تغذیه در سالمندان

با توجه به پیشرفت های پزشکی و بهداشتی، متوسط عمر انسان افزایش یافته و در  کشورهای پیشرفته، این میانگین بیشتر است. فرایند پیر شدن با کاهش تدریجی فعالیت های فیزیکی و افزایش بیماری های مزمن همراه است و به نظر می رسد که بهبود وضعیت تغذیه تا حد زیادی قادر است از این مشکلات پیشگیری کند  یا آنها را تخفیف دهد. به همین دلیل یکی از مسائل مهم سالمندان، مسائل پزشکی و بهداشتی از جمله وضعیت تغذیه آنهاست. با افزایش سن، نیاز سالمندان به انرژی کاهش می یابد و تمایل به مصرف غذا کمتر می شود. در این حال اگر انتخاب غذا درست صورت نگیرد، میزان دریافت مواد مغذی ضروری در این گروه سنی پایین تر از حد مطلوب خواهد شد. در این بحث به بررسی بعضی از مشکلات تغذیه ای سالمندان و نیز نیازهای تغذیه ای آنها خواهیم پرداخت.

عوامل موثر در ایجاد مشکلات تغذیه ای سالمندان

1- عوامل جسمانی : مانند کاهش کل انرژی مورد نیاز، بیماری های مزمن، بی اشتهایی، تغییر در حس چشایی، خرابی دندان ها، بی تحرکی، ناتوانی جسمی، مشکلات گوارشی، تداخلات دارویی و یا تداخل غذا و داروها

2- مشکلات روحی و روانی : افسردگی، تنهایی، از دست دادن همسر

3- مشکلات اقتصادی : درآمد کم، کمبود امکانات برای تهیه و طبخ غذای مناسب ، زندگی در آسایشگاه

نیازهای تغذیه ای سالمندان

انرژی

با افزایش سن ، میزان نیاز به انرژی کاهش می یابد که می تواند به دلیل کاهش فعالیت جسمی و کاهش توده عضلانی بدن باشد. در صورت دریافت انرژی بیش از حد نیاز مشکلات و عوارضی مانند چاقی، فشار خون، بیماری های قلبی – عروقی برای سالمند ایجاد می شود. میزان نیاز به انرژی برای هر سالمند متفاوت است و بر اساس وزن، قد، شرایط فیزیکی و سلامتی وی محاسبه می شود.

پروتئین

با افزایش سن، علاوه بر کاهش توده عضلانی، ذخیره پروتئینی بدن نیز کاهش می یابد و میزان نیاز به پروتـئین با افزایش سن نه تنها کاهش نمی یابد، بلکه ثابت مانده  یا افزایش می یابد، به ویژه در صورت ابتلا به بعضی بیماری ها و یا عفونت ها.  16- 14 در صد از انرژی دریافتی روزانه سالمندان باید از پروتـئین ها به ویژه پروتئـین های با کیفیت بالا تأمین شود. بعضی از سالمندان ممکن است به دلیل مشکلات مالی، پروتـئین کافی دریافت نکنند که این مسئله باید مورد توجه قرار گیرد. البته میزان نیاز به پروتئـین ها نیز در اشخاص مختلف با توجه به شرایط بدنی آنها متفاوت است و گاهی در بعضی از سالمندان بیمار، ممکن است نیاز به کاهش پروتئـین دریافتی باشد.

مایعات

مصرف مایعات  در سالمندان باید به مقدار کافی باشد. علایم کمبود آب در بسیاری از سالمندان ممکن است به صورت خشکی لب ها، گود افتادن چشم ها، تب، یبوست، کاهش حجم ادرار، و تهوع باشد که این مسئله در مورد سالمندانی که در مناطق گرم زندگی می کنند بیشتر شایع است. استفاده از داروهای ادرارآور نیز از عوامل موثر در ایجاد کم آبی در سالمندان می باشد.

ویتامین ها و مواد معدنی

اغلب سالمندان علاقه زیادی به مصرف مکمل های ویتامیـنی دارند که باید از مصرفِ بیش از حد نیاز این مکمل ها خود داری شود.

در مورد ویتامین های محلول در آب، معمولاً کمبودی در سالمندان دیده نمی شود. مگر در سالمندان الکلی که کمبود 

ویتامینB1  می تواند وجود داشته باشد ، یا سالمندانی که دچار سوء تغذیه هستند. همچنین  ممکن است بعضی از سالمندان به علت مشکلات دندان و یا مشکلات گوارشی از خوردن سبزیجات و میوه جات پرهیز کنند ، در حالی که این منابع غذایی تامین کننده ویتامینC  هستند. مصرف زیاد آنتی بیوتیک ها می تواند باعث کمبود ویتامینkشود.

کمبود 

ویتامینD  ممکن است در سالمندان، به ویژه در کسانی که از نور آفتاب دور هستند به وجود آید.

در مورد مواد معدنی باید گفت با رعایت یک برنامه غذایی صحیح می توان مواد معدنی مورد نیاز سالمندان را تا حد زیادی تأمین کرد. فقط باید به میزان کلسیم دریافتی که معمولاً مقدار مصرف آن در سالمندان به میزان توصیه شده نمی رسد توجه شود. عوامل متعددی در کمبود کلسیم در سالمندان نقش دارند. از جمله میزان جذب روده ای کلسیم، کار کلیه ها، متابولیسم استخوان ها، تداخل غذا و دارو، کم تحرکی و عدم مصرف کافی لبنیات به دلیل عدم تحمل لاکتوز. در صورتی که شیر و لبنیات به مقدار کافی مصرف نشود ممکن است نیاز به مصرف مکمل کلسیم باشد که البته تشخیص آن باید توسط پزشک و متخصص تغذیه صورت گیرد. مصرف سدیم هم باید در سالـمندانی که مبتلا به فشار خون، مشکلات قلبی، کلیوی و دیابت هستند، محدود شود.

اساساً سالمندان عزیز باید اصولی کلی زیر را مد نظر داشته باشند :

1- مراجعه به موقع به پزشک و متخصص تغذیه جهت بررسی وضعیت سلامتی و تغذیه  خود و پیروی از یک برنامه غذایی صحیح

2- توجه و رسیدگی مناسب به موقع به بهداشت دهان و دندان

3- مصرف 6-5 لیوان آب در روز

4- استفاده از تمام گروه های غذایی و ایجاد تنوع غذایی در برنامه روزانه

5- مصرف مقادیر کافی میوه جات و سبزیجات

6- استفاده از 

نان های سبوس دار 

7- محدود کردن مصرف غذاهای چرب و شیرینی ها

8- مصرف کافی لبنیات مثل شیر و ماست ( حداقل 2 لیوان شیر یا ماست در روز )

9- سالمندانی که دچار بی خوابی هستند، از مصرف قهوه و چای در بعد از ظهر و شب خود داری کنند و یک فنجان شیرگرم قبل از خواب مصرف کنند.

