرواگیر بر افراد و جامعه، رویکرد جامعی نیاز است که تمامی بخشها را مستلزم میکند تا برای کاهش خطرات مرتبط با این بیماریها روشهای کنترلی و پیشگیرانه را اتخاذ کنند.یکی از شیوههای مهم برای کاهش بیماریهای غیرواگیر تمرکز بر کاهش فاکتورهای خطرزای مرتبط با این بیماریهاست. راهحلهای کمهزینهای برای کاهش فاکتورهای خطرزای این بیماریهای شایع وجود دارند. دیگر شیوههای کاهش این بیماریها رویکردهای درمانی اولیه شامل تشخیص زودهنگام و درمان به موقع هستند. شواهد نشان میدهد که چنین سرمایهگذاریهایی تأثیر چشمگیری در کاهش هزینه درمانها دارد.
شایعترین بیماریهای غیرواگیر
- بیماریهای قلبی- عروقی
بیماریهای قلبی- عروقی به مجموعهای از اختلالات قلبی و عروق خونی اطلاق میشود. سکتههای قلبی و مغزی عمدتا از طریق انسداد رگهای خونی اتفاق میافتند که موجب میشود جریان خون به مغز یا قلب متوقف شود. اصلیترین دلیل این بیماری تولید چربی در جداره داخلی رگهای خونی است که تأمینکننده نیازهای مغز یا قلب هستند. سکته مغزی همچنین میتواند از خونریزی رگهای خونی مغز یا لختههای خونی ناشی شود.از مهمترین فاکتورهای خطرزای مهم در بیماری قلبی و سکته مغزی میتوان به رژیم غذایی ناسالم، بیتحرکی، استعمال دخانیات اشاره کرد که عامل 80درصد بیماریهای عروق کرونری قلب و بیماری عروق مغزی است.تأثیرات رژیم غذایی ناسالم و فعالیت بدنی ناکافی با علائمی چون فشارخون بالا، افزایش گلوکز خون، بالا رفتن لیپید خون، اضافه وزن و چاقی بروز میکنند.کنار گذاشتن سیگار، کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی، مصرف میوه و سبزی و ورزش میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی- عروقی را کاهش دهد همچنین از احتمال ابتلای فرد به فشارخون، دیابت و افزایش لیپید خون بکاهد.اغلب موارد ابتلا به بیماریهای قلبی- عروقی بدون علائم ظاهری هستند. سکته قلبی یا مغزی ممکن است اولین هشدار این بیماری نهفته باشد که میتواند خود را با احساس درد یا ناآرامی در قفسه سینه، آرنج، شانه سمت چپ، فک یا کمر نشان دهد. همچنین از شایعترین علائم سکته مغزی ضعف ناگهانی در صورت، دست یا پاهاست که بیشتر اوقات در یک طرف بدن ظاهر میشوند.
دیابت
دیابت بیماری مزمنی به حساب میآید و زمانی اتفاق میافتد که پانکراس انسولین کافی تولید نمیکند یا نمیتواند انسولین تولیدی را به درستی مصرف کند. افزایش سطح قند خون تأثیر شایع دیابتهای غیرکنترل به حساب میآید و با گذشت زمان آسیبهای جدی به بسیاری از بخشهای بدن به خصوص رگهای خونی و عصب منجر میشود. در سراسر جهان 347میلیون نفر مبتلا به دیابت وجود دارند. در سال2004 میلادی، حدود 3میلیون و 400هزار نفر براثر پیامدهای ناشی از افزایش قند خون جان خود را از دست دادند. در سال 2010 نیز عدد مشابهی با این آمار گزارش شد. همچنین بیش از 80درصد مرگ و میرهای ناشی از دیابت در کشورهای با درآمد پایین یا متوسط بروز مییابد.
سرطان
سرطان واژه عامی است که گروه وسیعی از بیماریها را که میتواند بر هر بخش بدن تأثیر بگذارد، شامل شود. یکی از ویژگیهای تعیینکننده سرطان تولید سریع سلولهای نابهنجار است که فراتر از مرزهای خود رشد میکنند و به دیگر اعضای بدن گسترش مییابند.سرطان اصلیترین عامل مرگ و میر در سراسر جهان است که در سال 2008 میلادی به مرگ 7میلیون و 600هزار تن منجر شد. همچنین حدود 70درصد تمامی موارد فوتی ناشی از سرطان در کشورهایی با درآمد پایین یا متوسط اتفاق میافتد و پیشبینی میشود تا سال 2030 میلادی نرخ مرگ و میر ناشی از انواع سرطانها به 13 میلیون و یکصدهزار تن افزایش یابد.
انسداد ریوی
بیماری مزمن انسداد ریوی با انسداد طولانی مدت جریان هوا در ریهها شناخته میشود. شایعترین علائم بیماری مزمن انسداد ریوی تنگی نفس، خلط غیرمعمول و سرفههای مزمن است که با وخیمتر شدن وضعیت بیمار انجام فعالیتهای روزانه برای فرد سختتر میشود. سادهترین روش تشخیص این بیماری تست «اسپیرومتری» است که میزان هوای دم و بازدم فرد و سرعت ورود و خروج هوا به ریهها را اندازهگیری میکند. این بیماری اغلب درمانپذیر نیست اما شیوههای متنوع درمانی میتواند به کنترل علائم آن و افزایش کیفیت زندگی فرد مبتلا کمک کند.
آسم
آسم بیماری مزمنی است که با حملات مکرر تنگی نفس و خسخس سینه خود را نشان میدهد. علائم این بیماری میتواند چندین بار در طول روز یا هفته در افراد مبتلا اتفاق افتد که در برخی افراد هنگام شب یا انجام فعالیتهای بدنی افزایش مییابد. در زمان حمله آسمی، جداره مجاری تنفسی متورم میشود و موجب شده مجرای هوا باریک شود و جریان هوا به داخل و خارج ریهها را کاهش دهد.سازمان جهانی بهداشت در آمارهای جهانی خود آورده است که 235میلیون نفر به آسم مبتلا هستند. آسم شایعترین بیماری مزمن در میان کودکان است و در تمامی کشورها به رغم سطح توسعهشان مشاهده میشود.
اضافه وزن و چاقی
اضافه وزن و چاقی به انباشت افراطی و غیرمعمول چربی عنوان میشود که ممکن است سلامت فرد را به خطر اندازد. شاخص توده بدنی شاخص سادهای از وزن و قد است که برای طبقهبندی کردن اضافه وزن و چاقی در افراد بزرگسال به کار میرود.اضافه وزن و چاقی پنجمین علت مرگ و میر در جهان شناخته و به تازگی از سوی سازمان جهانی بهداشت در فهرست بیماریهای مزمن گنجانده شده است. حداقل 2میلیون و 800هزار بزرگسال در سال در نتیجه چاقی و داشتن اضافه وزن جان خود را از دست میدهند. علاوه بر این، 44درصد موارد ابتلا به دیابت، 23درصد ابتلا به بیماری ایسکمیک قلب و بین 7 تا 14درصد ابتلا به سرطانهای خاص به چاقی و اضافه وزن نسبت داده میشوند.
بررسیهای سازمان جهانی بهداشت در سال 2008 میلادی حاکی از آن است که بیش از 1میلیارد و 400میلیون بزرگسال اضافه وزن دارند. از میان این افراد بیش از 200میلیون نفر مرد و حدود 200میلیون زن چاق هستند. در مجموع بیش از 10درصد جمعیت بزرگسالان جهان چاق هستند.همچنین بررسیها نشان میدهد در سال 2011 میلادی، بیش از 40میلیون کودک زیر پنج سال از اضافه وزن رنج میبرند درحالی که اضافه وزن و چاقی چالش کشورهای با درآمد بالا درنظر گرفته میشود اکنون نرخ شیوع اضافه وزن و چاقی در کشورهای با درآمد متوسط و پایین نیز رو به افزایش است. بیش از 30میلیون کودک مبتلا به اضافه وزن در کشورهای درحال توسعه و 10 میلیون در کشورهای توسعه یافته زندگی میکنند.از جمله دلایل ریشهای چاقی و اضافه وزن نبود تعادل انرژی بین کالری مصرفی و کالری سوزانده شده است. همچنین افزایش دریافت غذاهای مملو از کالری که حاوی مقدار قابل توجهی چربی هستند و افزایش بیتحرکی از جمله دیگر دلایل شیوع این بیماری است. علاوه بر این، افزایش شاخص توده بدنی اصلیترین فاکتور خطرزا برای بیماریهای غیرواگیر همچون بیماریهای قلبی- عروقی، اختلالات اسکلتی- عضلانی و برخی سرطانها به شمار میرود.
زکام و سرماخوردگی دغدغه هوای سرد و آلوده است،اما همیشه هم درمان آن تنها خوردن سوپ و غذاهای سبک نیست و گاهی با درمانهای گیاهی میتوان سریعتر از شر آن خلاص شد.
-آویشن با خواص سرشاری که دارد برای
عفونتهای ریوی بسیار موثر است. در طول سرماخوردگی پودر آویشن را در غذا،
شیر، آب و چای بریزید و میل کنید.
-میتوانید چند قطره لیموترش را
کف دستتان بریزید و از طریق بینی بالا بکشید. بعد با کمی روغن زیتون بودار
بینیتان را چرب کنید. این کار برای درمان زکام بسیار موثر است.