10- از مصرف چای تا 2 ساعت بعد از غذا اجتناب نمایند و در صورت امکان از لیمو ترش تازه در کنار غذا جهت جذب بهتر آهن غذا استفاده کنند.

11- قرار گرفتن در معرض نور آفتاب به مدت نیم ساعت در روز و استفاده از لباس های رنگ روشن برای تامین ویتامینD لازم توصیه می شود.

12- به کلیه سالمندان محترم توصیه می شود با توجه به شرایط بدنی خود ، نرمش و تحرک روزانه را هر چند به مقدار کم آغاز کنند. حتی 20 دقیقه پیاده روی سبک در هوای آزاد می تواند در ایجاد نشاط و سلامت سالمندان بسیار موثر واقع شود و برای انجام فعالیت های سنگین هم بهتر است ابتدا با پزشک خود مشورت کنند.

خانواده های سالمندان با توجه به حساسیت این دوران از نظر وضع جسمی، روحی و تغذیه ای با حمایت عاطفی از سالمندان و همچنین تهیه غذاهای مطبوع و خوش طعم، همکاری در خرید و تهیه غذا و توجه به مشکلات احتمالی دیگر، می توانند شرایط مطلوبی را برای سالمندان فراهم آورده و میزان مشکلات این دوران را تا حد امکان کاهش دهند.

برخورد با سالمندان

برخلاف فرهنگ غربی ها ، که وجود سالمندان را در خانواده‏ ، زائده‏اى مزاحم مى‏پندارند و سعی دارند به نحوى آنان را از محیط خانه و روابط خانوادگى دور کنند و به «خانه سالمندان» بفرستند، اسلام به آنان ارج مى‏نهد و برای آنان حرمت قائل است و به رعایت حقوق و احترام آنان سفارش کرده و به بهره‏ گیرى از تجارب و افکار پخته ی آنان ، تشویق مى‏کند.
در این بخش، شیوه صحیح برخورد با پیران و سالمندان را - چه پدر و مادر باشند، چه سالخوردگان دیگر - بر اساس تعالیم مکتب اسلام ، بررسى مى‏کنیم.

الف - محور وحدت

مجموعه افراد یک فامیل، نسبت به بزرگ خاندان احترام مى‏گزارند و در کارها با آنان مشورت مى‏کنند و در اختلافات، به رأى و حکمیت و داورى آنان ارج مى‏نهند و گاهى یک سخن از سوى آنان، آتش فتنه‏اى را خاموش مى‏سازد، یا تفرقه و کدورتى را به وفاق و همدلى و آشتى مبدل مى‏سازد.
نعمت وجود با برکت آنان، اغلب تا هستند ، ناشناخته است. وقتى به جایگاه حساس و مهم و نقش کارگشاى آنان پى مى‏برند که آنها را از دست بدهند. چه بسیار اختلافها و قهرها و نزاعهاى خانوادگى که پس از درگذشتِ «بزرگ خاندان» چهره نشان مى‏دهد و چه بسیار رابطه‏ها و رفت و آمدها که قطع مى‏شود، یا به سردى مى‏گراید، و علت آن فقط از دنیا رفتن محورى است که مایه دلگرمى، امید، انس و معاشرت فامیل است.
رسول خدا(ص) فرمود: «البَرکة مَعَ اکابِرِکم»؛
برکت و خیر ماندگار، همراه بزرگترهاى شماست.
در سخن دیگر فرمود: «الشّیخُ فى اَهْلِهِ کالنّبىِ فى اُمّتهِ»؛
پیرمرد در میان خانواده‏اش، همچون یک «پیامبر» در میان امتش است.
این اشاره به همان نقش محورى، فروغ‏ بخشى، صفاآورى، هدایت و ارشاد، تجمع و الفت است که در وجود آنان نهفته است. پس اگر بزرگترها در فامیل و خانواده، چراغ روشنى‏بخش و محور وحدت و همدلى و عامل انس و ارتباط و رفت و آمدهاى خانوادگى‏اند، باید این جایگاه، محفوظ بماند و مورد حراست و تقویت قرار گیرد.

ب - حرمت بزرگترها

رعایت ادب و مقتضاى حق‏شناسى نسبت به عمرى تلاش صادقانه و ایثارها، گذشتها، دلسوزیها و سوختن و ساختنها که بزرگان از خود نشان داده‏اند، آن است که در خانواده‏ها مورد تکریم قرار گیرند، عزیز و محترم باشند، به آنان بى‏مهرى نشود، خاطرشان آزرده نگردد و به توصیه‏ها و راهنمایی هایى که از سر سوز و تجربه مى‏دهند، بى‏اعتنایى نشود.
«بزرگسالى» و «سن بالا» در فرهنگ دینى ما احترام دارد. این سخن پیامبر خدا(ص) است: «مَنْ عَرَفَ فَضْلَ کبیرٍ لِسنّهِ فَوَقَّرَهُ، آمَنَهُ اللَّهُ تعالى مِن فَزَعِ یوم القیامة»؛
هر کس فضیلت و مقام یک «بزرگ» را به خاطر سن و سالش بشناسد و او را مورد احترام قرار دهد، خداى متعال او را از هراس و نگرانى روز قیامت ایمن مى‏دارد.
احترام به بزرگترها و ترحم و مهربانى نسبت به کوچکترها، از دستورالعملهاى اخلاقى اسلام است و کانون خانواده‏ها را گرم و مصفا مى‏سازد و این، توصیه امام صادق(ع) است که فرمود:
«لَیسَ مِنّا مَنْ لَمْ یُوَقِّرْ کبیرَنا وَ لَمْ یَرْحَمْ صَغیرنا»؛
کسى که بزرگ ما را احترام نکند و کوچک ما را مورد شفقت و عطوفت قرار ندهد، از ما نیست.
این سخن را نیز از على(ع) به یاد داشته باشیم که فرمود:
«یُکْرَمُ العالِمُ لِعلمه و الکبیرُ لِسِنّهِ»؛

دانشمند را به خاطر علمش و بزرگسال را به خاطر سن او، باید احترام کرد.
اگر جوانان قدر پیران را نشناسند و به جایگاه آنان حرمت ننهند، هم رشته‏هاى عاطفى پیوندهاى انسانى از هم گسسته مى‏شود، هم از رأفت و عاطفه و تجربه سالخوردگان محروم مى‏شوند، هم نشانه ی بى‏توجهى خود به ارزشها را امضا کرده‏اند. حضرت على(ع) در یکى از سخنان خویش، ضمن انتقاد از اوضاع زمانه و ناهنجاریهاى رفتارى مردم، از جمله بر این دو مسئله تأکید مى‏فرماید: 1- بى‏احترامى کوچکترها نسبت به بزرگترها 2- رسیدگى نکردن توانگران به نیازمندان:
«انّکم فى زمانٍ ... لا یُعَظِّمُ صغیرُهم کبیرَهُمْ و لا یَعُولُ غَنیُّهُم فقیرَهم»؛

شما در زمانه‏اى به سر مى‏برید که کوچک به بزرگ تعظیم و تکریم نمى‏کند و ثروتمند، به فقیر رسیدگى نمى‏کند!

ج - نسبت به والدین

سالمندان به طور عموم، از احترام برخوردارند. اگر پدر و مادر باشند که این وظیفه، سنگین‏تر و مسؤولیت مضاعف است. قرآن کریم از تندى و پرخاش نسبت به پدر و مادر پیر نهى مى‏کند و به سخن نیک و لحن شایسته و خضوع و تواضع و گستردن بال رأفت در برابر آنان و خیرخواهى و دعا در حق آنان دعوت مى‏کند.
فرمان خداوند، چنین است:
«اِمّا یَبْلُغَنَّ عِندک الکبرَ اَحَدُهما او کلاهُما فلا تَقُلْ لَهما اُفٍّ و لا تَنْهَرهُما وَ قُلْ لَهُما قولاً کریماً، وَاخفَضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِ مِنَ الرّحمةِ وَ قُل رَبِّ ارحَمْهُما کما ربّیانى صَغیراً»؛ ( اسراء / 23)
هر گاه یکى از آن دو (پدر و مادر) یا هر دو نزد تو به سن پیرى و سالمندى رسیدند، به آنان اف مگو، آنان را طرد مکن و به آنان سخن کریمانه بگو و بال فروتنى را از روى رحمت و شفقت براى آنان بگستر، و بگو: پروردگارا! همان گونه که مرا در خردسالى‏ام تربیت کردند، تو نیز بر آنان رحمت آور.
ادب و احترام نسبت به پدر و مادر بزرگسال، آن است که: آنان را به اسم، صدا نکنى، به احترامشان برخیزى، از آنان جلوتر راه نروى، با آنان بلند و پرخاشگرانه سخن نگویى، نیازهایشان را برآورى، خدمتگزارى به آنان را وظیفه‏اى بزرگ بدانى و از آنان در سن کهولت و پیرى مراقبت کنى.
در حدیث است که امام باقر(ع) فرموده است: پدرم به مردى نگریست که همراه پسرش راه مى‏رفتند و پسر به بازوى پدرش تکیه داده بود. پدرم تا زنده بود، با آن جوان (به خاطر این بى‏حرمتى نسبت به پدرش) صحبت نکرد.
به همان اندازه که آزردن آنان و «عاق» شدن، حرام و نکوهیده است و از آن نهى شده است، دل به دست آوردن و جلب رضایت و نیکى به آنان سفارش شده است و این خدمتگزارى، علّت بهشتى شدن فرزندان به شمار آمده است.
«ابراهیم بن‏شعیب» گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: پدرم بسیار پیر و سالخورده و ناتوان شده است. هر گاه حاجتى داشته باشد او را برمى‏دارم و بر دوش مى‏کشم. حضرت فرمود: «اِنْ استَطَعْتَ اَنْ تَلِىَ ذلک مِنْهُ فافْعَلْ و لَقِّمْهُ بِیَدِکَ، فانّه جَنَّةٌ لک غَداً»؛ اگر بتوانى عهده‏دار کارهاى او شوى چنین کن، حتى با دستانت لقمه در دهان او بگذار، که این فرداى قیامت، براى تو بهشت (یا سپر از آتش: جُنّه) خواهد بود.

د - انتقال فرهنگ

از عمده‏ ترین راه هاى انتقال یک فرهنگ به نسلهاى آینده، رفتار پدر و مادر و مربیان است. کودکان، آنچه را در رفتار بزرگترها ببینند، از آن الگو مى‏گیرند. احترام به بزرگترها و رعایت ادب و تکریم نسبت به سالخوردگان، اگر در عمل و رفتار ما تجلى یابد، فرزندان ما نیز، این فرهنگ را مى‏آموزند و با همین آداب و سنن بار مى‏آیند. کسى که انتظار ادب و معرفت و حق‏شناسى از فرزندانش دارد، باید همین حالت را نسبت به پدر و مادر و بزرگترها نشان دهد، تا کوچکترها هم از او بیاموزند.
این یک سنت تاریخى و تأثیر از اعمال و رفتار است. هر کس چیزى را درو مى‏کند که کشته است. اگر در حدیث است که «لا میراثَ کالادب»؛ هیچ ارثى همانند ادب نیست که از بزرگان به فرزندان برسد، در این مورد هم مصداق مى‏یابد.
امام على(ع) فرمود:
«وَقِّرُوا کبارَکُمْ، یُوَقّرْکُمْ صِغارُکُم»؛
به بزرگانتان احترام کنید، تا کوچکترها هم به شما احترام کنند.
امام صادق(ع) نیز فرموده است:
«بِّروا آباءَکم، یَبِرُّکُمْ اَبْناؤکُمُ»؛
به پدرانتان نیکى کنید، تا فرزندانتان هم به شما نیکى کنند.
   مهمترین درس تربیتى، آن است که با عمل داده شود. کودکان نیز مستعدترین شاگردانى‏اند که «درسهاى عملى» را با دقت، از رفتار ما مى‏آموزند. اگر ما به سالمندانمان احترام نگذاریم، از خردسالان و نوجوانان چه انتظارى داشته باشیم که با سالخوردگان و خود ما با احترام و تعظیم و تکریم، برخورد کنند؟ این ارتباط متقابل در تأثیرگذاریهاى رفتارى را نمى‏توان نادیده گرفت. جاى سالمندان، پیش از آن که در «آسایشگاه»ها و «سراى سالمندان» باشد، کانون گرم و بامحبت خانه‏هاست، تا چراغ خانه روشن بماند و آنان محور تجمع و الفت افراد گردند. و از اندیشه ی آنان نیز استفاده شود.