-یک
قاشق چای خوری پودر زنجبیل یا دو قاشق چایخوری زنجبیل رنده شده تازه را
درون آب جوش بریزید و به مدت پنج دقیقه آن را با حرارت ملایم دم کرده و سپس
آن را با عسل شیرین کرده و میل کنید.
-دو تکه سیر را در قسمت لپ،
بین دندانهای آسیا و گونه بگذارید و حدود 10 دقیقه نگه دارید. با این کار
زکام طی کمتر از یک روز خوب میشود.
-دو ورقه نازک پیاز را با دقت
در دستمال کاغذی یا گاز استریل بگذارید و درون سوراخهای بینیتان قرار
دهید.حدود پنج دقیقه با دهان بسته نفسهای عمیق بکشید. در این حالت نهتنها
زکام پیشرفت نمیکند، بلکه به زودی رفع میشود.
ـ شیر را بجوشانید و
یک یا دو عدد سیر را له کرده یا به قطعات ریز خرد کنید و درون شیر بریزید.
کمکم طی روز از این مایع بنوشید. این کار برای رفع سرماخوردگی فوقالعاده
موثر است.
-شیر را بجوشانید و یک عدد تخممرغ را کاملا هم زده و
درون شیر بریزید. سپس یک قاشق مرباخوری عسل و کمی سیاهدانه به آن اضافه
کنید و کمکم بنوشید.
-کدوحلوایی را به صورت بخارپز همراه با کمی عسل و دارچین میل کنید.
-کمی
شیرینبیان را در آب جوش بریزید و با عسل مخلوط کرده و بنوشید. البته توجه
داشته باشید که ممکن است در بعضی افراد استفاده از شیرینبیان باعث ایجاد
عوارض جلدی شود و حساسیت ایجاد کند، پس در مصرف آن دقت کنید.
-20
گرم برگهای خشک بارهنگ را در نیم لیتر آب به مدت 3 دقیقه بجوشانید و 15
دقیقه کنار بگذارید تا دم بکشد و بعد آن را صاف کرده و روزی سه فنجان میل
کنید. این جوشانده برای گلودرد بسیار مفید است.
ـ 50 گرم گل بنفشه
را در یک لیتر آب سرد بریزید و بجوشانید و بعد با عسل شیرین کرده و روزی سه
تا پنج فنجان میل کنید. این جوشانده درمان گریپ، تب، برونشیت و سیاهسرفه
است.اگر جوشانده را با عسل شیرین کرده و روزی 3 بار آن را غرغره کنید برای
درمان آنژین و گلودرد بسیار موثر است.
ـ سرکه را درون گلاب بریزید و بجوشانید و بخور دهید.
ـ گشنیز، کتیرا و گل بنفشه را کوبیده تا خوب نرم شود و هر بار یک قاشق مرباخوری از آن را میل کنید.
ـ
مقدار مساوی از گیاهان اسطوخودوس، پونه، نعنا و آویشن را در ظرفی ریخته و 2
لیوان آب به آنها اضافه کنید و بجوشانید. آن را صاف کنید و طی روز چند بار
از این جوشانده استفاده کنید.
ـ متداولترین شیوه مصرف شلغم به صورت پخته با نمک، شکر یا استفاده از آن در آش یا سوپهای ساده مخصوص سرماخوردگی است.
ـ
پیازی را در برگ کلم بپیچید و در میان خاکستر گرم با حرارتی ملایم بپزید،
سپس آن را له کرده و در جوشانده شیرینبیان حل کنید و بخورید.
ـ
سوپی حاوی آب مرغ، جو، چند حبه سیر له شده، هویج رنده شده، چند قطعه کرفس و
کلم پخته شده را تهیه کنید و بعد از پایان پخت به آن گوجهفرنگی و جعفری
اضافه کرده و همراه با آب لیموی تازه میل کنید. این سوپ مجموعهای از
ویتامینها را به بدن میرساند و آن را تقویت میکند.
ـ دمکرده برگ و گل ختمی به مقدار 30 گرم در یک لیتر آب برای درمان زکام بسیار مفید است.
ـ
20 گرم پونه کوهی و یک قاشق غذاخوری سیاهدانه را با هم به مدت نیم ساعت
بجوشانید و عصاره آن را با عسل مخلوط و یک لیوان صبح بعد از صبحانه و یک
لیوان قبل از خواب میل کنید.
2.آلودگی به ویروس ایدز چیست؟ بیماری ایدز چیست؟
بیماری
ایدز مرحله نهایی آلودگی به ویروس ایدز است و ممکن است 10 سال (و یا
بیشتر) پس از آلودگی با ویروس ایدز اتفاق افتد. افراد آلوده به ویروس ایدز
سالها بدون داشتن علامت زندگی می کنند و آلودگی را به دیگران منتقل می
نمایند. بیماران حدود 3 ـ 5/2 سال پس از تشخیص بیماری ایدز می میرند.
3.علائم بیماری ایدز چیست؟
ابتلا
به بیماری ایدز در اغلب موارد با عوارض سادهای مانند اسهال، خارش پوست و
افزایش خفیف حرارت بدن شروع میشود. این عوارض پس از چند هفته خودبخود
برطرف میشود و فرد خیال میکند که به سرماخوردگی دچار بوده است. از آنجا
که ساخته شدن پادتن های موثر حدود 14 روز طول میکشد دراین زمان جدال بین
ویروسها و پادتن ها در جریان است. پس از سپری شدن این مرحله دورانی فرا
میرسد که حال بیمار خوب میشود اما در خون او پادتن ضد ایدز را میتوان
تشخیص داد و از خون وی ویروس ایدز را میتوان بدست آورد. عرق کردن در شب و
احساس خستگی، التهاب بیضهها از سایر علایم این بیماری است. مرحله بعدی که
در آن تصویر نهایی بیماری ایدز به نمایش گذاشته میشود حاصل درهم شکسته شدن
کامل سیستم دفاعی بدن است. در این حالت انواع بیماریهای باکتریایی، ویروسی
و انگلی قادر هستند که فرد مبتلا را از پای بیاندازند.
4- فاصله زمانی بین ابتلا و ظهور علائم بالینی ایدز چقدر است؟
از
زمانی که ویروس وارد بدن شده و وارد اولین سلولهای دفاعی می شود ابتلا
صورت پذیرفته است. اما بطور معمول حداقل 15-10 سال طول میکشد که فرد وارد
مرحله بیماری ایدز شود. در صورت وجود عواملی مانند فقر غذایی، عدم رعایت
بهداشت، ابتلا به عفونت های مختلف و تعداد بیشتر ویروس وارد شده ، این مدت
کوتاهتر می شود و استفاده از غذاهای مغذی و بهداشتی، مصرف ویتامین های
لازم، انجام ورزش و داشتن روحیه بالا و تشخیص و درمان عفونت ها در این
مسیر٬ مدت زمان را طولانی تر کرده. منابع پزشکی این مدت را تا 20 سال هم
گزارش نموده است.
5. ویروس ایدز از کجا آمده است؟
ویروس ایدز در همه کشورها وجود دارد. مشخص نیست از کجا آمده است. مهم این است که سعی شود آلودگی رخ ندهد.
6. ویروس ایدز اولین بار در کدام کشور پیدا شد؟
اولین
بار در سال 1981 میلادی ویروس ایدز در بین هم جنس بازان در آمریکا دیده
شد. شواهدی وجود دارد که قبل از این تاریخ هم بیماری ایدز در چند منطقه
جهان وجود داشته است.
7. آیا خطر آلودگی و ابتلا به ایدز در زن و مرد مساوی است؟
خیر، زنان در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
8.آیا شخص مبتلا به ایدز را می توان از ظاهر او یا به طریق دیگری شناسایی کرد ؟
این
بیماری علایم مشخصی ندارد، لذا هیچگاه از ظاهر شخص نمی توان به بیماری او
پی برد. شخص مبتلا تا وارد مرحله بیماری نشده ،علائم ظاهری ندارد. مرحله ی
قبل از ایدز را که شخص فقط ناقل ویروس می باشد و علائم بیماری در وی آشکار
نشده است،مرحله« اچ آی وی مثبت »می گوییم
9.چگونه می توان دریافت که ما به ویروس ایدز آلوده ایم یا خیر؟
امروزه ما میتوانیم با آزمایش خون بعد از ۱۵ روز از وضعیت قرمز ،که احتمال الودگی وجود داشته است،
به
وجود ویروس ایدز در سیستم دفاعی بدنمان پی ببریم. اگر آزمایشات خون در
همان زمان مثبت باشد نشانه ی این است که توسط ویروس ایدز آلوده شده ایم.
برعکس
اگر نتیحه تست منفی باشد، تنها با تست مجدد ۳، ماه بعد از آخرین وضیت
قرمز، می توان مطمئن شد که آلوده به ویروس هستیم یا خیر. در این مدت زمان ۳
ماهه باید از وسایل پیشگیری کننده صد در صد استفاده کرد. بنابرین اگر تست
شما منفی است زیاد خوشحال نشوید چرا که این قدرت ویروس است که خود را تا
مدت ۹۰ روز بدون وجود کوچکترین علایم بیماری، پنهان می کند .تنها بعد از
دومین تست می توانید از عدم ابتلای خود مطمئن شوید.