ه- تأثیر رفتار

همچنان که کودکان و نوجوانان، از رفتار و عمل بزرگترها درس و الگو مى‏گیرند، سالخوردگان نیز گاهى از نظر فکرى و قضاوت و دیدگاه، تحت تأثیر رفتار جوانان قرار مى‏گیرند. بسیار اتفاق افتاده است که خانواده‏اى غیر متدین و بى‏تفاوت نسبت به ارزشها و پاکیها، در اثر مشاهده رفتار شایسته از جوانشان، به راه آمده‏اند. در واقع، جوان پاکدل پاک رفتار، با نحوه عملش بر بزرگترها هم تأثیر می گذارد.
نقل این نمونه تاریخى جالب است:
جوانى به نام «زکریا بن‏ابراهیم» مسیحى بود. چون مسلمان شد به سفر حج رفت. در این سفر، امام صادق(ع)  را دیدار کرد. از جمله سؤالاتش از امام این بود که: پدر و مادر و بستگانم هنوز نصرانى‏اند. چه کنم؟ مادرم نیز نابیناست. آیا با آنان باشم و با آنان غذا بخورم؟ امام صادق(ع) پرسید: آیا گوشت خوک مى‏خورند؟ گفت: نه، اصلاً دست به آن نمى‏زنند. امام فرمود: با آنان باش و به مادرت رسیدگى کن و اگر از دنیا رفت، خودت کارهاى مربوط به کفن و دفن او را انجام بده و به دیگران واگذار مکن.
زکریا پس از بازگشت از سفر حج، به توصیه امام صادق(ع) به مادرش بسیار نیکى و ملاطفت مى‏کرد، به او غذا مى‏خوراند، لباس و سر و وضع او را  تمیز مى‏کرد و در خدمت وى کوشا بود. مادرش از این تغییر رفتار، سؤالى به ذهنش رسید، پرسید: پسرم! قبلاً که نصرانى بودى با من چنین رفتارى نداشتى، چه شده که پس از هجرت و مسلمان شدن چنین شده‏اى؟ گفت: یکى از فرزندان پیامبر این دستور را به من داده است. مادر پرسید: آیا او پیامبر نیست؟ پسر گفت: خیر، او پسر پیامبر است. مادر اصرار داشت که نه، او حتماً پیامبر است، چون این گونه تعلیمات، از تعالیم پیامبران است. پسرش جواب داد: خیر، پس از پیامبر اسلام، پیامبرى نخواهد آمد. او یکى از فرزندان آخرین پیامبر الهى است.
مادرش گفت: پسرم! بهترین دین را برگزیده‏اى. به من هم ارائه بده و آن دین را بر من عرضه کن.
فرزند، تعالیم اسلام را بر مادر مسیحى خویش عرضه کرد. او هم به اسلام گروید و مسلمان از دنیا رفت.
این شاهدى بر تأثیرعمل به «دستورهاى دین» در مورد نحوه معاشرت با والدین و برخورد با سالمندان است که یک مسیحى را به اسلام جذب مى‏کند و نور هدایت را در دل او مى‏تاباند.
بر این اساس ، با ادب نسبت به بزرگان و گرامیداشت خاطر سالمندان و تحویل گرفتن آنان و نیکى و مراقبت از آنان، جامعه‏اى خوب و خانواده‏اى باصفا و روابطى مستحکم و عاطفى داشته باشیم.
و نیز ... قدر نعمت جوانى را بدانیم که این گوهر، همیشه با ما نیست.

بهداشت سالمندان

سالمند کیست؟

به طور قراردادی، سن شروع سالمندی را 60 سالگی قرار داده اند و این سن را به عنوان نقطه شروع پیری پذیرفته اند. هرچند در برخی افراد، پدیده پیری خیلی زودتر شروع می شود و در بسیاری دیگر، این پدیده چند سال به تعویق می افتد.

- جمعیت سالمندان  را به چند گروه می توان تقسیم کرد؟

1. پیران جوان:

این افراد در سنین 75 - 60 سالگی هستند و از نظر جسمی و روانی نسبتاً فعال اند و اگر به آنها فرصت داده شود، می توانند از نظر اقتصادی مانند افراد میانسال مولد باشند.

2. پیران پیر:

این افراد که معمولاً بالای 75 سال هستند از نظر جسمی شکننده اند و مبتلا به اختلالات بینایی و شنوایی و گاه اختلالات روانی می باشند.

- چگونه می توان از بروز حوادث در کهنسالی پیشگیری کرد؟

- در زمان حرکت در منزل، مخصوصاً هنگام استفاده از پله ها، حتماً باید نور کافی وجود داشته باشد.

- در صورتی که تغییری در طرز چیدن اثاثیه منزل صورت گرفته، این نکته حتماً به اطلاع فرد سالمند  رسانده شود تا وی که بنا به عادت در منزل حرکت می کند خود را با این تغییر عادت دهد.

- از انداختن فرش های کوچک روی سطوح صاف نظیر پارکت یا سنگ های صیقلی، در مسیر حرکت سالمندان خودداری شود.

- برخاستن ناگهانی از رختخواب یا از حالت نشسته، ممکن است موجب برهم خوردن تعادل سالمند گردد. باید به وی متذکر شد که از حرکات سریع، پرهیز نماید.

- دلایل تفاوت نیازهای تغذیه ای سالمندان  با جوانان

1. با افزایش سن، نیاز به انرژی کاهش می یابد. این امر، به علت کاهش فعالیت جسمی و پایین آمدن متابولیسم پایه رخ می دهد.

2. وضعیت دندانی بسیاری از سالمندان ممکن است نامناسب باشد بنابراین قوام رژیم غذایی افراد پیر  متفاوت است.

3. ظرفیت هضم و جذب در افراد مسن به مراتب پایین تر از افراد بالغ است.

4. در سنین بالا تمایلات غذایی، تغییر می کند و افراد مسن علاقه عجیبی به خوردن شیرینی پیدا می کنند.

بیماری های شایع سالمندان

1. فشارخون  بالا

2. بیماری های قلبی 

3. سکته مغزی 

4. دیابت

5. سرطان 

 6. بیماری های تنفسی 

7. بیماری های مفاصل

8. انواع اختلالات روانی

9. مشکلات دهان و دندان 

10. بی اختیاری ادراری

سکته مغزی چگونه به وجود می آید؟

اگر بر اثر عوامل مختلف، در مسیر عروق تغذیه کننده مغز مانعی ایجاد شود و مجرای این عروق بسته شود، فرد دچار سکته مغزی می گردد. در این حالت، قسمتی از مغز که به وسیله رگ مذکور تغذیه می شود دچار اختلال می شود.

- افرادی که مشکلات قلبی دارند چه نکاتی را باید رعایت کنند؟

1. از خستگی  بدن بپرهیزند.

2. الگوی تغذیه  را به خوبی رعایت نمایند و از پرخوری و مصرف غذاهای نامناسب خودداری کنند.

3. سیگار نکشند. 

4. دارو های تجویز شده از سوی پزشک را به موقع و به درستی مصرف نمایند.

5. علایم و نشانه های خطر بیماری را بشناسند و به آن اهمیت دهند و به پزشک مراجعه نمایند.

به افراد سالمند مبتلا به دیابت چه توصیه هایی می شود؟

1. از مصرف قند و شیرینی بپرهیزند.

2. در صورتی که اضافه وزن دارند وزن خود را کم کنند .

3. از پاهای خود به دقت مراقبت کنند. هر روز به دقت پاها را از نظر وجود هرگونه زخم آزمایش کنند.

4. در صورت بروز هرگونه اختلال در دید - مانند وجود نقاط سرگردان در دید - به پزشک مراجعه شود.

5. پیاده روی  را فراموش نکنند.

سالمندان در مصرف دارو فاصله زمانی را رعایت کنند

رعایت فاصله زمانی در مصرف دارو از تداخل دارویی برای سالمندانی که ۶ تا ۷ قلم دارو مصرف می‌کنند، می‌کاهد.

با توجه به فیزیولوژی متفاوت بدن سالمند، بروز عوارض جانبی ناشی از مصرف داروها و حساسیت به مصرف دارو با افراد​ جوان متفاوت است. چون هر چه سن بالاتر می‌رود عملکرد کبد، کلیه‌ها و قلب تغییر می‌‌یابد.

همچنین میزان تولید برخی پروتئین‌ها و آنزیم‌ها که داروها را تجزیه می‌کنند و سبب جذب دارو در بدن می‌شوند در دوره سالمندی کم می‌شود. وی تصریح کرد. . برای تداخل دارویی تا جایی که امکان دارد می‌توان در چیدن داروها از داروهایی استفاده کنیم که حداقل تداخل را داشته باشند.

راههای پیشگیری از تشکیل سنگ صفرا

سنگ کیسه صفرا ته مانده سخت شده مایعات دستگاه گوارش است که می‌توان با رعایت یک رژیم غذایی مملو از فیبرهای محلول در آب و مصرف نکردن غذاهای چرب از تشکیل آن پیشگیری کرد.

کیسه صفرا اندامی کوچک و گلابی شکل در سمت راست شکم و زیر کبد است. کیسه صفرا حاوی مایعی گوارشی بوده که به آن صفرا، زرداب و یا زهره گفته می‌شود که کیسه صفرا آن را به روده کوچک ترشح می‌کند.

• افزایش مصرف روزانه میوه
بهترین میوه هایی که برای پیشگیری از ابتلا به سنگ کیسه صفرا باید مصرف کرد سیب، گلابی، گریپ فروت، لیمو و هندوانه است. این میوه ها فیبرهای بالایی دارند که می‌توانند به کاهش کلسترول و پیشگیری طبیعی از تشکیل سنگ کیسه صفرا کمک کنند.

• سبزیجات آبدار مصرف کنید
مصرف سبزیجات آبدار از دیگر راهکارهای پیشگیری طبیعی از ابتلا به سنگ کیسه صفرا است که در این میان می‌توان به هویج، کرفس، کنگر، چغندر و اسفناج اشاره کرد. کلم بروکلی، رازیانه، تربچه و شاه بلوط نیز از دیگر گیاهان آبداری هستند که می‌توانند کلسترول را کاهش و از تشکیل سنگ کیسه صفرا پیشگیری کنند.
•از روغن زیتون به جای سایر چربی ها استفاده کنید
روغن زیتون روغن سالم تری تلقی می‌شود زیرا نسبت به سایر روغن‌ها چربی اشباع نشده بیشتری دارد. همچنین میزان چربی اشباع شده روغن زیتون از کره کمتر است.

• به غذا سیر و ترب کوهی اضافه کنید
افزودن رایحه بیشتر به غذا با سیر و ترب کوهی از دیگر راهکارهای پیشگیری از ابتلا به سنگ کیسه صفرا است زیرا سیر و ترب کوهی بطور طبیعی موجب کاهش کلسترول می‌شوند.

•روزانه مقدار زیادی آب بنوشید
روزانه مقدار زیادی آب بنوشید. آب بر اثر هیدارته شدن، اکسیژن آزاد و سموم را از بدن خارج می‌کند.
•بیشتر غلات سبوس دار مصرف کنید
مصرف بیشتر غلات سبوس دار نیز می‌تواند به کاهش کلسترول کمک کند. در این میان مصرف جو بیشتر از سایر غلات توصیه می‌شود اما با این حال مصرف گندم سبوس دار نیز به پیشگیری طبیعی از تشکیل سنگ کیسه صفرا کمک می‌کند.

•از مصرف غذاهای مملو از چربی اشباع پرهیز کنید
پرهیز از مصرف غذاهای مملو از چربی اشباع شده به پیشگیری از ابتلا به سنگ کیسه صفرا کمک می‌کند. بسیاری از محصولات حیوانی مانند گوشت قرمز، شیر، تخم مرغ، پنیر و گوشت های فراوری شده می‌توانند کلسترول را افزایش دهند و سنگ صفرا ایجاد کنند.

•از مصرف غذاهای تند و چرب پرهیز کنید
پرهیز از مصرف غذاهای تند و چرب نیز به پیشگیری از ابتلا به سنگ کیسه صفرا کمک می‌کند. تصور می‌شود که این غذاها موجب افزایش تولید صفرا شود که به التهاب منجر می‌شود.

درد قوزک پا

دچار درد قوزک پا شده‌اید؟

ما قوزک پا را مجبور به تحمل وزن بدن، طی کردن مسافت‌های طولانی و چرخیدن و خم شدن در هر جهت می‌کنیم. اما با فشار آمدن بیش از حد به قوزک – که مثلا هنگام ورزش کردن رخ می‌دهد – فریاد کمک آن بلند می‌شود.

شایع‌ترین آسیب‌دیدگی‌ها ناشی از چرخاندن قوزک به ‌طرف بیرون پا است. این چرخیدگی می‌‌تواند فشار زیادی بر رباط‌های نگهدارنده قوزک وارد کرده و باعث پیچ‌‌خوردگی مچ‌ پا شود، یا ممکن است ماهیچه‌‌ای را پاره کرده یا استخوانی را بشکند.