در تمام شرایط بسیار
مهم است که با پزشک خود سریعا مشورت کنید چرا که او به سوالات شما پاسخ
خواهد داد و در صورت نیاز تست دوم را به شما پیشنهاد خواهد کرد.
10. چگونه بفهیم اطرافیانمان آلوده به HIV هستند یا خیر؟
هیچ
گاه نمی توانید فقط با نگاه به اطرافیانتان به این مورد پی ببرید. هرفرد
ظاهرا سالمی را که درمحل کار، مدرسه، استادیوم ورزشی، خیابان و ... ملاقات
می کنید ممکن است بدون آنکه حتی خود آگاه باشد ناقل این ویروس باشد ودر
حالی که واقعا سالم به نظر می رسد ویروس را به فرد دیگری منتقل کند.
11. آیا کودکان هم ایدز می گیرند؟
بله. در کودکان آلوده، علائم بیماری ایدز زودتر از بالغین ایجاد می شود و مرگ و میر آنها نیز زیاد است.
12. راه های انتقال HIV کدام است؟
شایعترین راههای انتقال HIV درحال حاضر به قرار زیر است :
الف - مقاربت (واژینال، مقعدی و یا دهانی) با فرد آلوده
ب - استفاده از سوزن مشترک با فرد آلوده
پ - از مادر آلوده به جنین در داخل رحم ، حین زایمان و یا درطی شیردهی
علاوه بر آن ویروس می تواند از راه مصرف خون و یا فاکتورهای انعقادی آلوده هم منتقل شود.
ویروس
می تواند از راه ورید (مثلا درحین تزریق وریدی)، مقعد، واژن، آلت، دهان و
سایر غشاهای مخاطی (نظیر چشم و مخاط داخل بینی) و یا بریدگی ها و زخم ها
وارد شود.
پوست سالم یک سد بسیار قوی دربرابر ورود HIV و سایر ویروسها و باکتری ها است.
13. کدام یک از مایعات و یا ترشحات بدن می توانند ایدز را منتقل کنند؟
انتقال این ویروس از طریق مایعات زیر به اثبات رسیده است :
الف - خون
ب - منی
پ - ترشحات واژن (ناحیه تناسلی زن)
ت - شیر مادر
ث – هر مایع دیگری در داخل بدن که حاوی خون باشد.
14. چرا تماس جنسی راه انتقال ایدز محسوب می شود ؟
در
ترشحات جنسی مرد آلوده و یا زن آلوده، ویروسHIV وجود دارد و ویروس قادر
است به مخاط دستگاه تناسلی چسبیده و به داخل بدن راه یافته و خود را به
سلولهای میزبان اصلی یعنی "لنفوسیت های کمک کننده" برساند.
15. در صورت ارتباط جنسی با شخص آلوده (مرد با زن – مرد با مرد)، احتمال آلوده شدن کدام یک بیشتر است؟
همواره
خطر انتقال HIV در مورد مردان همجنسگرا بالاتر و تقریباً دو برابر مردان
غیر همجنسگرا است. (خطر دریافت ویروس در بین مردان همجنس گرا در فرد مفعول
بیشتر است)
میزان درصد انتقال آلودگی از مرد به زن در حدود 1.1درصد می
باشد.این در حالیست که میزان درصد انتقال آلودگی از زن به مرد در حدود
0.9درصدمی باشد.
16. چرا احتمال انتقال ایدز در همجنس بازان بیشتر است ؟
این مسئله مربوط به نوع تماس جنسی است :
1- مخاط روده ظریفتر از مخاط دستگاه تناسلی زنان (واژن ) است.
2- مویرگهای زیر مخاط روده بیشتر از مویرگهای زیر مخاط دستگاه تناسلی است.
3- احتمال آسیب و زخم شدن در روده بیشتر است.
4- مدت زمان تماس ترشحات آلوده با مخاط روده بیشتر است.
علاوه بر این، فاکتور های اندامی افراد همجنس باز٬ شرکاء جنسی متعدد و فعالیت آمیزشی بیشتر آنها احتمال ابتلا را افزایش می دهد.
17. درصورت خودارضایی (زن و یا مرد)، آیا خطر انتقال HIV ودیگر بیماری های مقاربتی وجود دارد؟
شماازطریق
خودارضایی به ویروس ایدز (HIV) آلوده نخواهید شد. HIV تنها درصورتی انتقال
خواهد یافت که دو نفر دارای ارتباطی باشندکه به تماس خونی یا ترشحات جنسی
آنان منجر شود، (رابطه جنسی – استفاده ازسرنگ مشترک و...) که البته یکی از
آن دو نفر، قبلاً به HIV آلوده شده باشد.
18. آیا تزریق موجب انتقال ویروس ایدز می شود؟
بله.
اگر سرنگ و سوزن آلوده باشند. استفاده اشتراکی از سرنگ و سرسوزنهای آلوده
در معتادان تزریقی یکی از راههای انتقال آلودگی است. باید از تزریقات غیر
ضروری خودداری کرد ودر صورت لزوم، از سرنگ و سوزنی استفاده کردکه مطمئن
هستیم ضدعفونی شده است و یا از انواع یکبار مصرف آن استفاده کرد.
19. پس از یک تماس جنسی مشکوک و یا استفاده از سوزن مشترک، چه زمانی باید برای انجام آزمایش از نظر HIV مراجعه کنیم؟
آزمایشاتی
که بطور معمول برای تشخیص این عفونت بکار می رود براساس جستجوی آنتی بادی
های ایجاد شده توسط بدن دربرابر HIV است. میزان این آنتی بادی ها دراکثر
مردم درطی 3 ماه پس از عفونت قابل شناسایی است (بطور متوسط حدود 25 روز پس
از تماس). اما در بعضی موارد ممکن است این زمان به 6 ماه هم برسد. بنابراین
درحال حاضر پیشنهاد می شود که 3 ماه پس از تماس احتمالی برای انجام آزمایش
مراجعه کنید. نکته بسیارمهمی که نباید فراموش شود این است که درطی این 3
ماه نباید خود و دیگران را درمعرض HIV قرار داد .
20. آیا آلودگی از طریق خون و فرآورده های خونی امکان پذیر است؟
بله.
ویروس ایدز از راه خون و فرآورده های خونی آلوده منتقل می شود. چون امروزه
نمونه های خون اهدایی مورد آزمایش قرار می گیرند و خونهای آلوده دور ریخته
می شوند درصد ابتلا از این طریق بسیار کاهش یافته است. بطور کلی٬ نقش خون و
فراورده های خونی در انتقال HIV بین 3تا 5 درصد است.
21. آیا خانمی که به ایدز مبتلا شده است می تواند بچه دار شود؟
زنان
آلوده به ویروس ایدز باید در مورد بچهدار شدن به دقت فکر کنندو مشورت
نمایند. از هر ۳ نوزادی که متولد میشود، امکان آلودگی یک نوزاد به ویروس
ایدز وجود دارد. حدود ۳۰ درصداز زنان مبتلا به ایدز احتمال بدنیا آوردن
نوزاد آلوده به ویروس ایدز را خواهند داشت.
22. آیا آلودگی به ویروس ایدز از طریق شیر مادر آلوده امکان دارد؟
بله. ویروس ایدز در شیر مادر وجود دارد و می تواند از این طریق کودک را آلوده نماید.
23. آیا مصرف مشروبات الکلی می تواند عامل ابتلا به ویروس HIV باشد ؟
مشروبات
الکلی باعث اختلال در قدرت تصمیم گیری می شود و همچنین میل جنسی فرد را
افزایش می دهد و فرد قادر به تصمیم گیری صحیح جهت حفظ سلامت خودش نخواهد
بود و اکثر تماس های جنسی به دنبال استفاده از مشروبات الکلی بدون استفاده
از کاندوم است.
24. آیا تیغ استفاده شده که خونی روی آن دیده نشود هم می تواند بیماری ایدز را منتقل کند؟
بله
، تیغ به ظاهر سالم می تواند لخته های خون بسیار کوچک که با چشم غیر مسلح
دیده نمی شود، داشته باشد و ویروس میتواند تا یک هفته در چنین لخته هایی
زنده و عفونت زا باقی بماند.
25. آیا خالکوبی و سوراخ کردن گوش موجب انتقال آلودگی ایدز می شود؟
بله. خالکوبی و سوراخ نمودن گوش بوسیله سوزن و وسایل آلوده سبب انتقال بیماری ایدز می گردد.
26. آیا ویروس ایدز از
راههای تنفسی، گوارشی و یا از طریق تماسهای معمولی خانوادگی و یا در محیط
کار، مدرسه و اردوگاههای جمعی کاری و یا تفریحی منتقل می شود؟
خیر. این ویروس درطی فعالیت های روزمره منتقل نمی شود. ازجمله فعالیت های روزمره میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
الف - تماس های اجتماعی روزمره شامل دست دادن، روبوسی و درآغوش گرفتن دوستان.
ب - ورزش و کار .
پ - خوابیدن در یک اتاق و یا نفس کشیدن در هوای مشترک (محیط کار، اتومبیل و ... ) .
ت - ظروف غذا یانوشیدنی مشترک، دستگیره در، استفاده از آب مشترک درشستشو و شنا در استخر مشترک.
ث - آب دهان انداختن، عطسه و سرفه.
ج - عرق بدن و اشک.
چ - گزش پشه یا سایر حشرات.
27. آیا حشرات مانند پشه این بیماری را منتقل می کند ؟
خیر،حشرات
دارای سیستم دفاعی می باشند که ویروس را از بین می برند و خوشبختانه
ساختمان بدن پشه به گونه ایی است که به خاطر مکیدن هیچگاه خون را به بدن
فرد وارد نمی کندو تنها خون را می مکد. بنابراین حشرات قادر نخواهند بود
ویروس را منتقل کنند.
28 . چرا نیش حشرات بیماری ایدز را منتقل نمی کند؟
خون
آلوده ی مکیده شده بوسیله حشرات به سرعت توسط آنزیمهای حشره پاره شده و
ویروس خارج شده از سلول میزبان قادر به ادامه ی حیات در داخل بدن حشره نمی
باشد و حشره با گزش فرد دیگر، نمی تواند ویروس فعال را منتقل کند.
29. آیا بوسیدن بادهان باز، HIV را منتقل می کند؟
رو
بوسی و بوسیدن عادی باعث انتقال ویروس نمی شود ولی بوسیدن با دهان باز٬
کمی خطر دارد چون بزاق دهان به میزان بسیار کمی حاوی HIV میباشد. البته
درمواردی که بوسه با دهان باز طولانی باشد ممکن است باعث ایجاد خراش در
دهان یا لب شده و ویروس را منتقل کند. علاوه بر آن بعضی افراد گاهگاهی
خونریزی خفیف از لثه یازخمهای کوچک دردهان دارند که می تواند عامل انتقال
HIV باشد.
30. آیا ابتلا به بیماری آمیزشی مانند سوزاک و سیفلیس آلودگی به ویروس ایدز را تسهیل می کند؟
بله. تمام بیماریهای مقاربتی سبب افزایش خطر آلودگی به ویروس ایدز می شوند.
31. آیا ویروس ایدز از طریق اقدامات پزشکی، دندانپزشکی و آزمایشگاهی منتقل می شود؟
بله.
اگر پزشک یا دندانپزشک و یا سایر کارکنان مراکز بهداشتی درمانی آلوده
باشند و رعایت احتیاط را نکنند و یا اگر وسایل درمانی آنها آلوده شده باشند
وبصورت ضدعفونی نشده مورد استفاده قرار گیرند، آلودگی انتقال می یابد.
32. آیا مسافران بطور اتفاقی در یک کشور خارجی به ویروس ایدز آلوده می شوند؟
خیر،
آلودگی از راه تماس جنسی با فرد آلوده اتفاق می افتد. دست دادن، سرفه،
عطسه، سوار شدن به اتوبوس، مترو و استفاده از تلفن عمومی سبب آلودگی نمی
شود.
33. درصورت انجام "چک آپ و آزمایشهای صحت مزاج" ، آیا آزمایش HIV نیز انجام می گیرد؟
آزمایش
ایدز به جز در موارد خاص، جزو آزمایشات متداول پزشکی جهت چک آپ(بررسی
سلامت بصورت دوره ای ) نمی باشد. بنابر این باید دقیقاً نام آزمایش HIV در
برگه ذکر شود تا آزمایشگاه آن را انجام بدهد. پس در صورتی که تمایل به
انجام آزمایش ایدز دارید باید دقیقاً قضیه را با پزشک خود در میان بگذارید.
34. کجا می توان برای انجام یک آزمایش ایدز مراجعه کرد؟
در ایران به کلینیک ها و مراکز انتقال خون مراجعه می شود.
35. چرا آزمایش تشخیص قبل از ازدواج در تشخیص ایدز اجباری نمی شود ؟
داشتن
یک پاسخ منفی دلیلی بر اینکه فرد آلوده نمی باشد، نیست و ممکن است فرد در
چند ماه اخیر آلوده شده باشد و هنوز جواب ایشان مثبت نشده باشد. از طرفی
فردی که دارای رفتارهای پر خطراست مانند اعتیاد تزریقی و داشتن آمیزش با
شرکاء جنسی متعدد ، می تواند در هر زمان آلوده شود و داشتن سلامت قبل از
ازدواج ضامن پایداری و سلامت خانواده نخواهد شد.
36. درصورت اهدای خون در سازمان انتقال خون ایران، آیا آزمایش HIV روی آن انجام میگیرد؟ آیا نتیجه آن قابل استفاده و معتبر است؟
بله و نتیجه آن معتبر است.
در
سازمان انتقال خون ایران، آزمایش های خاصی (وسترن بلات-الایزا) بر روی خون
انجام می شود. البته باید به خاطر داشت که آزمایش الایزا (HIV ELISA)
حساسیت و دقت 100% ندارد. درصد دقت تست الیزا در حدود 97.5% است این بدان
معنی است که این تست تنها 97.5% از مبتلایان را شناسایی می کند، به عبارت
دیگر اگر شخصی مبتلا باشد 97.5% احتمال دارد که تست مثبت باشد. دقت تست
وسترن بلات در حدود 98.5% است وآن به این معنی می باشد که اگر شخصی مثبت
گزارش شود 1.5% احتمال دارد که واقعاً مبتلا نباشد. که به آن فاصله مثبت
کاذب می گویند.
در هر صورت شخصی که جواب آزمایش الایزا مثبت دارد لازم
است که با روش وسترن بلات (Western blot) نیز مجدداً چک شود که روش دقیق
تری است.
آزمایشگاه ها معمولاً قبل از اعلام نتیجه این کار را انجام می
دهند. بنابراین جوابی که بیمار گرفته است در صورتی که مثبت باشد قابل
اطمینان است چون چند بار کنترل می شود.
37. آیا افراد آلوده به ایدز اجازه کار ندارند؟
آلودگی
به ویروس ایدز مانعی برای کارکردن نیست، تا زمانی که قدرت کار دارند و
علائمی از بیماری نشان نداده اند، می توانند مانند سایرین کار کنند.. اگر
هم علامتی نشان دادند باید زیر نظر پزشک قرار گیرند و در کنار دیگران به
کار مشغول باشند.
38 . آیا کار کردن با کسی که آلوده به ویروس ایدز است اشکال دارد؟
خیر.
همکاران آلوده خطری برای دیگران در محیط کار ندارند. استفاده از تلفن
مشترک و کارکردن در کنار هم در محیط کار و حتی استفاده از یک لیوان و فنجان
سبب انتقال آلودگی نمی شود.
39. چرا در محیط کار، بیماری از همکاران آلوده به ما منتقل نمی شود؟
زیرا
آلودگی از طریق خون و ترشحات جنسی اتفاق می افتد و در محیط کار تماسی با
خون و ترشحات جنسی وجود ندارد (البته در بیمارستانها و مراکز بهداشتی
درمانی خطر تماس با خون و ترشحات خونی آلوده وجود دارد).
40. آیا آلودگی و بیماری ایدز درمان دارد؟
متاسفانه
درمان موثری ندارد. استفاده از داروهای موجود فقط کمی طول عمر افراد را
زیاد می کند و مرگ را تا مدتی به تعویق می اندازد. این داروها فوق العاده
گران بوده، عوارضی سخت و جدی دارند. در حال حاضر داروها در معالجه عفونت
ایدز مؤثر نیستند. برای مقابله با عفونتها یا پیشگیری از آنها ممکن
است آنتیبیوتیک تجویز شود. داروهای ضد ویروسی و نیز داروهای
مهارکننده پروتئاز در درمان عفونت با ویروس ایدز مورد استفاده قرار
میگیرند و ممکن است پیشرفت بیماری را به تأخیر اندازند. تجویز آنها
باید توسط پزشکان با تجربه انجام پذیرد. با این داروها میتوان
انتقال عفونت به نوزادان مادران حامله را کاهش داد. تحقیقات زیادی
در رابطه با داروهای جدیدتر وتولید واکسن آن از طریق مهندسی ژنتیک در
دست انجاماست.
41. آیا تاکنون واکسنی علیه بیماری ایدز ساخته شده است؟
متاسفانه خیر. ولی تحقیقات برای ساختن واکسن ادامه دارد.
42. چگونه می شود از آلودگی به ویروس ایدز از طریق تماس جنسی جلوگیری نمود؟
به تاخیر انداختن تماس جنسی تا زمان ازدواج، داشتن فقط یک شریک جنسی (همسر) و استفاده از کاندوم از انتقال عفونت جلوگیری می کند.
43. در صورت استفاده از کاندوم درارتباط جنسی با شخص آلوده، آیا خطر انتقال HIV و دیگر بیماری های مقاربتی همچنان وجود دارد؟
در
صورتی که کاندوم سالم باشد و ترشحات جنسی از آن خارج نشود احتمال انتقال
صفر است. البته همیشه باید به خاطر داشت که در رابطه جنسی با شخص آلوده خطر
انتقال وجود دارد.
در ارتباط با افرادی که اطمینان کامل نسبت به سلامتی آنها ندارید، استفاده صحیح از کاندوم بطور جدی توصیه میشود.
44. کاندوم تا جه اندازه می تواند از ایدز جلوگیری نماید؟
مطالعات
نشان می دهد که اگر کاندوم از جنس لاتکس بوده و به طور صحیح در هر بار
نزدیکی، استفاده شود در جلوگیری از انتقال HIV بسیار موثر است.
بعلاوه استفاده صحیح و مداوم از کاندوم لاتکس می تواند خطر انتقال دیگر بیمارهای جنسی (STD) را کاهش دهد.