هر کدام از این آسیب دیدگی‌ها می‌‌توانند ورم زیاد، تغییر رنگ و کاهش حرکت را همراه با درد شدید ایجاد کند.

چرخیدگی تنها آسیب‌رسان قوزک پا نیست. کار کشیدن بیش از حد از آن - مثل راه رفتن، ایستادن و بالا رفتن زیاد و نیز زیاد خم کردن قوزک - می‌تواند به التهاب تاندون هایی منجر شود که ماهیچه‌ها را به استخوان‌های قوزک و ساق وصل می‌کنند.

یکی از نواحی مستعد آسیب، تاندون آشیل است که از پاشنه پا تا پشت قوزک امتداد دارد. تاندون آشیل به ‌آسانی کشیدگی پیدا کرده یا پاره می‌شود، مخصوصاً اگر به اندازه کافی انعطاف‌پذیر نباشد.

کار کشیدن زیاد هم می‌تواند باعث التهاب کیسه زلالی (کیسه پر از مایعی در پشت پاشنه که مثل یک بالشتک محافظ است) گردد.

قوزک از راه‌های دیگری هم آزرده می‌شود. کفش گشاد یا تنگ ممکن است باعث درد قوزک در هنگام چرخاندن پا یا در اثر تماس با سطح سفت کفش شود. پوشیدن کفش نامناسب برای کاری که انجام می‌دهید نیز فشار زیادی بر مفصل مچ پا وارد می‌کند.

استراحت، یخ گذاشتن، بستن و بالا گرفتن قوزک از اولین کارهای بعد از آسیب‌دیدگی قوزک و درد آن است

چند بیماری نیز باعث درد قوزک می‌شوند. نقرس،که درد شدید ضربانی و التهاب مفصل در اثر رسوب بلورهای اسید اوریک است، اغلب قوزک را گرفتار می‌کند.

تیزی استخوان، قطعات جدا شده استخوان یا غضروف، التهاب شبه روماتیسمی مفاصل، و نقص گردش خون و آسیب عصب نیز دیگر آزاردهندگان قوزک پا هستند.

درمان درد قوزک پا

درد قوزک چیزی نیست که سرسری گرفته شود. اگر بعد از آسیب‌دیدگی درمان مناسب انجام نشود، یا در درمان تأخیر شود، ممکن است گرفتاری‌های مختلفی بروز کند. در اینجا پیشنهاد‌هایی برای تسکین درد ارائه می‌گردد.

اصول چهارگانه را رعایت کنید. استراحت، یخ گذاشتن، بستن و بالا گرفتن قوزک از اولین کارهای بعد از آسیب‌دیدگی قوزک و درد آن است.

استراحت لازم است، چون از تحریک قوزک آزرده ممانعت می‌کند. استراحت در بستر بهتر است، و اگر ناچار به حرکت هستید، از عصا یا چوب زیر بغل استفاده کنید. گذاشتن یخ بر روی آن، چند بار در روز و هر بار به‌مدت 15 دقیقه، با بی‌حس کردن انتها‌های اعصاب و انقباض مویرگ‌ها برای جلوگیری از خونریزی بیشتر، التهاب دردناک قوزک را کاهش می‌دهد.

قوزک را با باند کشسان یا با استفاده از پابند مخصوص بی‌حرکت کردن آن ثابت کنید. قوزک را با گذاشتن یک بالش در زیر آن بالا نگه دارید تا مایع جمع شده در آن تخلیه شود. اصول چهارگانه را به‌مدت سه تا پنج روز رعایت کنید.

از مسکن استفاده کنید. آسپیرین، ایبوپروفن، و استامینوفن می‌توانند درد قوزک آزرده را کاهش دهند.

پاشنه را بلند کنید. می‌توانید با گذاشتن یک بالشتک در داخل کفش یا بلند کردن پاشنه کفش، درد کشیدگی تاندون آشیل را کاهش دهید. یک تا یک و نیم سانتی‌متر کافی است. بالشتک را از داروخانه تهیه کنید.

پیشگیری از آسیب قوزک پا با پوشیدن درست کفش

اگر قوزک پایتان زیاد آسیب می‌بیند، باید در مورد کفش‌هایتان دقت زیاد به خرج دهید.

کفش مناسب بپوشید. همیشه کفش مناسب با کاری را که انجام می‌دهید بپوشید، مثلاً در ورزش، کفش مخصوص آن و در هر شغلی کفش مناسب آن شغل را به‌پا کنید.

کفی در کفش بگذارید. کف هر کفشی باید قوس متناسب با کف پا را داشته باشد تا از چرخیدگی پا به طرف داخل جلوگیری کند. این امر مخصوصاً در مورد اشخاصی که کف پای صاف دارند مهم است. بیشتر کفش‌های خوب و دارای کیفیت بالا این قوس را دارند، در حالی که کف کفش‌های ارزان قیمت، صندل‌ها، و دمپایی‌ها صاف هستند. شما می‌توانید کفی مناسب پایتان را تهیه کره و در کفشتان بگذارید.

زیر پا را نرم کنید. اگر تمام روز را سر پا هستید، با خریدن بالشتک‌های زیرپایی از داروخانه‌ها، بیشتر فشار ناشی از راه رفتن بر روی سطح سفت را به آن منتقل کنید.

کفش‌های کهنه را کنار بگذارید. کفش‌ها به‌تدریجی نرمی و قوس کف خود را از دست می‌دهند. بیشتر مردم کفش‌هایشان را به‌مدت دو یا سه سال به‌طور مداوم می‌پوشند که زمان زیادی برای عمر یک کفش است. نرمی و قوس کف هر کفشی، عمر شش تا هشت ماهه دارد.

اگر بعد از آسیب‌دیدگی، علاوه بر درد، قوزک ورم دارد، یا کبود شده است، یا تب دارید، یا احساس می‌کنید قوزک حالت طبیعی ندارد، فورا به پزشک مراجعه کنید

درد قوزک پای ناشی از نقرس

اگر گرفتار نقرس هستید، خیلی کارها برای جلوگیری از درد قوزک می‌‌توانید انجام دهید.

برنامه غذایی خود را تغییر دهید. غذاهای پر از پورین مثل لبنیات، قلوه، جگر، ساردین و آجیل می‌توانند سطح اسید اوریک خون را بالا برده و باعث حمله نقرس شوند. خودداری از خوردن این مواد از حمله نقرس جلوگیری می‌کند. الکل نیز مضر است، چون تولید اسید اوریک را در بدن افزایش می‌دهد. نوشیدن آب زیاد مفید است، چون به دفع اسید اوریک از بدن کمک می‌کند.

وزن خود را کم کنید. داشتن اضافه وزن، فشار زیادی بر روی قوزک وارد می‌کند. وزن زیاد در افراد مبتلا به نقرس شایع است.

از مسکن‌های ضدالتهاب استفاده کنید. دردهای شدید نقرسی و التهاب مفصلی را می‌توان زیر نظر پزشک با داروهای خوراکی مثل ایندوسین، ناپروسین، و کولشیسین کنترل کرد. در موارد شدیدتر از تزریق داروهای استروئیدی مثل کورتیزون استفاده می‌شود.

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟

- قوزک پا آسیب‌دیده است و به‌قدری درد می‌کند که هنوز بعد از 24 ساعت نمی‌توان روی آن تکیه کرد.

- درد ربطی به آسیب‌دیدن قوزک ندارد و بیش از چهار روز طول کشیده است.

- اگر بعد از آسیب‌دیدگی، علاوه بر درد، قوزک ورم دارد، یا کبود شده است، یا تب دارید، یا احساس می‌کنید قوزک حالت طبیعی ندارد، فورا به پزشک مراجعه کنید.

درد مزمن قوزک پا ممکن است بیش از یک رگ به رگ شدن باشد

رگ به رگ شدن قوزک پا یک آسیب شایع بعد از زمین خوردن است. تقریبا 40 درصد کسانی که از رگ به رگ شدن قوزک رنج می برند، درد مزمن قوزک را تجربه خواهند کرد، حتی بعد از درمان در آغاز آسیب دیدگی.

آسیب تاندون خارجی قوزک پا می تواند دلیل احتمالی برای درد مزمن باشد. در برخی موارد که این شرایط چشم پوشی شده یا معالجه نشده، درد را طولانی تر می کند.

تاندون خارجی، پشت بخش بیرونی استخوان قوزک قرار گرفته است (که به آن استخوان نازک نی گفته می شود).

تاندون ها به پا و قوزک کمک می کنند تا پابرجا باشند.

آسیب تاندون ها می تواند شامل ورم در اطراف تاندون باشد. در بیشتر موارد، تاندون های خارجی واقعا پاره می شود، یا پشت استخوان نازک نی ورم می کند. این به علت رباط هاست که تاندون ها را با هم نگه می دارد یا کشیده و یا پاره می کند.

اگر شما درد قوزک پا دارید و بهبود نمی یابد، آن را نادیده نگیرید. آن را با پزشکی که در زمینه آسیب های پا و قوزک تجربه دارد در میان بگذارید

علائم آسیب تاندون خارجی

- درد قوزک که به معالجه پاسخ نمی دهد

- ورم اطراف لبه بیرونی قوزک

- درد در استخوان قوزک

- درد که از قوزک به تمام پا منتقل می شود.

تشخیص آسیب تاندون خارجی

یک تشخیص مناسب به منظور درمان درست آسیب های تاندون خارجی ضروری است و به تسکین درد کمک می کند.

برای شناسایی و تشخیص آسیب تاندون خارجی، استفاده از MRI یا فراصوت می تواند مفید باشد.

درمان آسیب تاندون خارجی

- استراحت، یخ و بالا نگه داشتن

- از کار باز داشتن قوزک با گچ گرفتن آن

- فیزیوتراپی

خیلی از آسیب های جدی تاندون خارجی مانند پارگی یا جداشدگی، نیاز به جراحی خواهد داشت.

اگر شما درد قوزک پا دارید و بهبود نمی یابد، آن را نادیده نگیرید. آن را با پزشکی که در زمینه آسیب های پا و قوزک تجربه دارد در میان بگذارید.

بدون شرح-سیگار

«سیگار کشیدن نه تنها سلامتی خود فرد را به‌خطر می‌اندازد، بلکه تجاوزی آشکار به حقوق دیگران به‌خصوص کودکان است.»

یک‌روز تصمیم‌بگیرید که اصلاً سیگار نکشید و این تاریخ را به‌خاطر بسپارید ولی اگر ترک یکباره سیگار برایتان مشکل است سعی کنید ابتدا تعداد آن را کم کرده و هر سیگار را نصفه خاموش کنید.

الگوی خواب نوزاد چگونه است؟

خواب یا کمبود آن یکی از مهمترین و بحث‌ برانگیزترین جنبه‌های مراقبت از کودک است. کسانی ‌که به تازگی صاحب فرزند شده‌اند، به‌ خوبی از اهمیت آن در چند هفته یا ماه اول آگاه هستند.

کیفیت و کمیت خواب نوزادان بر سلامت همه افراد خانه تاثیر می‌گذارد. همین جاست که تفاوت یک پدر ‌و‌ مادر سرزنده و هوشیار از پدر و مادر بی‌حوصله و خسته مشخص می‌شود.

به طور متوسط نوزادان در حدود 8 تا 9 ساعت در روز و حدود 8 ساعت در شب می خوابند. البته اکثر نوزادان در ابتدا نمی توانند در طول شب به طور پیوسته در حدود 6 تا 8 ساعت بخوابند و معمولاً تا سن سه ماهگی چندین بار در طول شب بیدار می شوند. اغلب نوزادان آن ها هر 3 تا 4 ساعت برای شیر خوردن بیدار می شوند.

کودکان و نوزادان نیز مانند بزرگسالان مراحل مختلف خواب دارند و در هر مرحله، عمق خواب آن ها نیز تغییر می کند. بسته به مرحله خواب، نوزادان می توانند در خواب دست و پا زده و در حرکت باشند و یا آرام و بدون حرکت در جای خود دراز بکشند.

الگوی خواب نوزاد از هنگامی که در شکم مادر است شروع به شکل گیری می کند. در حدود 8 ماهگی، جنین شروع به خواب با حرکت یا خواب آرام می کند.

اگر نوزاد شما خود برای خوردن شیر در طول شب بیدار نمی شود، لازم نیست که او را برای شیر خوردن بیدار کنید، مگر آنکه پزشک او به شما این را توصیه کرده باشد. البته تا هفته پنجم و ششم اجازه ندهید نوزادتان بیش از 5 ساعت بدون شیر بخوابد

برای نوزادان نیز دو نوع خواب وجود دارد:

خواب REM یا حرکت سریع چشم ها :

این مرحله از خواب، خواب سبک است که در این مرحله، نوزاد خواب می بیند و چشم های او با سرعت به جلو و عقب حرکت می کنند. با اینکه نوزادان حدود 16 ساعت در شبانه روز می خوابند، حدوداً نیمی از این زمان، خواب rem می باشد. کودکان بزرگتر و بزرگسالان بسیار کمتر از این زمان می خوابند و تنها چند ساعت را در خواب rem سپری می کنند.