45. کاندوم های لاتکس چقدر درپیشگیری از انتقال ایدز موثرند؟
بر
طبق پژوهش های انجام شده بر روی افراد سالمی که با افراد ناقل این ویروس
تماس جنسی داشته اند، 98 % از آنهایی که بطور منظم و به روش صحیح از کاندوم
لاتکس استفاده می کرده اند به ویروس آلوده نشده اند. لذا کاندوم لاتکس
درصورت استفاده منظم می تواند تا حد زیادی ازخطر انتقال HIV بکاهد.
46.جهت استفاده صحیح از کاندوم چه مواردی باید رعایت شود؟
-در هر بار نزدیکی یک کاندوم جدید استفاده شود.
-کاندوم را به محض ایجاد نغوظ و قبل از هر گونه تماس جنسی (واژینال، مقعدی یا دهانی) استفاده کنید.
-به استفاده صحیح و مداوم از کاندوم توجه کنید. گاهی حین استفاده ممکن است کاندوم پاره شود.
-علت اصلی انتقال HIV و دیگر بیماری جنسی علیرغم استفاده از کاندوم، استفاده ناصحیح یا غیر مداوم از کاندوم است.
-استفاده
از کاندوم هایی که ماده ی لغزنده ی آن روغنی (oil- Based) می باشد لاتکس
را ضعیف کرده و احتمال پاره شدن کاندوم را بیشتر می کند.
-همچنین کاندوم
اگر در معرض حرارت یا نور خورشید قرار گیرد یا فرسوده شود، ضعیف می شود و
نیز ممکن است بوسیله دندان یا ناخن در حین عمل جنسی پاره شود.
-همیشه قبل از استفاده کاندوم٬ تاریخ انقضاء آنرا کنترل کنید.
47. در صورت عدم استفاده از کاندوم در ارتباط جنسی با شخص آلوده، آیا احتمال آلوده شدن در اولین ارتباط نیز وجود دارد؟
بله، حتی در اولین ارتباط این شانس در حدود 0.9% از زن به مرد و در حدود 1.1% از مرد به زن میباشد.
48.
من با شخصی نزدیکی داشته ام و از کاندوم هم استفاده کرده ام. برای اطمینان
از سلامتی خود ۷۰ روز بعد از آن آزمایش دادم که مشکلی نداشتم.آیا لازم است
دوباره آزما یش بدهم؟
بطور کلی اگر شما از کاندوم درست
استفاده کرده باشید احتمال ابتلا به ایدز نزدیک به صفر است . درست استفاده
کردن به این معنا است که از ابتدای نزدیکی ،کاندوم کارگزاری شود و تا پایان
نزدیکی بر روی آلت باقی بماند. در صورتیکه بخواهید آزمایشی با بیشترین
میزان دقت داشته باشید، با توجه به اینکه آنتی بادی های اچ آی وی عموما دو
تا دوازده هفته بعد از شروع عفونت در گردش خون ظاهر میشوند ، باید پس از
دوازده هفته وحتی کمی بیشتر به انجام آن اقدام نمایید.
49. مبارزه با ایدز به چه دلایلی جهانی شده است؟
- تخمین زده شده که در پایان سال 2002 حدود 68 میلیون نفر آلوده به ویروس ایدز شدهاند.
- نود درصد مبتلایان به بیماری ایدز در کشورهای در حال توسعه (قاره آسیا و آفریقا) میباشند.
- در سال 2002 حدود 26 میلیون نفر به خاطر این بیماری جان خود را از دست دادهاند.
- روزانه 16-10 هزار نفر در جهان به ویروس ایدز مبتلا میشوند.
- روزانه حدود 7 هزار جوان در سنین 24-10 ساله آلوده میشوند.
- در هر دقیقه 5 جوان به ویروس ایدز آلوده میشوند.
50. نکاتی که باید دانش آموزان درباره ی ایدز بدانند تا از خطر ابتلا به آن در امان بمانند چیست؟
• دانش آموزان حتما باید رعایت نکات زیر را فراموش نکنند:
-در
برابر تعارفات خانمانسوز در خصوص سیگار، مواد مخدر، شرکت در مجالس
ناسالم، وسوسه در انجام کارهای ناسالم از طرف دوستان و حتی بستگان «نه»
بگویند.
-با ورزش ،مطالعه و انجام کارهای هنری و علمی زندگی خود را پربارتر، سودمند و سالم نگه دارند.
-به
اصول موازین اخلاقی و انسانی دین مبین اسلام و ادیان الهی پایبند باشند و
بدانند که یکی از مهمترین دلایل انتشار این بیماری در دنیا رفتارهای پرخطر و
غیر اخلاقی میباشد.
-دقت کنید که استفاده از هر نوع مواد مخدر و الکل
باعث کاهش هوشیاری و عدم خویشتنداری میگردد. پس میتواند انسان را در
برابر رفتارهای پرخطر و به دنبال آن بیماریها و مشکلات دیگر قرار دهد لذا
از مصرف این مواد جداٌ خودداری کنند.
دانلود دانستنی هائی درباره ایدز
دانلود : آیا ممکن است من هم به اچ آی وی مبتلا شوم
مقاله نقش رسانه های ارتباط جمعی در آگاهی و پیشگیری از ایدز در بین دانشجویان
مقاله ویژگی های خانوادگی افراد دارای رفتارهای پر خطر جنسی
مطالب مرتبط:
آنچه که باید درباره ایدز بدانیم
ایدز و HIV : آیا شما در خطرید؟
چند رسانه ای درباره ایدز (پمفلت وپوستر)
روز جهانی روبان های قرمز (بیماری ایدز)
مشکلات روانی بیماران مبتلا به اچ آی وی
اقدامات لازم در صورت مواجه با ویروس ایدز
زندگی با کیفیت و مثبت با اچ. آی. وی/ایدز
آموزش مهارتهای زندگی برای پیشگیری از ایدز
آیا آرایشگاه ها می توانند سبب انتقال ویروس نقص ایمنی انسان( HIV) شوند؟
این بیماری اولین بار در سال 1981 در میان مردان هم جنس گرای نیویورک ظاهر شد و همزمان در آفریقا نیز مبتلایان به این بیماری شناخته شدند. این دو منطقه ( آمریکا و آفریقا) شگفتی پزشکان را از بروز این بیماری در دو منتها الیه علمی جهان در پی داشت، آمریکا با پیشرفت تکنولوژیک و علمی و آفریقا با عقب ماندگی علمی و صنعتی ؛ به هر صورت این بیماری ناشناخته که با انواع متنوعی از بیماریهای عفونی همراه بود در سال 1982Acquired Immune Deficiency Syndrome و به طور اختصارAIDS( ایدز) نامیده شد. به بیانی ساده ایدز بیماری اختلال و از کارافتادگی سیستم دفاعی بدن است . ویروس اچ آی وی کار گلبول های سفید بدن را در مقابله با بیماری های عفونی مختل می سازد و یک سرماخوردگی ساده و یا بیماری ذات الریه که در بیماران عادی قابل درمان است در بیماران باHIV مثبت می تواند کشنده باشد.ویروس ایدز در جامعه شبیه به «مین» است که نقشهای در دست کسی نیست تاشناسائی کندو ممکن است هر لحظه روی مین برود بر این اساس هرکسی ممکن است در مرکز ابتلا به این ویروس قرار داشته باشد. یکی در آرایشگاه، یکی در دندانپزشکی، یکی در زندان و...«ایدز بیمار خود را انتخاب نمیکند. عدم آگاهی افراد به خصوص جوانان از راههای انتقال HIV ، شانس ورود این ویروس به بدن آنها را بالا برده و شیوع ابتلا به آن را در جامعه افزایش میدهد. هیچ تفاوتی هم ندارد که این اشخاص به چه قشری تعلق داشته باشند.
ایدز یک بیماری است، جرم نیست. راههای پیشگیری و سرایت آن را یاد بگیریم و بدانیم که چگونه خود را از مبتلا شدن به آن محافظت کنیم و در صورتی که با افراد مبتلا به ویروس عامل ایدز (HIV+) مواجه شدیم، با آنان مانند یک «بیمار» و نه مانند یک «مجرم» رفتار کنیم و بدانیم برخورد صحیح با آنان چگونه باید باشد.»سن مصرف مواد محرک به نوجوانان رسیده؛ سنینی که باعث رفتارهای جنسی مخاطرهآمیز میشوند. آمارها نیز بیانگر همین موضوع است؛ به طوری که مشاهده میکنیم آمار ابتلا به ایدز از طریق تزریقات با سرنگ مشترک در معتادان به سوی انتقال جنسی منتقل شده است.در سال 91، 33 درصد موارد انتقال ایدز از طریق جنسی بوده است؛ این در حالی است که در سال 80، روابط جنسی تنها 10 درصد عامل انتقال ایدز بوده است و این موضوع زنگ خطر بزرگی است.انتقال اچآیوی/ایدز از طریق روابط جنسی ناسالم از مرز 30 درصد عبور کرد.شعار امسال سازمان ملل به پیشگیری و کنترل ایدز در جوانان و نوجوانان اختصاص دارد. به این ترتیب لازم است اطلاعرسانی و آگاهی بخشی این گروه سنی را از پیامدهای ناشی از ابتلا به این عفونت مطلع کرد و روشهای پیشگیری از ابتلا به این عفونت را آموزش داد.
بر اساس اطلاعات منتشر شده در دنیا، حدود دو میلیون نفر از 35 میلیون و 300 هزار مبتلا به عفونت HIV در دنیا را جوانهای 10 تا 19 ساله تشکیل میدهند. بنابراین این قشر نیازمند توجه ویژه هستند چرا که این قشر احساساتی بوده، به سلامت خود کمتر توجه دارد و آگاهیهایش نسبت به رفتارهای پرخطر بسیار کم است. همچنین این گروه سنی درباره اینکه HIV/ ایدز میتواند از طریق تماس جنسی انتقال یابد، آگاهی چندانی ندارد و در عین حال اگر به یک بیماری مزمن مبتلا باشد، کمتر به آن بها میدهد و از انگ و تبعیض ناشی از عفونت به شدت نگران است. به همین دلیل به سادگی تحت مراقبت و درمان قرار نمیگیرند. این مسئله سبب میشود که این گروه آسیبپذیرتر باشند.البته این گروه سنی به شدت آموزشپذیرند و تجربه نشان میدهد که این قشر میتواند آموزش به همسالان خود را بهتر از هر قشر دیگری هدایت کند.
وحشت فزاینده ویروس اچ آی وی
دوره نهفتگی این بیماری ، بسیار زیاد وتا حدود 15 سال هم ممکن است به طول انجامد . یعنی ممکن است فردی آلوده به ویروس اچ آی وی باشد ولی علائم بیماری را آشکار نسازددر کشورهای اروپایی و آمریکا ، فقدان پایبندی های اخلاقی، ارتباطات جنسی آزاد و استفاده از مواد مخدر تزریقی سبب شد که در سالهای اولیه شناخت این بیماری، ایدز در این کشورها قربانیان بسیاری را بر جای گذارد ولی پس از آن سیاست های دولت ها در آگاهی بخشی و کنترل این بیماری سبب کاهش مبتلایان به این بیماری در کشورهای اروپایی و آمریکا شد. هم اینک بر طبق گزارش سالانه سازمان ملل متحد، اپیدمی ایدز در آفریقا مهارگسیخته است. هم اکنون قریب به 42 میلیون نفر در جهان مبتلا به ویروس اچ آی وی هستند که 5/2 میلیون نفر از آنان کودک هستند.
دوسوم از کل مبتلایان به ویروس ایدز در کشورهای
جنوب صحرای آفریقا زندگی می کنند. وخامت گسترش این بیماری در این منطقه به گونه ایی
است که در برخی از این کشورها از هر سه بزرگسال یک نفر به ویروس اچ آی وی مبتلاست.
در میان کشورهای آفریقایی "سوازیلند" و "بوتسوانا" با 40% بیماری
در نزد بزرگسالان بیشترین آمار را داراست. رقم مبتلایان ، به تنهایی در کشور"
آفریقای جنوبی" 3/5 میلیون نفر است.شاید بگوئید این آمار تکان دهنده است ولی با ما
و کشور ما فاصله بعیدی دارد. درست است اما همین آمار بیان می کند که هر روز 14 هزار
نفر به جمع افراد آلوده با اچ آی وی مثبت اضافه می شود و بیم آن می رود که اچ آی وی
آسیا را نیز تسخیر کند. می پرسید چرا و چگونه؟!
فرد مبتلا به ایدز یک بیمار است. با او باید همچون فردی نیازمند کمک رفتار کرد. نباید از او گریخت. نباید او را متهم کرد. باید با حفظ ایمنی به کمک او شتافت تا رنج بیماری مهلکی که هیچ راه درمانی برای آن شناخته نشده است، کاهش یابد تا اگر زخم های جسمش را درمانی نیست، زخم های روحش با توجه و مهربانی التیام یابد. و بر مسئولان است که این بیماری را با توجه به بافت جوان جامعه جدی بگیرند. راههای مقابله با آن را در مدارس آموزش دهند و همه یک تن در برابر هجوم این بیماری درایستند با استحکام مبانی اخلاقی، با کنترل معتادین ، با آگاهی بخشی به مردم و با کنترل خون و فرآورده های خونی وارداتی . به امید جهانی بدون ایدز.
مطالب مرتبط من با ایدزدر وبلاگ دیگرم :
آموزش تنها راه پیشگیری از ایدز
10توصیه مهم برای بیماران ایدزی
ایدز سیستم ایمنی بدن را تخریب می کند
باورهای مذهبی مانع گسترش ایدز می شود
سیگاریها خودشان بهتر از هر کس دیگری میدانند که سیگار چه بلایی سرشان میآورد اما با این حال دست از این استوانهی مرگبار نمیکشند. آقایان، خانمها سیگار یعنی بیماریهای قلبی، یعنی سرطان ریه، یعنی دندانهای زرد و دهان بدبو و کلی مضرات دیگر که خودتان بهتر میدانید. خبر خوب اینکه نتایج پژوهشها نشان میدهد یک سال بعد از ترک سیگار خطر ابتلا به بیماریهای قلبی مربوط به مصرف دخانیات 50 درصد کاهش پیدا میکند و حداقل 10 سال بعد از ترک آن، خطر مرگومیر ناشی از سرطان ریه نیز به نصف میرسد. به نظرتان اینها دلایل خوبی برای له کردن سیگار زیر پایتان نیستند؟ لطفاً همین الان آن پاکت را روانهی سطل زباله کنید.شهرت فیبرها برای کنترل و تنظیم کار رودهها بر هیچکسی پوشیده نیست.اما این فیبرها کارهای بیشتری جز رفع یبوست نیز انجام میدهند. اینکه در معده حجیم میشوند و به راحتی گرسنگی را از بین میبرند و به کاهش میزان کلسترول و قند خون کمک میکنند
یادتان هست آن شعر کودکی: «تنبل همیشه خوابه، جاش تویه رختخوابه، پاشو پاشو بیدارش کن، از رختخواب جداش کن.». از همان بچگی در گوش ما خواندهاند که تنبلی و کاهلی را از خود دور کنیم. اما چه شده است که الان چسبیدهایم به میز کارمان، خانه هم که میرسیم لم میدهیم روی مبل و مدام کانال عوض میکنیم؟ تحرک داشته باشید. ورزش کنید. منظورمان این نیست که حتماً باشگاه بروید و دمبل بزنید. مهم این است که به طور مرتب تحرک بدنی داشته باشید. اگر نمیتوانید باشگاه بروید حتماً پیادهروی را در برنامهی روزانهتان بگنجانید. بعد از شام از خانه بیرون بزنید و در نزدیکترین پارک محل زندگیتان قدمی بزنید و کمی حرکات کششی انجام دهید.
تا جایی که میشود میوه و سبزیجات تازه، غلات کامل، گوشت و ماهی را وارد برنامهی غذاییتان کرده و دور و بر غذاهای صنعتی و فراوری شده خط قرمز بکشید.
بهترین روش این است که میوه و سبزیجات تازه نیمی از فضای بشقابتان را پر کنند. در این صورت کلی ویتامین و مواد معدنی و فیبر عایدتان میشود. این مواد مغذی سلامتیتان را تضمین میکنند.
باید بدانید که 75 درصد سدیمی (نمک) که وارد بدن ما میشود از نان، رب، سوسیس و کالباس، غذاهای آماده، سوپها، سسهای بستهبندیشده، غذاهای کنسروی، پنیر و غیره تامین میشود. متأسفانه نمک زیاد باعث ابتلا به فشارخون بالا میشود. بهتر است به فکر پیشگیری باشید تا اینکه چند وقت دیگر دارو بخورید و به فکر درمان بیفتید. توصیه میکنیم نمک کمتری مصرف کنید و سر سفره مدام دنبال نمکدان نباشید.
شهرت فیبرها برای کنترل و تنظیم کار رودهها بر هیچکسی پوشیده نیست. اما این فیبرها کارهای بیشتری جز رفع یبوست نیز انجام میدهند. اینکه در معده حجیم میشوند و به راحتی گرسنگی را از بین میبرند و به کاهش میزان کلسترول و قند خون کمک میکنند. برای دریافت فیبر بیشتر میتوانید روی حبوبات، غلات کامل، دانهها و مغزهای روغنی، میوه و سبزیجات حساب کنید.
محققان بر این عقیدهاند که مصرف زیاد گوشت قرمز و به خصوص گوشتهای فراوری شده مانند سوسیس و کالباس خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را بالا میبرد. برای همین هم توصیه میکنیم مصرف گوشت قرمز را به هفتهای سه مرتبه محدود کنید. اگر بتوانید که مصرف پروتئینهای گیاهی مانند حبوبات، توفو و آجیلها را جایگزین گوشت قرمز بکنید میتوانید میزان اسیدهای چرب اشباعشده را کاهش داده و میزان چربیهای اشباعنشدهی بدنتان را بالا ببرید و این هم یک هدیهی ارزشمند برای سلامتی قلبتان است.مصرف زیاد گوشت قرمز و به خصوص گوشتهای فراوری شده مانند سوسیس و کالباس خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را بالا میبرد
مصرف الکل خطر ابتلا به مشکلات کبدی، فشارخون، تری گلیسیرید، سرطان سینه، سرطان دهان، سرطان معده، سرطان کولون و سرطان گلو را بالا میبرد. الکل پرکالری است و به تناسب اندامتان هم رحم نمیکند.