خواب غیر REM:

خواب غیر REM خود به چهار دسته تقسیم می شود:

مرحله اول، چرت زدن: چشم ها بر روی هم می افتند و ممکن است باز و بسته شوند.

مرحله دوم، خواب سبک: نوزاد دست و پایش را حرکت می دهد و ممکن است با صدا از جا پریده و تکان بخورد.

مرحله سوم، خواب سنگین: در این مرحله، نوزاد آرام و بدون حرکت است.

مرحله چهارم، خواب بسیار سنگین: در این مرحله، نوزاد کاملاً آرام و بدون حرکت است و حتی با سر وصدا نیز تکان نمی خورد.

نوزاد در هر بار خوابیدن، ابتدا وارد مرحله اول و سپس مرحله 2 و 3 و 4 می شود. پس آن به مرحله 3 بازگشته و بعد مجدداً وارد مرحله 2 شده و پس از آن وارد خواب rem می گردد. این سیکل ممکن است چندین بار در طول خواب او رخ دهد.

بعضی از نوزادان هنگامی که از مرحله خواب بسیار عمیق، وارد خواب سبک می شوند، ممکن است به طور کامل بیدار شده و در چند ماه اول برایشان مشکل باشد که دوباره به خواب برگردند.

نوزادان معمولاً بلافاصله پس از بیدار شدن، بسیار هوشیار هستند و به اطراف نگاه کرده و متوجه پیرامون خود می باشند. در صورت شنیدن صدا به آن پاسخ نیز می دهند. اما بلافاصله پس از این زمان آرام ولی هوشیار، زمان گریه فرا می رسد که او دست و پای خود را به شدت تکان داده و شروع به گریه می کند. بنابراین اگر بلافاصله پس از بیدار شدن نوزاد به او شیر بدهید می توانید از وارد شدن او به فاز گریه جلوگیری کنید.

کمک به نوزاد برای خوابیدن به تنهایی

بسیاری از نوزدان ممکن است قادر نباشند که الگوی خواب و بیداری خود را تنظیم کنند، به خصوص این که نمی توانند خودشان را بخوابانند. بنابراین بسیار مهم است که شما علایم خواب‌آلودگی نوزاد خود را بدانید و با فراهم کردن محیط امن و مناسب برای او، او را آماده خوابیدن کرده و به او کمک کنید تا خود به تنهایی به خواب برود.

علایم آمادگی برای خواب رفتن در نوزاد می تواند هر کدام از موارد زیر باشد:

مالیدن چشم ها

خمیازه کشیدن

به یک نقطه خیره شدن

گریه و بی قراری

بهتر است هنگامی که هر کدام از این علایم را در نوزادتان مشاهده می کنید، به او مقداری شیر داده، در آغوش بگیرید تا آرام گیرد. ولی پیش از آن که خوابش ببرد، او را در تخت خودش گذاشته تا یاد بگیرد به تنهایی به خواب برود.

این که یک برنامه ای را برای پیش از خواب نوزاد درست کنید فکر بسیار خوبی است. ولی به یاد داشته باشید که اجازه ندهید او در آغوش شما به خواب برود، زیرا این می تواند برای او به راحتی به یک عادت تبدیل شود.

اگر پیش از تاریک شدن هوا، نوزادتان را برای خواب در تختش می گذارید، پرده های اتاق او را کاملاً تاریک کنید. بدین ترتیب ساعت بیولوژیکی او کم کم به رابطه خواب و شب و روز عادت کرده و یاد می گیرد که شب ها خوابیده و روزها بیدار باشد

برنامه خواب نوزاد

کودکان در امور روزمره اگر دارای یک الگوی خاص باشند که بتوانند بر روی آن حساب کنند، بسیار بهتر عکس العمل نشان می دهند. این امر برای خواباندن نیز صدق می کند. اگر از ابتدا برای کودک یک برنامه خواب خاص درست کنید او سریعاً به این روند عادت کرده و بر طبق آن می خوابد.

برای ایجاد یک برنامه مناسب برای خواب کودک، از همان هفته اول باید شروع کنید. این که ما چگونه و به چه میزان می خوابیم، تا قسمت زیادی مطابق با عادات ما می باشد و این که بدن ما چه سیگنال هایی را مربوط به خواب می داند. این برای نوزادان نیز متفاوت نمی باشد. بنابراین هر طور که از ابتدا نوزاد خود را عادت دهید، بدن او نیز همانگونه پاسخ می دهد.

برای ایجاد برنامه خواب برای نوزادتان باید ثابت قدم باشید. بدین معنا که هر شب سر یک ساعت خاص او را برای خواب شبانه در تختخواب و یا گهواره اش بگذارید.

برای او علائمی مربوط به خواب درست کنید تا کم کم او بداند با دیدن این ها وقت خوابش فرا رسیده است. روش های خوبی که می توانید امتحان کنید حمام کردن، کتاب خواندن و یا او را در آغوش گرفتن می باشد.

برای این که کودکتان در طول شب، راحت تر و طولانی تر بخوابد درست پیش از خوابش یک وعده کامل به او شیر بدهید. ولی مراقب باشید که او در بغل شما به خواب نرود، بلکه او را تا هنگامی بیدار است در تختش بگذارید و با تاریک کردن اتاق به او بفهمانید که وقت خواب فرار رسیده است.

در چند ماه اول ممکن است که نوزادتان در طول نیمه شب برای شیر خوردن بیدار شود، ولی اگر از ابتدا برای او برنامه مناسب خواب درست کرده باشید و در طول روز به او به میزان کافی شیر بدهید، پس از ماه های اول، او می تواند در تمام طول شب بدون وقفه تا صبح حدود 6 و یا 7 صبح بخوابد.

حمام کردن پیش از خواب به بهتر خوابیدن نوزاد بسیار کمک می کند، زیرا که بدن کوچک او را خسته کرده و نیز با گرم شدن بدنش، او بیشتر از حد معمول خواب آلود می شود.

اگر نوزادتان در طول شب برای شیر خوردن از خواب بیدار می شود، سعی کنید که در نهایت سکوت و آرامش و بدون این که با او حرف بزنید، در یک نور خیلی کم به او شیر داده، او را عوض کنید، و سپس بدون برانگیختن او، دوباره در تختش بگذارید تا خودش به خواب برود.