زمانی که استرس دارید بدنتان هورمونی به نام کورتیزول ترشح میکند. این هورمون اثرات مخربی روی بدن به جای میگذارد مانند افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی، سندرم رودهی تحریکپذیر و اضطراب و غیره. در برخی افراد ترشح کورتیزول زیاد باعث افزایش اشتها میشود و آنها را به پرخوری از روی احساسات میکشاند. استرسها و تنشهای روحی (که این روزها کم هم نیستند) را از خود دور کنید و به هر نحوی که شده آرامش از دست رفته را بازیابید.
افرادی که کم میخوابند یعنی کمتر از 6 ساعت در شب میل بیشتری به خوردن پیدا میکنند چون زمان بیشتری بیدارند و وقت بیشتری هم برای خوردن دارند. از این گذشته زمانی که کمخوابی یا بدخوابی دارید بدن هورمون اشتها ترشح میکند. زمانی هم که خسته هستید بیشتر در معرض استرس و فشارهای روحی قرار میگیرید و برای همین هم برای کاهش این فشارها به سمت مواد غذایی کشیده میشوید. چند توصیه داریم تا بتوانید کیفیت خوابتان را بهتر کنید:
* به جای اینکه در رختخواب به فکر کارهای فردا باشید آنها را قبل از خواب روی کاغذ بنویسید.
* یک رمان بخوانید، ترجیحاً پلیسی نباشد.
* یک حمام گرم هم موثر است.
* یک فنجان جوشاندهی آرامبخش میل کنید.
* چند قطره افشرهی خوراکی اسطوخودوس روی بالشتان بزنید.
* قبل از خواب کمی دعا کنید.
به هر چیزی که سبب افزایش امکان ابتلا به سرطان در کودک میشود، عامل خطر میگویند. اگر چه عوامل خطر ریسک سرطان در کودکان را افزایش میدهند، ولی علت مستقیم سرطان نیستند. چه بسا کودکانی هستند که بدون وجود عوامل خطر مبتلا به سرطان میشوند.بیماریهای ژنتیکی مثل سندرم داون و اختلالات ژنتیکی که به صورت ارثی منتقل میشوند، از جمله عوامل خطر ابتلا به سرطان در کودکان هستند. درمان با اشعه و رادیوتراپی، قرار گرفتن در معرض مواد سمی، استنشاق گازهای سمی و عفونتها نیز از دیگر عوامل خطر ابتلا به سرطان در کودکان به شمار میروند.
علائم هشداردهنده:
کاهش
وزن بدون دلیل در کودکان باید جدی تلقی شود. همچنین موارد ذیل میتوانند
از علائم سرطان در کودکان باشند:سردرد همراه با استفراغ صبحگاهی، تورم و
درد مقاوم استخوانی، مفاصل، پشت و پاها، وجود توده در شکم، گردن، قفسه
سینه، لگن و شانه، افزایش استعداد به خون مردگی و کبودی بدن، خونریزی و
بثورات جلدی، وجود عفونتهای طولانی، مقاوم و مکرر، تهوع مقاوم یا استفراغ
بدون تهوع، رنگ پریدگی و خستگی زودرس، تغییرات دید به صورت ناگهانی و
مقاوم، تبهای عودکننده یا مقاوم با علت ناشناخته. اگر والدین یک یا چند
تا از این علائم را در کودک خود مشاهده کردند، باید حتما برای بررسی به
پزشک معالج خود مراجعه کنند.
اقدامات تشخیصی:
بعد
از مراجعه به پزشک با توجه به شرح حال کودک و معاینه بالینی، اقدامات
تشخیصی برای یافتن سرطان احتمالی در کودک انجام میگیرد. البته این
بررسیها برحسب مکان توده، سن کودک و نوع سرطان متفاوت است.سن و وضعیت
بیمار در زمان مراجعه، نوع سرطان، یافتههای بالینی و نتایج آزمایشات همراه
بیمار در تعیین مسیر درمان نقش جدی دارند.
اقدامات تشخیصی شامل انجام آزمایش خون و بیوپسی یا تکهبرداری از توده برای تعیین ماهیت پاتولوژیک بافت و نوع سرطان است که معمولا نمونهای از تومور برداشته شده و شامل همه آن نیست.کشیدن مایع مغز استخوان و تکهبرداری از مغز استخوان یکی دیگر از ابزارهای تشخیصی است. این کار با بیحسی و بیهوشی قابل انجام است. و معمولا از استخوان لگن برداشته میشود. کشیدن مایع مغزی نخاعی از طریق ستون فقرات و بررسیهای آزمایشگاهی آن از دیگر ابزارها و اقدامات تشخیصی به شمار میآید.سونوگرافی با توجه به دسترسی راحت و بیخطر بودن آن، از دیگر وسایل تشخیصی در سرطان کودکان بوده، محل ضایعه و اندازه آن را نشان میدهد.
CT اسکن با ماده حاجب خوراکی یا
تزریقی از دیگر ابزارهای تشخیصی به شمار میرود که بهتر است این کار در
مراکز رادیولوژی کودکان صورت بگیرد. تصویر ارائه شده در CT اسکن سهبعدی
است و اندازه دقیقتری از قطر تومور و گرفتاری آن را نشان میدهد. به دلیل
ساطع شدن اشعه ایکس به میزان زیاد، این اقدام تشخیصی باید تحتنظر مستقیم
پزشک متخصص رادیولوژی انجام گیرد.
MRI از دیگر اقدامات تشخیصی است که در تعیین محل تومور و اندازه آن نقش دارد. برای انجام این کار ماده حاجب مخصوص به کار رفته و از میدان مغناطیسی به جای اشعه ایکس استفاده میشود.ابزار دیگر تشخیص اسکن PET است که در این اسکن ماده رادیواکتیو توسط سلولهای تومورال جذب شده در نتیجه لوکیشن و مکان آن را هم نشان میدهد.اسکن ایزوتوپ اقدام دیگر تشخیصی بوده و از گرفتاری ارگانهای مختلف مثل ریه، کبد، کلیه، مغز و استخوان اطلاعات میدهد.
درمان:
جراحی:
یکی از اقدامات درمانی است که سعی در برداشتن کامل تومور با حاشیه سالم
دارد و البته همیشه این هدف امکانپذیر نیست. عوارض جراحی نیز بستگی به شدت
انتشار سرطان، محل و مشی بیولوژیک آن دارد.
کموتراپی یا شیمیدرمانی: از دیگر ابزارهای درمانی در سرطان کودکان است. این داروها سبب مرگ سلولهای سرطانی و کاهش تکثیر آنها میشوند. تجویز آن میتواند از طریق وریدی یا داخل رگی بوده و یا از طریق دهانی و خوراکی باشد. عوارض شیمیدرمانی شامل خستگی و کوفتگی، افزایش خطر خونریزی، عفونت در کودک، تهوع، استفراغ، کاهش اشتها، ریزش مو و اسهال است. البته با تکمیل و قطع درمان، این عوارض نیز بهبود پیدا میکند.
رادیوتراپی یا اشعه درمانی: از درمانهای دیگر بوده و در واقع تابش اشعه X با انرژی بالا است که سبب انهدام سلولهای سرطانی میشود. عوارض آن شامل خستگی و کوفتگی بدن، کاهش اشتها، سوختگیهای خفیف پوستی و کاهش حرکات رودهای است.
ایمیونوتراپی یا درمان بیولوژیک: درمان بعدی است که در واقع به وسیله ارتقاء و افزایش توان دفاعی کودک در مقابل سرطان، به جنگ با آن میروند.
پیوند مغز استخوان: روش دیگر درمانی است که پیوند سلولهای بنیادی اخذ شده از خود بیمار یا شخص دیگر بوده و با تزریق آن به فرد مبتلا به سرطان بعد از اطمینان داشتن به ریشهکنی سلولهای سرطانی در بدن او انجام میشود.
خوردن و آشامیدن در نگاه دین بهره گیری از نعمت الهی در مسیر بندگی خداست، از همین رو در آموزههای دینی برای این رفتار توصیههایی آمده است؛ از جمله نهی از خوردن و آشامیدن به سان بیگانگان.امام صادق(ع) میفرمایند: امیرالمومنین(ع) پیوسته میفرمودند: امور این امت همواره به خیر و صلاح خواهد بود، مادامی که به سان بیگانگان غذا نخورد و لباس نپوشد، پس هرگاه چنین کردند خدا خوارشان میکند.
در زیر به برخی از آداب غذا خوردن مورد پسند اسلام و توصیه شده توسط آن اشاره می کنیم.
حلال خوری
رسول خدا(ص) میفرمایند: هر کس غذای حلال بخورد فرشتهای بالای سرش بایستد و برایش آمرزش بخواهد تا از خوردن فارغ شود.
شست و شوی دست
رسول خدا(ص) میفرمایند: شست و شوی دست پیش از غذا فقر را دور میکند و پس از غذا غم را بزداید و دیده را بهبود بخشد.
امیر المومنین(ع) فرمودند: شستن دست پیش از غذا و پس از آن، روزی را زیاد میکند.
امام باقر(ع) میفرمایند: صاحبخانه پیش از غذا قبل از همه و پس از غذا بعد از همه دستان خود را میشوید.
گفتن بسم الله
رسول خدا(ص) میفرمایند: با جماعت بخورید و بسم الله الرحمن الرحیم بگویید تا برکت غذا زیاد شود.
امام کاظم(ع) میفرمایند: هنگام نوشیدن بسم الله الرحمن الرحیم بگویید و پس از آن الحمدالله رب العالمین.
مرحوم صدوق میگوید: روایت شده که هر کس فراموش کرد برای هر نوع غذایی بسم
الله بگوید،(پس از یادآوری) بگوید: بسم الله علی اوله و آخر.
سپاسگزاری
رسول خدا(ص) میفرمایند: پاداش کسی که میخورد و سپاس آن را میگزارد همانند کسی است که برای خدا روزه میگیرد.
راه نرفتن
امام صادق(ع) میفرمایند: در حال راه رفتن غذا نخور مگر از روی ناچاری.
ایستاده غدا نخوردن
انس گوید: رسول خدا(ص) از ایستاده آشامیدن نهی فرمودند. پرسیدم: ایستاده غذا خوردن چه حکمی دارد؟
فرمودند: خوردن بدتر است.
ندمیدن
رسول خدا(ص) میفرمایند: در خوردنی و آشامیدنی فوت نکنید.
نخوابیدن
رسول خدا(ص) میفرمایند: در حالی که بر شکم خوابیدهاید غذا نخورید.
داغ نبودن
رسول خدا(ص) میفرمایند: از غذای داغ بپرهیزید زیرا برکت را میبرد و غذای سرد بخورید، چرا که هم گواراست و هم برکتش بیشتر است.
با طهارت بودن
امیرالمومنان(ع) فرمودند: رسول خدا(ص) از غذا خوردن هنگام جنابت نهی فرمود.
ساده نشستن
امیرالمومنان(ع) فرمودند: بر سر سفره به سان غلام و بنده بنشینید و یک پا را بر روی پای دیگر نگذارید و چهار زانو ننشینید چرا که خدای عز و جل اینگونه نشستن و صاحب آن را دشمن میدارد.
به آرامی خوردن
امام صادق(ع) فرمودند: نشستن بر سر سفره را طولانی کنید چرا که از عمرتان به شمار نمیآید.
توجه به مصلح غذایی
امام صادق(ع) می فرماید: هرگاه پنیر و گردو باهم خورده شوند در هر یک شفایی هست؛ ولی اگر جداگانه خورده شوند در هر یک دردی هست.
رعایت غذا(ومیوه) هر فصل
امام رضا(ع) می فرماید: به اندازه توان و میل خود در تابستان غذای با طبع سرد و در زمستان غذای با طبع گرم و در دو فصل دیگر غذای معتدل بخود.
به پشت خوابیدن پس از غذا
امام صادق(ع)می فرماید: (کمی)به پشت داراز کشیدن پس از سیری بدن را فربه، غذا را گوارا و درد را ریشه کن می کند.
بهره گیری از سبزی
امام رضا(ع) میفرمایند: من از سفرهای که در آن سبزی نباشد غذا نمیخورم.
سرنکشیدن ظرف
رسول خدا(ص) میفرمایند: از سر مشک(و ظروفی مثل پارچ) آب ننوشید و نیز فرمود: بسان چارپایان آب ننوشید. با دستانتان بیاشامید که بهترین ظرفهای شمایند.
پس از دیگران نوشیدن
رسول خدا(ص) میفرمایند: کسی که به گروهی آب میدهد خودش پس از دیگران آب بنوشد.
آروغ نزنید
رسول خدا(ص) میفرمایند: هر که در دنیا زیاد آروغ بزند در قیامت گرسنگیاش بیشتر خواهد بود.
و نکات بسیار دیگری از این دست که: ظرف غذا و آّب طلا نباشد، از سمت دستگیره ظرف ننوشید، شکسته نبودن محل نوشیدن و ... .
در پایان به این روایت موکد اشاره کنیم که رسول خدا(ص) میفرمایند: خدا سه چیز را دوست دارد: کم حرفی، کم خوابی و کم خوری. غذایتان را با یاد خدا و نماز هضم و ذوب کنید و با شکم پر نخوابید که سنگدل میشوید.
خوردن و آشامیدن در نگاه دین بهره گیری از نعمت الهی در مسیر بندگی خداست، از همین رو در آموزههای دینی برای این رفتار توصیههایی آمده است از آن جمله آداب سفره و آداب نوشیدن است.
وعده های غذایی
امام رضا(ع) می فرماید : در جسم انسان رگی به نام((عشاء)) وجود دارد که چنانچه شخص شام نخورد آن رگ تا صبح وی را نفرین کند.
برخی آداب سفره
گروهی غذاخوردن
رسول خدا(ص) می فرماید: محبوب ترین غذا نزد خدا آن است که دست ها بر آن بسیار باشد. جمعی غذا بخورید و پراکنده نباشید، چرا که برکت در اجتماع است.
از نزد خود برداشتن
رسول خدا(ص) می فرماید: هر گاه سفره گسترده شد از نزد خود بخور و از پیش روی همنشین خود غذا برندار و از قله (نقطه برجسته آن) غذا نخور، زیرا برکت از بالای آن می آید.
به آرامی خوردن
امام صادق(ع)می فرماید: نشستن بر سر سفره را طولانی کنید، چرا که از عمرتان به شمار نمی آید.
اجابت دعوت
رسول خدا(ص) می فرماید: اینکه کسی به غذایی فراخوانده شود ولی نپذیرد یا بپذیرد ولی نخورد از موارد جفاست.
غذا نخوردن بدون دعوت
رسول خدا(ص) می فرماید: هشت گروه اگر مورد اهانت قرار گیرند جز خود را سرزنش نکنند: یکی از آنها کسی است که بر سر سفره ای حاضر شود که به آن دعوت نشده است.
رهنمودهای امام مجتبی(ع) درباره سفره:
امام مجتبی(ع) می فرماید: درباره سفره دوازده نکته است که هر مسلمانی باید آنها را بداند: چهار نکته فرض(لازم)، چهار نکته مستحب و چهار نکته از ادب است؛ اما لازم:شناخت خدا، خشنودی از خدا، بسم الله گفتن(یاد خدا) و الحمدلله گفتن(سپاس داشتن)؛ اما سنت: دست شستن پیش از غذا؛ نشستن بر سمت چپ بدن، با سه انگشت خوردن و لیسیدن انگشتان(اگر با دست بخورد)و اما ادب: از نزد خود خوردن،لقمه کوچک برداشتن، خوب جویدن و کم نگریستن به چهره دیگران.
آداب نوشیدن
با دست شسته
رسول خدا(ص)می فرماید: دستانتان را بشویید، آن گاه در آن ها آب بنوشید، چرا که هیچ ظرفی پاکیزه تر از دست نیست.
طلا نبودن ظرف
رسول خدا(ص)می فرماید:کسی که در ظرف طلا و نقره غذا می خورد یا نوشیدنی می آشامد در شکم خود آتش دوزخ را غرغره می کند.
از سمت دستگیره ظرف ننوشید
رسول خدا (ص)می فرماید: آب را از سمت دستگیزه آن ننوشید؛ چرا که محل جمع شدن چرک و آلودگی است.
ایستادن
امام صادق(ص) می فرماید: ایستاده آب نوشیدن در روز غذا را گوارا می کند و در شب زردآب می آورد.
گردآوری خرده های غذا
رسول خدا(ص) به امیرمومنان (ع)فرمود: غذایی را که در سفره ات می ریزد بخور، چرا که فقر را از تو دور می کند و آن مهریه ی حورالعین است و هر کس آن را بخورد قلبش سرشار از علم و حلم و ایمان و نور شود.
پرخوری
رسول خدا (ص)می فرماید: خدا سه چیز را دوست دارد: کم حرفی، کم خوابی و کم
خوری؛ نیز فرمود: غذایتان را با یاد خدا و نماز هضم و ذوب کنید و با شکم پر
نخوابید که سنگدل می شوید؛ باز فرمود: هر که در دنیا ( بر اثر پرخوری )
زیاد آروغ بزند در قیامت گرسنگی اش بیشتر خواهد بود.
لقمان به پسرش فرمود:پسرم! هرگاه معده پر شد اندیشه می خوابد ، حکمت گنگ می شود و اندام ها از عبادت باز می مانند.
سیره پیامبر(ص) در خوردن و آشامیدن
رسول خدا (ص)غذای داغ نمی خورد تا سرد شود و می فرمود: خدا به ما آتش نخورانده است. غذای داغ برکت ندارد پس آن را سرد کنید، و آن حضرت هرگاه غذا می خورد بسم الله می گفت و با سه انگشتش از غذای پیش روی خود می خورد و از غذای جلوی دیگران میل نمی کرد و خوردن غذا را پیش از دیگران آغاز می کرد و با سه انگشت ابهام(شست) و انگشت کنار آن(سبابه) و انگشت وسط می خورد و گاهی از انگشت چهارم کمک می گرفت و (گاهی) با همه کف دستش غذا می خورد و با دو انگشت غذا نمی خورد و می فرمود: با دو انگشت خوردن کار شیطان است.
راوی گوید : هر گاه رسول خدا (سلام الله علیه واله و سلم) غذا می خورد، به فرد روبه روی خود لقمه تعارف می کرد و هنگام نوشیدن، به کسی که در سمت راست او بود آب می داد.
پیامبر(ص) هنگام آب نوشیدن در ظرف آب تنفس نمی کرد و هنگام تنفس ظرف را از دهانش دور می کرد.
امام صادق(ع) می فرمود : غذای پیامبر(ص) نان جو بدون خورشت و روغن بود.